Tobb Sunumu Kuresel Kriz ve Turkiye

67 %
33 %
Information about Tobb Sunumu Kuresel Kriz ve Turkiye
Finance

Published on November 5, 2008

Author: dynergie

Source: slideshare.net

Description

TOBB'un kuresel finansal kriz ve Turkiye'ye etkileri konusunda Istanbul'da yaptigi sunum

KÜRESEL KRİZ ve TÜRKİYE’YE ETKİLERİ 1 Kasım 2008, İstanbul

2001’de ABD’de 100 bin dolarlık bir Ev, 20 bin $ peşin, 80 bin $ ipotek kredisi (mortgage) ile alınır. 2001-2004 arasında ABD ekonomisini canlandırmak amacıyla faizler hızla indirildi. Buna paralel varlık fiyatları artmaya başladı. 2004’de yapılan yeni bir ekspertiz ile Ev’in değeri 150 bin dolara çıktı. 2. ipotek ile bankadan 50 bin dolar yeni kredi alındı ve Otomobil yenilendi. Düşen faizler ve artan varlık fiyatlarına paralel olarak, mali sektörde başlayan “finansal mühendisliklerle” küresel likidite hızla arttı. Artan likidite varlık fiyatlarındaki artışı devam ettirdi. 2005’de bir ekspertiz daha yapıldı ve Ev’in değeri 180 bin dolar olarak belirlendi. 3. ipotek eklendi ve buradan alınan parayla mobilyalar yenilendi. 2006’ya gelindiğinde artık herkes (şahıslar, emlakçı, banka vs.) Ev’in değerini 180 bin dolar olarak kabul ediyor ve buna göre hareket ediyordu. Küresel Çöküşün Hikayesi - 1

2001’de ABD’de 100 bin dolarlık bir Ev, 20 bin $ peşin, 80 bin $ ipotek kredisi (mortgage) ile alınır.

2001-2004 arasında ABD ekonomisini canlandırmak amacıyla faizler hızla indirildi. Buna paralel varlık fiyatları artmaya başladı.

2004’de yapılan yeni bir ekspertiz ile Ev’in değeri 150 bin dolara çıktı. 2. ipotek ile bankadan 50 bin dolar yeni kredi alındı ve Otomobil yenilendi.

Düşen faizler ve artan varlık fiyatlarına paralel olarak, mali sektörde başlayan “finansal mühendisliklerle” küresel likidite hızla arttı. Artan likidite varlık fiyatlarındaki artışı devam ettirdi.

2005’de bir ekspertiz daha yapıldı ve Ev’in değeri 180 bin dolar olarak belirlendi. 3. ipotek eklendi ve buradan alınan parayla mobilyalar yenilendi.

2006’ya gelindiğinde artık herkes (şahıslar, emlakçı, banka vs.) Ev’in değerini 180 bin dolar olarak kabul ediyor ve buna göre hareket ediyordu.

Ancak 2007’de bir gün aynı mahallede benzer bir Ev satışa çıktı. Ama kimse 180 bin dolar ödemek istemedi. Ve balon patladı. Öyle ki, Ev’in satış fiyatı, ipotek değerinin (borç miktarının) altına geriledi. Ev’in piyasa değeri, ipotek değerinin altında kalınca, Ev sahibi, böyle bir Ev için ödeme yapmak istemedi. Ev fiyatları düşünce, kredi teminatlarının da değeri düştü. Düşen aktif değeri, bilançolara zarar olarak yansıdı ve sermayeler erimeye başladı. Küresel Çöküşün Hikayesi - 2

Ancak 2007’de bir gün aynı mahallede benzer bir Ev satışa çıktı. Ama kimse 180 bin dolar ödemek istemedi. Ve balon patladı.

Öyle ki, Ev’in satış fiyatı, ipotek değerinin (borç miktarının) altına geriledi. Ev’in piyasa değeri, ipotek değerinin altında kalınca, Ev sahibi, böyle bir Ev için ödeme yapmak istemedi.

Ev fiyatları düşünce, kredi teminatlarının da değeri düştü. Düşen aktif değeri, bilançolara zarar olarak yansıdı ve sermayeler erimeye başladı.

Bankalar borçlarını ödeyebilmek için, üzerlerine kalan ipotekli evleri satmaya çalışınca, gayrimenkul fiyatları daha da düştü. Alacaklarını tahsil edemeyen bankalar, borçlarını ödeyecek kaynak bulamadı. Bankaların ve Yatırım Fonlarının içindeki menkul kıymetlerin gerçek değeri iyice belirsizleşti. Aktifleri donuklaşan bankalar arasındaki para aktarımı yavaşladı. (herkes nakit’in üstüne yattı). Sistem kitlendi ve Likidite Krizi başladı Küresel Çöküşün Hikayesi - 3

Bankalar borçlarını ödeyebilmek için, üzerlerine kalan ipotekli evleri satmaya çalışınca, gayrimenkul fiyatları daha da düştü.

Alacaklarını tahsil edemeyen bankalar, borçlarını ödeyecek kaynak bulamadı.

Bankaların ve Yatırım Fonlarının içindeki menkul kıymetlerin gerçek değeri iyice belirsizleşti.

Aktifleri donuklaşan bankalar arasındaki para aktarımı yavaşladı. (herkes nakit’in üstüne yattı). Sistem kitlendi ve Likidite Krizi başladı

“ Türev ürünlerinin yaygınlaşması ile kötü niyetli cin artık şişeden çıkmıştır. Bu ürünlerin 'zehirli' olduğu bir krizle belirgin hale gelinceye kadar, türleri ve toplam işlem hacmi artmaya devam edecektir” Warren Buffet, 2002 Aç doyar, açgözlü doymaz Türk Atasözü Kıssadan Hisse

Küresel sistemin ilk krizini yaşıyoruz. Dolayısıyla, daha önceden haritası çıkarılmamış topraklardan geçiyoruz. Kriz; Gelişmiş Ülkelerden Gelişen Ülkelere kayıyor (İzlanda, Macaristan, Ukrayna, Baltık ülkeleri, Rusya, Kazakistan, Pakistan, Tayland, Kore, G.Afrika , Arjantin …) Kriz; Mali sektörden Reel Sektöre geçiyor Genel Durum

Küresel sistemin ilk krizini yaşıyoruz. Dolayısıyla, daha önceden haritası çıkarılmamış topraklardan geçiyoruz.

Kriz; Gelişmiş Ülkelerden Gelişen Ülkelere kayıyor (İzlanda, Macaristan, Ukrayna, Baltık ülkeleri, Rusya, Kazakistan, Pakistan, Tayland, Kore, G.Afrika , Arjantin …)

Kriz; Mali sektörden Reel Sektöre geçiyor

Düşük faiz ve yüksek likidite döneminin sonu - Leverage’ın yerini Deleverage alıyor (türev ürünlerle “sanal paralar üretme” devri bitti) Uzunca bir sure sistemin yeni likidite üretemeyeceğini gören herkes mecburen bilançolarını daraltacak. Bu da zamanında aşırı kredilendirmenin sağladığı yüksek alım gücü sayesinde fiyatları çok şişmiş olan finansal varlıkların ve gayrimenkullerin fiyatlarını düşürecek. “ Servet”teki artışlar, “Gelir”deki artışı geçmişti, şimdi Gelir seviyesine gerileyecek. Ama “Gelir” de azalacak. Küresel Mali sistem yeniden yapılanacak. Muhtemelen küresel çapta yeni bir denetim-gözetim sistemi kurulacak. Serbest Piyasa Ekonomisinin yerini, Kurallı Piyasa Ekonomisi alacak. Dünya’da Neler Bekleniyor

Düşük faiz ve yüksek likidite döneminin sonu - Leverage’ın yerini Deleverage alıyor (türev ürünlerle “sanal paralar üretme” devri bitti)

Uzunca bir sure sistemin yeni likidite üretemeyeceğini gören herkes mecburen bilançolarını daraltacak.

Bu da zamanında aşırı kredilendirmenin sağladığı yüksek alım gücü sayesinde fiyatları çok şişmiş olan finansal varlıkların ve gayrimenkullerin fiyatlarını düşürecek.

“ Servet”teki artışlar, “Gelir”deki artışı geçmişti, şimdi Gelir seviyesine gerileyecek. Ama “Gelir” de azalacak.

Küresel Mali sistem yeniden yapılanacak. Muhtemelen küresel çapta yeni bir denetim-gözetim sistemi kurulacak.

Serbest Piyasa Ekonomisinin yerini, Kurallı Piyasa Ekonomisi alacak.

Ülkeden ülkeye, kurumdan kuruma sıçrayan panik dalgası şimdilik bitti. Risk göstergeleri (vix, embi, libor) normalleşiyor. Artık riske karşı daha duyarlı bir dünyadayız. para ve kredi piyasalarının yeni bir dengeye oturması aylar alacak (2009’un sonu?). Bu süre zarfında zayıf/borçlu/yüksek cari açığı olan ülke ve kurumlar her an topun ağzında olacak Yeni sorunlar; kamulaştırılan ve/veya kamu desteğine bağımlı kılınan mali sistem, yeni “moral hazard” durumları veya kamu kaynaklarının israfına yol açmadan yeniden işler hale nasıl getirilecek? Kamu fonları, enflasyon ya da yeni menkul kıymet balonları oluşturmadan geri çekilebilecek mi? Filmin İkinci Yarısı…

Ülkeden ülkeye, kurumdan kuruma sıçrayan panik dalgası şimdilik bitti. Risk göstergeleri (vix, embi, libor) normalleşiyor.

Artık riske karşı daha duyarlı bir dünyadayız. para ve kredi piyasalarının yeni bir dengeye oturması aylar alacak (2009’un sonu?). Bu süre zarfında zayıf/borçlu/yüksek cari açığı olan ülke ve kurumlar her an topun ağzında olacak

Yeni sorunlar; kamulaştırılan ve/veya kamu desteğine bağımlı kılınan mali sistem, yeni “moral hazard” durumları veya kamu kaynaklarının israfına yol açmadan yeniden işler hale nasıl getirilecek?

Kamu fonları, enflasyon ya da yeni menkul kıymet balonları oluşturmadan geri çekilebilecek mi?

Türkiye, küresel kriz ortamına büyüme temposunun düştüğü, yüksek dış açık ve yüksek özel sektör dış borçlanmasının yaşandığı bir ortamda giriyor Avrupa ve ABD’den farklı olarak krize karşı tecrübeliyiz . Biz bunun benzerini 2001’de yaşamıştık. Ama ABD’dekine benzer şekilde “gelirinden çok harcama” eğilimi bizde de mevcut (hızla artmış olan cari açık yoluyla) Küresel Kriz ve Türkiye

Türkiye, küresel kriz ortamına büyüme temposunun düştüğü, yüksek dış açık ve yüksek özel sektör dış borçlanmasının yaşandığı bir ortamda giriyor

Avrupa ve ABD’den farklı olarak krize karşı tecrübeliyiz . Biz bunun benzerini 2001’de yaşamıştık.

Ama ABD’dekine benzer şekilde “gelirinden çok harcama” eğilimi bizde de mevcut (hızla artmış olan cari açık yoluyla)

Dün; 100 dolarlık sermaye, finansal mühendislik ürünleriyle 5,000 dolarlık alım gücüne ve yatırıma dönüşmüştü. Şimdi tüm bu varlıkların/yatırımların değeri gerileyecek. Üstelik 2001’den farklı olarak, likidite sağlayacak canlı/sağlam bir yurtdışı finans piyasası ve finansal kurum artık kalmadı. Uzun bir süre kredi imkanları eskidekinin altında kalacak. Yatırım veya Tüketimin finansmanı azalacağında iç piyasa küçülecek. Küresel Kriz ve Türkiye

Dün; 100 dolarlık sermaye, finansal mühendislik ürünleriyle 5,000 dolarlık alım gücüne ve yatırıma dönüşmüştü. Şimdi tüm bu varlıkların/yatırımların değeri gerileyecek.

Üstelik 2001’den farklı olarak, likidite sağlayacak canlı/sağlam bir yurtdışı finans piyasası ve finansal kurum artık kalmadı.

Uzun bir süre kredi imkanları eskidekinin altında kalacak. Yatırım veya Tüketimin finansmanı azalacağında iç piyasa küçülecek.

1) FİNANSMAN Cari Açığın Finansmanı Mali ve Reel Sektörün Finansmanı Yurtiçindeki kredi akışında azalma 2) DIŞ TİCARET (İHRACAT ve TURİZM) İhracat pazarları ve turizm hacmi daralacak Enerji-Emtia faturası azalacak 3) KAMU MALİYESİ vergi geliri azalacak – borçlanma ve faiz gideri artacak Küresel Krizin Türkiye’ye Etki Kanalları

1) FİNANSMAN

Cari Açığın Finansmanı

Mali ve Reel Sektörün Finansmanı

Yurtiçindeki kredi akışında azalma

2) DIŞ TİCARET (İHRACAT ve TURİZM)

İhracat pazarları ve turizm hacmi daralacak

Enerji-Emtia faturası azalacak

3) KAMU MALİYESİ

vergi geliri azalacak – borçlanma ve faiz gideri artacak

Yüksek Cari açık ve Bozulan Finansman Kalitesi (milyar $) 2007 2008 (*) Cari Denge -38 -47 Gelen Kaynak Doğrudan Yabancı Serm. 22 17 Portföy Yatırımı 3 -5 Bankaların aldığı krediler 6 7 Reel Sektörün aldığı krd. 26 31 (*) 2008 ağustos ayı itibariyle son 12 aylık dönem Cari Açığın Finansmanı

Reel Sektörün yurtdışı borçlanması yüksek ve artmaya da devam ediyor. Ama uzun vadeli borçlanma sayesinde buradaki risk bir ölçüde azalıyor Özel Sektör Dış Borcu (milyar dolar) 2003 2007 2008 Mali Sektör 14 57 66 Reel Sektör 35 101 125 Toplam 49 158 191 Özel Sektör Dış Borç Ödemeleri 2009 2010 2011 Anapara+Faiz (milyar dolar) 47 24 22 Mali ve Reel Sektörün Finansmanı

Cari açık azalacak (emtia fiyatları azalıyor, ithalat pahalaşacağından düşecek, ama cari açık azalsa da finansmanı daha da zorlaşacak) Faiz - Kur - Enflasyon (dün hep birlikte düşmüşlerdi, bugün hep birlikte artıyorlar) Banka ve Şirket Bilançoları küçülecek (yatırım azalacak) Büyüme düşecek (büyüme zaten son 2 yıldır yüzde 4 seviyesine gerilemişti, bundan sonra 2008 ve 2009’da yüzde 4’e ulaşmak bile zor gözüküyor) Bundan sonra;

Cari açık azalacak (emtia fiyatları azalıyor, ithalat pahalaşacağından düşecek, ama cari açık azalsa da finansmanı daha da zorlaşacak)

Faiz - Kur - Enflasyon (dün hep birlikte düşmüşlerdi, bugün hep birlikte artıyorlar)

Banka ve Şirket Bilançoları küçülecek (yatırım azalacak)

Büyüme düşecek (büyüme zaten son 2 yıldır yüzde 4 seviyesine gerilemişti, bundan sonra 2008 ve 2009’da yüzde 4’e ulaşmak bile zor gözüküyor)

(8 aylık Büyüme Oranları) 2007 2008 İmalat Sanayi Toplam Büyümesi % 5 % 3 (ağustos’da % -6) TV % -32 % -20 Tekstil % 6 % -17 Deri % 4 % - 9 Hazır Giyim % 1 % - 8 Makine % 9 % - 5 Kimya % 6 % 0 Gıda % 5 % 4 Metal % 14 % 8 (ağustos’da % 2) Mobilya % -19 % 10 (ağustos’da % 1) Beyaz Eşya % 25 % 15 (ağustos’da % -17) Taşıt % 6 % 24 (ağustos’da % -9) 2008 yılı Sektörel Büyümeleri

Güçlü yönlerimiz var ve bunlar muhafaza edilmeli 2001’den farklı olarak Kamu maliyesi iyi durumda (Mali disiplini korumalıyız) Bankacılık sistemi ‘çürüklerinden ayıklandı” (bundan sonra 90’ların hataları tekrarlanmamalı) Mali sistemde Denetim ve Gözetim güçlendirildi (BDDK, SPK, Merkez Bankası’nın kurumsal yapıları ve saygınlıkları çok daha önemli) Neler Yapılabilir

Güçlü yönlerimiz var ve bunlar muhafaza edilmeli

2001’den farklı olarak Kamu maliyesi iyi durumda (Mali disiplini korumalıyız)

Bankacılık sistemi ‘çürüklerinden ayıklandı” (bundan sonra 90’ların hataları tekrarlanmamalı)

Mali sistemde Denetim ve Gözetim güçlendirildi (BDDK, SPK, Merkez Bankası’nın kurumsal yapıları ve saygınlıkları çok daha önemli)

Tedbirli Olmanın Zamanı Böyle zamanlarda bilançolardaki uyumsuzluklar (vade, kur vb.) potansiyel risk doğuran alanlardır Kredi maliyetleri artacak, krediyle yapılacak yatırımın verimliliği ve karlılığı daha fazla önem kazandı. Gayrimenkul ve Emtia fiyatlarındaki gerilemeye dikkat Gelirden çok harcama yapma nın (borçlanarak tüketmek) veya gelecekte elde etmeyi beklediğin geliri bugünden harcamanın (taksitli ödemeli harcamalar) sonu yok Almamız Gereken Dersler

Tedbirli Olmanın Zamanı

Böyle zamanlarda bilançolardaki uyumsuzluklar (vade, kur vb.) potansiyel risk doğuran alanlardır

Kredi maliyetleri artacak, krediyle yapılacak yatırımın verimliliği ve karlılığı daha fazla önem kazandı. Gayrimenkul ve Emtia fiyatlarındaki gerilemeye dikkat

Gelirden çok harcama yapma nın (borçlanarak tüketmek) veya gelecekte elde etmeyi beklediğin geliri bugünden harcamanın (taksitli ödemeli harcamalar) sonu yok

Kurumsal Yapının Önemi Finansman Müdürünüze ve İş Geliştirme Müdürünüze iyi bakın, yoksa mutlaka edinin. Bankalarla ilişkinizi güçlendirin, devamlı bir araya gelin, iletişim içinde olun. “ Küçük olsun benim olsun” veya “Ne iş olsa yaparız, biz her iş’te varız” devri bitti. Almamız Gereken Dersler

Kurumsal Yapının Önemi

Finansman Müdürünüze ve İş Geliştirme Müdürünüze iyi bakın, yoksa mutlaka edinin.

Bankalarla ilişkinizi güçlendirin, devamlı bir araya gelin, iletişim içinde olun.

“ Küçük olsun benim olsun” veya “Ne iş olsa yaparız, biz her iş’te varız” devri bitti.

ŞİRKET ÖLÇEKLERİ BÜYÜMELİ Büyümek için; Kurumsallaşma Farklılaşma & Markalaşma Yenilikçilik (İcat Çıkarma) Almamız Gereken Dersler

ŞİRKET ÖLÇEKLERİ BÜYÜMELİ

Büyümek için;

Kurumsallaşma

Farklılaşma & Markalaşma

Yenilikçilik (İcat Çıkarma)

 

Reaktif değil, Proaktif olma zamanıdır “ Çifte Çıpa ” yı uygulama zamanıdır 1) Güçlü Ekonomi 2) Kaliteli Demokrasi SONUÇ

Reaktif değil, Proaktif olma zamanıdır

“ Çifte Çıpa ” yı uygulama zamanıdır

1) Güçlü Ekonomi

2) Kaliteli Demokrasi

 

Add a comment

Related presentations

Related pages

TOBB - Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği

TOBB ve ABD Ticaret Odası tarafından düzenlenen çalışma yemeği, TOBB Başkanı M. Rifat Hisarcıklıoğlu, Ekonomi Bakanı Mustafa Elitaş, ...
Read more

Küresel Finans Krizi Öncesi ve Sonrası Dönemde ...

Hizmetler, sanayi ve inşaat sektörleri, küresel kriz sonrası gerçekleşen ekonomik büyümenin arz yönlü temel kaynaklarını oluşturmuştur.
Read more

Küresel Kriz Sonrası Değişen Dünya, Türkiye ve ...

Küresel Kriz Sonrası Değişen ... www.ekonomiyontem.com.tr/yazarlar/doc-dr-avni-zafer-acar/kuresel-kriz-sonrasi-degisen-dunya-turkiye-ve-lojistik/14/
Read more

Kuresel Kriz, Avrupa Borc Krizi ve Gelismekte Olan ...

... son donemde yasanan krizlerde Turkiye’nin diger gelismekte olan ulkelerden ayrismadigini ve ortak ... Kuresel Kriz, Avrupa Borc Krizi ve Gelismekte ...
Read more

Finansal Krizler ve Turkiye: Fatih Ozatay: 9786051114255 ...

Finansal Krizler ve Turkiye [Fatih Ozatay] ... Kuresel finansal krize ve Turkiye'ye etkilerine ozel bir agirlik veriyor. Kitap, ...
Read more

Küresel kriz ve Türkiye | dyg savs - Academia.edu

Küresel kriz ve Türkiye. Added by Dyg Savs. Publication Date: 2009 Publication Name: Ekonomi ve Politika Araştırmaları Merkezi, İstanbul.
Read more

KÜRESEL KRİZ, TÜRKİYE EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER ...

... Balıkesir Genç İşadamları Derneği ve ... kriz, Türkiye ekonomisindeki gelişmeler ve beklentileri değerlendiren Uğur CİVELEK´in sunumu ...
Read more

KÜRESEL KRİZ: DIŞ BORÇLAR VE CARİ AÇIK ...

kÜresel krİz: diŞ borÇlar ve carİ aÇik perspektİfİnden tÜrkİye analİz İ hicabi ersoy** malĐye fĐnans yazilari 96 Öz ...
Read more