advertisement

Zatiketa zelularra 1

50 %
50 %
advertisement
Information about Zatiketa zelularra 1
Education

Published on February 28, 2014

Author: mesteba2

Source: slideshare.net

advertisement

IV. ZATIKETA ZELULARRA eta genetika I. ZIKLO ZELULARRA 1. Bizitzaren jarraitasuna 2. Ziklo zelularra 3. Mitosia 3.1 Kontzeptua eta historia 3.2 Mitosiaren faseak Profasea Metafasea Anafasea Telofasea 3.3 Zitozinesia 3.4. Animalien eta landareen mitosia. Desberdintasunak 3.5. Mitosiaren ondorioak 3.6 Zelularen zahartzea eta heriotza .6.1 Nekrosia eta apoptosia 3.7. Prokariotoen zatiketa zelularra 4. Meiosia 4.1 Kontzeptua eta historia 4.2 Meiosiaren faseak a) I meiosia: I profasea, I metafasea, I anafasea I telofasea b) II meiosia 4.3 Meiosiaren esanahia 4.4 Gametogenesia 5. Meiosia eta genetika 5.1 Herentziaren oinarri kromosomikoa 5.2 Genetikako oinarrizko kontzeptuak 5.3 Karaktere baten herentzia ( aleloen segregazio legea) *erretrogurutzamendua * kodominantzia * Herentziaren azterketa giza espeziean 5.4 Bi karaktereren herentzia: a) Geneen independentziaren legea (3. legea) b) Geneen ligamendua c) Errekonbinazioa d) Elkargurutzamendua 5.5 Herentzia eta sexua a) Sexuaren herentzia b) Sexuari lotutako herenzia 5.6 Bi alelo baino gehiago duten geneak 5.7 Herentzia faktoreanitza edo poligenikoa 5.8 Geneen baitan al dago dena?

1. Bizitzaren jarraitasuna * Virchow (1821-1902): Omnis cellula e cellula omnis vita e cellula Bizi forma guztiak zelula batetik datoz Zelula aintzindaria Izaki zelulabakar berria Izaki zelulanitza * Zatiketa zelularrean bi prozesu ematen dira: Kariozinesia: nukleoaren zatiketa bi kopia berdinetan Zitozinesia: Zitoplasmaren banaketa bi zelula-kumetan * Zelula eukariotoetan: Mitosia: Zelula-ama (diploidea) bat bi zelula-kume berdinetan banatzen deneko prozesua zigotoa izaki zelulanitza Mitosi jarraituak Meiosia: Zelula-ama (diploidea) lau zelula lau zelula-kume desberdinetan (haploideak) zatitzen deneko prozesua. Ugalketa sexuala duten izakietan ematen da eta bertan gametoak eratzen dira.

Zatiketa zelular motak Mitosia bi zelula berdinen eraketa prozesua da zeinetan kromosomen bikoizketa eta zatikeraten ondorioz hasierako zelularen “kopia” lortzen den. Meiosia prozesu honen ondorioz zelua diploide batetik lau gameto haploide lortzen dira eta informazio genetikoaren aldaketa ematen da ondorengoen aniztasuna handituko delarik.

2. Ziklo zelularra Zelularen hazkuntza eta zatiketako sekuentzia erregularra da, lau ondozondoko lau fase dituena: Zelula tamainaz handitu, organuluak bikoiztu eta entzimak eta beste molekulak ere bai Zitoplasma zatitzen da Zitozinesia Kromosomak bi zeluletan banatzen dira Zatiketa zelularra Zatitzeko prest. Kromosomak trinkotzen hasten dira dira. Mitokondrioak eta kloroplastoak zatitzen dira.eta zentriolo bikotea dira ere bai DNAren bikoizketa eta proteinen sintesia. Orain zelularen informazio genetikoaren bi kopia daude

2. Ziklo zelularra • Zelularen hazkuntza eta zatiketako sekuentzia erregularra da, lau ondoz-ondoko lau fase dituena: G1 S G2 M G0 •Zelula jaiotzean hasi •Biosintesi jarduera handia:RNAm, proteinak •Zelularen hazkuntza, tamainaz hazten da • R unera helduz gero ez dago atzerabiderik eta prozesuak aurrera darrai. •Zelula batzuetan ez dira R unera heltzen eta G0 fasean sartzen dira: neuronak, muskulu eskeletikoen zelulak •Tamaina bikoiztean hasten da •ADN-aren sintesia ematen da, kromosoma bikoituz •Zentrosoma bakoitzeko bi zentrioloak bikoizten dira •Beste kontrol mekanismoa dago •Zatiketarako beharrezkoak diren zenbait gen itzultzen dira •RNAm eta ardatz mitotikoa eratuko duten mikrotubuluen proteinen sintesia •Kromatina moduan dauden kromosomak kondentsatzen hasten dira •Beste kontrol mekanismoa dago •Kromosomak eta zitoplasma zelulakumeetan banatzen da •Mitosia eta zitozinesia barneratzen ditu •Biosintesi prozesuak geldirik daude •Beste kontrol mekanismoa •Desberdintzapen zelularrari dagokio •Iraupen desberdina: egunak, hilabeteak, bizitza osoa… •Ondoren faktore mitotikoek prozesua abiaraz dezakete

3. MITOSIA  Lau fase ditu: profasea, metafasea, anafasea eta telofasea.  Ondoren materia zitoplasmatikoaren zatiketa edo zitokinesia ematen da. PROFASEA: •Kromatina: Kromatinak trinkotzen jarraitzen du Kromosomak (bikoitzak) eratzen dira: bi kromatida, zentromeroaz elkarturik •Zentrioloak: Bikote bakoitza polo bateruntz migratzen du •Mikrotubuluak agertzen dira: polarrak: zentrioloak lotuz eta ardatz mitotikoa osatuz zinetokorikoak: kromosomei lotuz asterra: zentrioloen inguruan •Mintz nuklearra eta nukleoloa desagertzen dira

Kromosomak DNA kate luzez osaturik daude eta histona izeneko proteina basikoen inguruan kiribiltzen dira. Telomeroak: kromosomaren muturrak dira. Zinetokoroa: Zentromeroaren inguruko egitura proteinikoa zeinetan mikrotubuluak lotzen diren mitosi prozesuan.

METAFASEA • Kromosoma bikoitzak zelularen plano ekuatorialean kokatzen dira ANAFASEA • Kromosomak zentromerotik erdibitu eta kromatida ahizpa bakoitza polo baterantz migratzendu.

TELOFASEA • Kromosomak destrinkotzen dira: kromatina eratu • Mikrotubuluak desagertu • Mintz nuklearrak eta nukleoloa eratu

MITOSIA IRUDIETAN

ZITOZINESIA Aktina eta miosinazko Animalia zeluletan Landare zeluletan

MITOSIAREN ALDEAK ANIMALIA ETA LANDAREETAN Animaliatan Zentrioloak daude Asterra eratzen da Zitozinesia inbaginazioz Ehun mota desberdinetan Landareetan Ez dago zentriolorik Ez dago asterrik Plaka zelularra eratzen da, ez inbaginaziorik Soilik meristemoetan gertatzen da

Ziklo zelularraren kontrola • G1(zelularen tamaina), S, G2 (kromatinaren bikoizketa egokia), eta Mitosiko (kromosomak plano ekuatorialean dauden) kontrol uneak • p53: ADNa kalteturik dagoenean, p53 proteinak ziklo zelularra blokeatzen du. Kaltea oso handia bada, proteina honek apoptosia (zelularen heriotza) eragin dezake. • p53-a mutazioa minbizia eragiten duen mutazio ohikoena da, bere inaktibazioak hain zuzen ere

MINBIZIA Zelula anomaloen suntsitze berezkoa (apoptosia) . Minbizia erreprimitu da. Eragile kanzerigenoak (birusak, X izpiak, tabakoa... Zelula normalak Minbizi zelulak (oso mitosi ugari eta jarraiak) Beste organoetara migratzen duten zelulek, hauetan beste tumoreak (sekundarioak) eragin ditzakete.

APOPTOSIA: “SUIZIDIO PROGRAMATUA”

ZELULAREN HERIOTZA: NEKROSIA ETA APOPTOSIA

PROKARIOTOEN ZATIKETA ZELULARRA •Zatiketa binarioz erdibitzen dira •Kromosoma bakarra mintzari puntu batean (mesosoman) lotu eta bikoizten da •Ondoren mintzan banatu zelularen gune desberdinetara •Bien arteko pareta berria eratzen da

4. Meiosia • Nukleoaren jarraiko bi zatiketa ematen dira – Meiosia I – Meiosia II • Zatiketen artean ADN-a ez da bikoizten, hots, kromosomak behin zatitzen dira soilik, prozesuaren hasieran hain zuzen ere. • Lau zelula haploide eratzen dira zelula-ama batetik abiatuz.

Profase I • Kromosoma bikoitz bakoitza bere homologoarekin parekatzen da • Kromosoma homologoen kromatidek kromosoma zatiak elkarraldatzen dituzte: ELKARGURUTZAMENDUA • Kromosoma bakoitza ardatz mitotikoari lotzen zaio

Elkargurutzamendua edo crossing over •Kromosoma homologoen parekatzea= SINAPSIA •Lau kromatidez osatutako taldea: TETRADA •Kromosoma homologoen kromatidek, zatiak elkarraldatuko dituzte eta kromosoma homologo bakoitzeko kromatidak desberdinak izango dira, orain aitarengandik jasotako geneak eta amarengandik jasotako geneak kromatida berean aurki daitezke . tetradak kiasmakl

Elkargurutzamenduaren ondorioz • Elkargurutzamenduaren ondoren, – Kromosomek aitarengandik eta amarengandik jasotako zatiak nahasita dituzte,hots, kromosoma berean aitak pasatutako eta amak pasatutako aleloak nahasturik. • Ondorengoetara alelo konbinazio berriak igaroko dira gametoen bidez.

Metafase I • Tetradak zelularen plano ekuatorialean kokatzen dira • Kromosoma bikoitz homologoak planoaren alde banatan kokatzen dira zorizko kokaeran

Zorizko lerrokadura • I metafasean kromosomak zoriaren arabera lerrokatzen dira, beraz, edozein kromosoma aitarena edo amarean ardatzaren edozein polotan gera daiteke.. • Beraz, gametoko kromosomak bi gurasoen kromosomen nahasketa izango da.

Anafase I • Kromosoma bikoitz homologoak banatzen dira eta poloetaruntz migratzen dute. • Kromatida ahizpak elkarrekin mantentzen dira zentromerotik lotuta.

Telofase I • Kromosoma bikoitzak zelularen poloan kokatzen dira • Zitoplasmaren zatiketa ematen da.

Meiosia I - Faseak Profase I Metafase I Anafase I Telofase I

Kromosoma konbinazio berrien probabilitatea Zorizko lerrokaduraren ondorioz, gameto batean eman daitekeen kromosoma konbinazio kopurua hau da 2n (n =kromosoma kopurua )

II. MEIOSIA Mitosi arruntaren antzekoa da baina: • DNA ez da bikoizten (S aldirik ez) • 4 zelula haploide eratuko dira Profase II • Mikrotubuluak kromosoma bikoitzen zinetokoroei lotzen zaizkie.

Metafase II • Kromosoma bikoitzak zelularen ekuatorean lerrokatzen dira. Fig. 10-5, p. 158

Anafase II • Kromatida ahizpak banatzen dira eta hauek izango dira zelula haploide berriaren kromosomak Fig. 10-5, p. 158

Telofase II • Kromosomak poloetan kokatzen dira • Beren inguruan mintz nuklearra eratzen da • Lau zelula haploide lortu dira azkenik: gametoak. • Hauek ez dira zelulaamaren berdinak eta alelo konbinazio berria izan dezakete.

MITOSIA ETA MEIOSIA Profase I Metafase I Anafase I Recombinación cromosomas homólogos Metafase II Anafase II

Mitosia eta Meiosiaren arteko aldeak Mitosia • Funtzioak – Ugalketa asexuala – Hazkuntza, konponketak • Zelula somatikoetan ematen da: egonkortasun genetikoa organismoan • Klonak eratzen ditu Meiosia • Funtzioak – Ugalketa sexuala. – Kromosoma kopurua mantentzen da espeziean • Ugal zeluletan ematen da eta gametoak eratzen ditu • Aldakortasuna dakar ondorengoetara.

GAMETOGENESIA

ESPERMATOGENESIA espermatogonia (diploidea) espermatozito primarioa (diploide) espermatozoideak 2 espermatozito 4 espermatida (gameto masculinoak secundario (haploides) haploideak, helduak) (haploideak) Spermatogenesis Hazi I Meiosia II Meiosia Desberdintze eta espezializazio zelularra • Espermatogenesia nerabezaroan (pubertaroan) hasten da

OOGENESIA Lehen korpuskulu polarra (haploide) Oogenesis oogonia (diploide) Hiru (haploide) oozito primario (diploide) I Meiosia I profasean gelditzen da nerabezarora arte, orduan jarraitu eta 2 Mitosiz, enbrioi garaian zelula desberdin ematen ditu oozito secundarioa (haploide) obulua (haploide) II Meiosia, metafasean gelditu eta obulazioa gertatu, ernalkuntza gertatuz gero Obulua eratuko da

Espermatogenesi eta oogenesiaren arteko aldeak ESPERMATOGENESIA • • • • • • • Elikagai gutxi biltzen da Tamaina bereko zelulak 4 gameto funtzional eratzen dira Desberdintze eta espezializazio zelularra dute Nerabezaroan hasten da Eraketa prozesua jarraia da Modu jarraian eta espermatozoide ugari eratzen dira • • • • • • • O OOGENESIA O Elikagai ugari biltzen da eta bere banaketa ez da ekitatiboa Tamaina desberdineko zelulak Gameto funtzional bakarra Desberdintzerik ez Garapen enbrionarioaren 3.hilabetean hasi Oogenesia enbrioitik nerabezarora arte gelditzen da premeiosian Hilabetean behin oozito sekundario bakarra eratzen da.

ERNALKETA Fig. 10-9, p.171

Zigotoa: izaki berri baten hasiera

Add a comment

Related presentations

Related pages

Zatiketa zelularra - euskalnet.net

ZATIKETA ZELULARRA . 1. Bizitzaren jarraitasuna 2. Ziklo zelularra 3. Mitosia ren faseak Animalien eta landareen mitosia. Desberdintasunak
Read more

12.ZIKLO ZELULARRA_anaya - scribd.com

ZIKLO ZELULARRA zatiketa baten eta hurrengoaren arteko gertakarien multzo ordenatua da. 1. ZIKLO ZELULARRA
Read more

1.2.Zelularen funtzioak - Zientzia3 - sites.google.com

1.2.Zelularen funtzioak. 1.3.Materiaren antolaketa. 2.Nutrizioa. ... Zatiketa zelularra gertatzen denean, zelula ama batetik bi zelula kume sortzen dira, ...
Read more

Zelula - Wikipedia, entziklopedia askea.

Teoria zelularra Robert Hooke, zelula ... ondoren 1839.an Scheleiden eta Schwann ikerlariek Teoria Zelularra aldarrikatu zuten: 1) ... zatiketa zelularra ...
Read more

PPT - Zatiketa zelularra eta genetika PowerPoint ...

Zatiketa zelularra eta genetika. Genetikaren inguruan sarreraZiklokako sekuentziazioa. 1. zikloa (DBH 1-DBH 2)2. zikloa (DBH 3-DBH 4)Batxilergoa (1. eta 2 ...
Read more

Zelula - Education - documents.tips

1. ZELULA: ANATOMIA ETA UGALKETA ZELULAREN ANATOMIA ZATIKETA ZELULARRA 2. Bakteriofagoa Kapsidea ADN ADN Kapsidea Animalia birusa Erretrobirusa ARN ...
Read more

AlaitzNatura - Ziklo zelularra. Mitosia eta Meiosia.

Ziklo zelularra. Mitosia eta Meiosia. 1.- ... Ziklo zelularraren %90-a hartzen duen aldia interfase zelularra da, bi zatiketa prozesuren artekoa.
Read more

Banatzeko ZATIKETA egingo dut - Education

1. Laguntza gela 1 Banatzeko … ZATIKETA bat egingo dut. 6 2 0 3 . 2. Laguntza gela 2 Banatzeko … ZATIKETA bat egingo dut. 6 2 0 3
Read more