Violeta Corujo : A industria da salazón na Costa Da Morte

50 %
50 %
Information about Violeta Corujo : A industria da salazón na Costa Da Morte
Education

Published on March 15, 2009

Author: guesta83b2e

Source: slideshare.net

Description

Paseando polas praias de Carnota atopámonos cunhas antigas edificacións coñecidas como salazóns, salinas ou mesmamente almacens que...

paseando por aquí A INDUSTRIA DA SALAZÓN NA COSTA DA MORTE por V. Corujo Malpica. Introducíuse ademais un cambio deiros de congro. A iniciativa foi promo- aseando polas praias de Carnota P nas condicións de traballo; os mariñeiros vida, según se conta, polo naufraxio en chámanos a atención unhas edifica- que ata entón traballaban de xeito autóno- costas galegas dun veleiro francés que cións coñecidas como salazóns, sali- mo, pasaron a ser asalariados destes transportaba unha partida de conservas nas ou mesmo almacéns. Son construc- novos empresarios que se fan donos dos de sardiñas de Nantes. As sardiñas des- cións adicadas á salgadura do peixe, bási- medios de producción e comercialización. pertaron o interese de D. Victor Curbera camente sardiña, procedemento usado Os galegos preparaban a sardiña polo Puig, quen pensou na aplicación da abun- maiormente entre outros como o afuma- procedemento do escochado; sacában- dante e excelente materia prima que do, o escabechado ou o secado. O salgado, lle a cabeza e tripas e o peixe mantiña entón existía nas nosas rías. procedemento máis usado en Galiza para toda a súa graxa, oxidándose rapida- a conserva do peixe, consistía en descabe- mente ao contacto co aire e collendo A instalación destas factorías concéntran- zar, eviscerar e limpar a especie máis unha cor amarelenta pouco apetecible se principalmente na ría de Corcubión, común que era a sardiña. Foi unha activi- para un comestible, impedindo a súa Quilmas, Caldebarcos, Panchés, O Pindo, dade complementaria da pesca á que se exportación a mercados de clima máis Brens, Corcubión e Duio pero tamén chamaba escochado, realizada preferente- cálidos coma os do Mediterráneo. Co houbo factorías nas rías de Camariñas e mente por famiiares dos mariñeiros de método catalán, salgaban as sardiñas Muxía, nas de Corme e Laxe e na vila de todas as parroquias, coincidindo coas épocas de abundancia de peixe, almace- nándoas en barrís, coas que facían fronte ás duras tempadas de escasez de peixe ou mal tempo para saír ao mar. Facendo un pouco de historia e con res- pecto á pesca, o ilustrado Lucas Labrada a comezos do século XIX di: quot;La pesca que se hace en Finisterre, Corcubión, Cee y El Pindo asciende anualmente a sesen- ta mil millares de sardina, 200 quintales de congrio, 1.500 de merluza y 300 de abadejoquot;. Ocorreu ao longo do século pasado, cando se instalaron as industrias de salazón polas familias catalanas na maior parte dos portos de A Costa da Morte, que ata entón adicábanse entre outras á pesca da balea. Neste momento a pesca sufre un cambio importante adi- cándose á salazón da sardiña e aos seca- 20

ga. A única innovación tecnolóxica que apenas modificou as estructuras económicas enteiras que eran procesadas en lotes, trouxeron os cataláns a Galiza foi a do galegas porque os beneficios levábanse para mesturando o sal coa axuda de pas e uso dunha prensa de madeira, denomi- Cataluña, pero resultou ser o xérmolo da efectuando a súa inmersión en salmoi- nada quot;prensa de machosquot;, que extraía a industria conserveira do século XX. Este sis- ra dentro de píos de cantería cuxa cabi- graxa das sardiñas colocadas unhas tema orixinou varios conflictos anticatalanis- da era moi superior á dos recipientes enriba das outras, prensándoas durante tas, como o que se deu na vila de Cee no ano de madeira que se usaban con anterio- unhas doce horas e deixando que esta 1757, cando un grupo dunhas setenta mulle- ridade nas citadas adegas das viven- saíse lentamente e se deslizase por res atacaron aos empleados de fomentadores das, onde permanecían pechadas de 13 unha rede de canles cara un pozo de cataláns, destrozándolles os aparellos que a 15 días, que era cando abrían os laga- almacenamento. A graxa recollida ven- usaban. Na primeira etapa, (1750-1813) os res e pasaban ao morto para o seu pren- díase como saín para curtir peles e se comerciantes cataláns desprazábanse a Gali- sado moi a modiño ata quedar limpas preparar pinturas. A escama do peixe za por colleitas, compraban, e ás veces mani- de graxa, polo que o custo da produc- utilizábase para estercar as leiras. pulaban a pesca salgada, traían viños para ción era máis baixo, a sardiña tiña comerciar, augardentes e estampados de mellor presenza, e comercializábanse A burguesía catalana introduce un siste- algodón, e, para facer rendíbel a viaxe de todos os excedentes, malia que o seu ma de producción capitalista aínda que volta, enchían os barcos co peixe salgado ela- gusto era peor que a preparada á gale-

O morto e a chanca atopábanse teitados cunha estructura de madeira que descan- saba sobre esteos de pedra e alí se situaba un local teitado no que se gardaban e repa- saban as redes dos barcos. Isto aínda se observa en salgadeiras como a de Fisterra. Ademais destes espazos comúns a todas as salgadeiras, existía un depósito de sal, afo- nil ou alfolí, situado ao remate da chanca. Nalgúns edificios erguían un volume que ben podía adicarse a despacho do dono, ou tamén acoller o uso de casa-cuarto que podía incluir un despacho. Entre Camariñas e Muros destacan arqui- tecturas deste tipo como o conxunto de sal- gadeiras en Quilmas, en Carnota, e os seca- doiros de congro en Muxía e aquelas dunha segunda industrialización, como as ruínas da baleeira de Caneliñas. O incre- mento da producción e o éxito comercial borado polos pescadores galegos. Máis Chanca. É a parte da fábrica constituída catalán veu dado pola interación destos tarde difundiron a súa técnica de prensado, polos lagares ou pías, nos que se salgaba tres factores: o aumento das capturas debi- que eliminaba a graxa e conservaba máis a sardiña. Estos lagares estaban escava- do ás redes de arrastre, a organización do tempo o peixe, podendo comerciar mellor o dos na terra, construídos con lousas de traballo e as novas técnicas conserveiras. producto ao longo de todo o Mediterráneo. perpiaño no fondo e nos laterais, que son Isto último propiciou algúns cambios no Nunha segunda etapa, (1813-1830) moitas medianeiros e unidas con morteiro de cal deseño do edificio adicado ao salgado da familias catalanas acabaron asentándose hidráulico. sardiña, que foron facéndose máis impor- definitivamente nas rías galegas debido ao tantes ao introducir o enlatado e que aca- crecemento dos seus negocios e, xa nunha Claro ou patio. Estaba descuberto, a barían derivando máis tarde no abandono terceira fase comezan coa transformación diferencia da chanca e do morto. O chan da vella salgadeira, ben na súa transforma- das salgadeiras en fábricas de conservas está lusado e inclinado cara ó centro ción, ben na súa incorporación a unha nave enlatadas destinadas á exportación, anima- polo que descorre unha gabia de pedra maior. Son moitas e variadas as arquitectu- dos polo desestanco e abaratamento do sal que se une á saída da fábrica con outra ras da primeira e segunda industrializa- e pola desmilitarización dos pescadores. máis grande que ía dar ao mar. Pola ción adicadas á explotación do mar, feitas Estes empresarios cataláns con fortes axu- gabia desaugaba a choiva, a auga do nos cen anos que van de mediados do das do goberno de entón, construíron gran- lavado do peixe e a do baldeo diario do século XIX a mediados do século XX. des almacéns ou factorías de salgadura. claro. Este baldeo facíase con auga do Temos na nosa costa un patrimonio que Dos primeiros almacéns construídos en mar mesturada con sosa cáustica para explica a transformación da mesma e dos Galiza no século XVIII, feitos con madeiras eliminar as graxas do lousado e evitar os seus habitantes, un ben aínda sen valorar, e con escasos medios, non quedan vesti- escorregamentos dos traballadores e tra- descoñecido e pouco estudado. É necesario xios, xa que foron substituídos por edifica- balladoras. dar a coñecer estas arquitecturas indus- cións de mampostería, cachote de pedra ou triais e procurar que calquera intervención sillares, que son hoxe as contruccións en Morto. Era a parte da fábrica destinada ao que se achegue a elas sexa proteccionista, ruínas que abondan na nosa costa. Estos prensado da sardiña, e alí atopabanse as dándolle un uso social e mantelas aprovei- almacéns, ou salgadeiras parten dunha pozas para o saín e a morca. Ao longo do tando as grandes posibilidades que o seu planta rectangular distribuída en tres sec- morto atopábase a grade, formada por entorno ofrece. cións diferenciadas. dúas trabes de madeira. 22

Add a comment

Related presentations

Related pages

Boletín - Education - documents.tips

by violeta-corujo. on Jun 13, 2015. ... sorprendente Máis sobre cogomelos parasitos O sabugueiro Románico rural en Muxía As salazóns na Costa da Morte ...
Read more

filetrip.net

como a morte como abelha como abelhas ... de andar na lua de anfibolito de anfibÓlio ... de anortita de anortosito de antes da guerra de antigorita de ...
Read more