tai lieu hoa hay Chuong4

38 %
63 %
Information about tai lieu hoa hay Chuong4

Published on May 31, 2014

Author: nhocsad77

Source: slideshare.net

Ch¬ng 4 ph¶n øng ho¸ häc A. Tãm t¾t lÝ thuyÕt I - Ph©n lo¹i ph¶n øng ho¸ häc 1. Ph¶n øng ho¸ hîp Lµ ph¶n øng ho¸ häc trong ®ã cã mét chÊt míi ®îc t¹o thµnh tõ hai hay nhiÒu chÊt ban ®Çu. ThÝ dô : Na2O + H2O → 2NaOH Zn + Cl2 → ZnCl2 2. Ph¶n øng ph©n huû Lµ ph¶n øng ho¸ häc trong ®ã tõ mét chÊt sinh ra nhiÒu chÊt míi. ThÝ dô : 2KClO3  → o t 2KCl + 3O2 2KMnO4  → o t K2MnO4 + MnO2 + O2 3. Ph¶n øng thÕ Lµ ph¶n øng ho¸ häc trong ®ã nguyªn tö cña ®¬n chÊt thÕ chç nguyªn tö cña nguyªn tè kh¸c trong hîp chÊt. ThÝ dô : Fe + CuCl2 → FeCl2 + Cu Zn + H2SO4 → ZnSO4 + H2↑ 4. Ph¶n øng trao ®æi Lµ ph¶n øng ho¸ häc trong ®ã hai hîp chÊt trao ®æi víi nhau thµnh phÇn cÊu t¹o nªn chóng. ThÝ dô : FeSO4 + 2NaOH → Fe(OH)2 + Na2SO4 Na2CO3 + H2SO4 → Na2SO4 + H2O + CO2↑ 1

II - Ph¶n øng to¶ nhiÖt, ph¶n øng thu nhiÖt 1. Ph¶n øng to¶ nhiÖt Lµ ph¶n øng ho¸ häc gi¶i phãng n¨ng lîng díi d¹ng nhiÖt (∆H < 0). ThÝ dô : ë 298K CH4(k) + 2O2(k) → CO2(k) + 2H2O(l) ∆H = -890,35kJ H2(k) + 2 1 O2(k) → H2O(l) ∆H = -285,60kJ/mol 2. Ph¶n øng thu nhiÖt Lµ ph¶n øng ho¸ häc hÊp thô n¨ng lîng díi d¹ng nhiÖt (∆H > 0). ThÝ dô : ë 298K 2 1 N2(k) + 2 1 O2(k) → NO(k) ∆H = 90,29kJ/mol III - Ph¶n øng oxi ho¸ - khö 1. C¸c kh¸i niÖm - Ph¶n øng oxi ho¸ - khö lµ ph¶n øng ho¸ häc trong ®ã cã sù chuyÓn electron gi÷a c¸c chÊt ph¶n øng, hay ph¶n øng oxi ho¸ - khö lµ ph¶n øng ho¸ häc trong ®ã cã sù thay ®æi sè oxi ho¸ cña mét sè nguyªn tè. - Sè oxi ho¸ cña mét nguyªn tè trong hîp chÊt lµ ®iÖn tÝch cña nguyªn tö nguyªn tè ®ã trong ph©n tö nÕu gi¶ ®Þnh liªn kÕt gi÷a c¸c nguyªn tö trong ph©n tö lµ liªn kÕt ion. - ChÊt khö lµ chÊt nhêng electron hay lµ chÊt cã sè oxi ho¸ t¨ng sau ph¶n øng. ChÊt khö cßn ®îc gäi lµ chÊt bÞ oxi ho¸. - ChÊt oxi ho¸ lµ chÊt nhËn electron hay lµ chÊt cã sè oxi ho¸ gi¶m sau ph¶n øng. ChÊt oxi ho¸ cßn ®îc gäi lµ chÊt bÞ khö. - Sù oxi ho¸ mét chÊt lµ lµm cho chÊt ®ã nhêng electron hay lµm t¨ng sè oxi ho¸ cña chÊt ®ã. - Sù khö mét chÊt lµ lµm cho chÊt ®ã nhËn electron hay lµm gi¶m sè oxi ho¸ cña chÊt ®ã. 2

2. C¸c ph¬ng ph¸p lËp ph¬ng tr×nh cña ph¶n øng oxi ho¸ - khö a) Ph¬ng ph¸p th¨ng b»ng electron. Ph¬ng ph¸p nµy dùa trªn nguyªn t¾c : Tæng sè electron do chÊt khö nhêng ph¶i ®óng b»ng tæng sè electron do chÊt oxi ho¸ nhËn. ThÝ dô : LËp ph¬ng tr×nh cña ph¶n øng oxi ho¸ - khö sau KClO3 + HBr → KCl + Br2 + H2O Bíc 1 : X¸c ®Þnh sè oxi ho¸ cña nh÷ng nguyªn tè cã sè oxi ho¸ thay ®æi OHBrKClHBrKClO 2 0 2 1-1-5 3 ++→+ + Bíc 2 : ViÕt qu¸ tr×nh oxi ho¸ vµ qu¸ tr×nh khö, c©n b»ng mçi qu¸ tr×nh 5 1 6e + − + →Cl Cl 0 2Br2Br →− − e2 1 Bíc 3 : X¸c ®Þnh hÖ sè thÝch hîp sao cho tæng sè electron do chÊt khö nhêng ®i b»ng tæng sè electron do c¸c chÊt oxi ho¸ nhËn. 01 1-5 Br2e22Br Cl6eCl 3 1 →− →+ × × − + Bíc 4 : §Æt hÖ sè cña chÊt oxi ho¸, chÊt khö vµo s¬ ®å ph¶n øng vµ hoµn thµnh ph¬ng tr×nh. KClO3 + 6HBr → KCl + 3Br2 + 3H2O b) Ph¬ng ph¸p sè oxi ho¸ Ph¬ng ph¸p nµy dùa trªn nguyªn t¾c : Trong mét ph¶n øng oxi ho¸ - khö, tæng sè sè oxi ho¸ t¨ng cña c¸c nguyªn tè nµy b»ng tæng sè sè oxi ho¸ gi¶m cña c¸c nguyªn tè kia. ThÝ dô : LËp ph¬ng tr×nh cña ph¶n øng oxi ho¸ - khö sau FeS2 + O2  Fe2O3 + SO2 3

Bíc 1 : X¸c ®Þnh sè oxi ho¸ cña nh÷ng nguyªn tè cã sè oxi ho¸ thay ®æi 2-4 232 0 22 SOOFeOFeS +−+−+ +→+ 2312 Bíc 2 : TÝnh tæng sè sè oxi ho¸ t¨ng vµ tÝnh tæng sè sè oxi ho¸ gi¶m - Tæng sè sè oxi ho¸ t¨ng : + Fe t¨ng : +1 Tæng sè sè oxi ho¸ t¨ng : + 11 + S t¨ng : +5 x 2 - Tæng sè oxi ho¸ gi¶m : -2 x 2 Tæng sè sè oxi ho¸ gi¶m : - 4 Bíc 3 : X¸c ®Þnh hÖ sè thÝch hîp sao cho tæng sè oxi ho¸ t¨ng b»ng tæng sè sè oxi ho¸ gi¶m + Tæng sè sè oxi ho¸ t¨ng : + 11 x 4 + Tæng sè sè oxi ho¸ gi¶m : - 4 x 11 Bíc 4 : §Æt hÖ sè cña chÊt oxi ho¸, chÊt khö vµo s¬ ®å ph¶n øng vµ hoµn thµnh ph¬ng tr×nh 4FeS2 + 11O2  4Fe2O3 + 8SO2 B. Bµi tËp 4.1 H·y lùa chän ph¬ng ¸n ®óng trong c¸c ph¸t biÓu sau : A. Ph¶n øng ho¸ häc lµ qu¸ tr×nh ph¸ vì c¸c liªn kÕt nµy ®ång thêi t¹o thµnh c¸c liªn kÕt kh¸c. B. Ph¶n øng ho¸ häc lµ sù biÕn ®æi chÊt nµy (chÊt tham gia ph¶n øng) thµnh chÊt kh¸c (s¶n phÈm ph¶n øng) diÔn ra theo mét qu¸ tr×nh. C. Ph¶n øng ho¸ häc lµ qu¸ tr×nh t¹o thµnh chÊt míi. D. Ph¶n øng ho¸ häc lµ qu¸ tr×nh thay ®æi sè oxi ho¸ cña c¸c nguyªn tè trong c¸c ®¬n chÊt vµ hîp chÊt. 4.2 Cã c¸c qu¸ tr×nh sau: 1. §èt ch¸y than trong kh«ng khÝ. 2. Lµm bay h¬i níc biÓn trong qu¸ tr×nh s¶n xuÊt muèi. 3. Nung v«i. 4

4. T«i v«i. Trong c¸c qu¸ tr×nh trªn, nh÷ng qu¸ tr×nh nµo cã ph¶n øng ho¸ häc x¶y ra ? A. TÊt c¶ ; B. C¸c qu¸ tr×nh 1, 2, 3 ; C. C¸c qu¸ tr×nh 2, 3, 4 ; D. C¸c qu¸ tr×nh 1, 3, 4. 4.3 H·y lùa chän ph¬ng ¸n ®óng trong c¸c ph¸t biÓu sau : A. Ph¶n øng ho¸ hîp lµ ph¶n øng ho¸ häc trong ®ã cã mét chÊt míi ®îc t¹o thµnh tõ hai hay nhiÒu chÊt ban ®Çu. B. Ph¶n øng ho¸ hîp lµ sù kÕt hîp hai hay nhiÒu chÊt ban ®Çu ®Ó t¹o thµnh chÊt míi. C. Ph¶n øng ho¸ hîp lµ qu¸ tr×nh kÕt hîp c¸c ®¬n chÊt thµnh mét hîp chÊt. D. Ph¶n øng ho¸ hîp lµ qu¸ tr×nh kÕt hîp c¸c ®¬n chÊt vµ hîp chÊt thµnh c¸c hîp chÊt míi. 4.4 Cã c¸c ph¶n øng ho¸ häc sau : 1. CaO + H2O → Ca(OH)2 2. Cu + Cl2 → CuCl2 3. CuO + 2HCl → CuCl2 + H2O 4. CuSO4 + BaCl2 → CuCl2 + BaSO4↓ Trong c¸c ph¶n øng ho¸ häc trªn, ph¶n øng nµo lµ ph¶n øng ho¸ hîp ? A. C¸c ph¶n øng 1, 2, 3 B. C¸c ph¶n øng 1, 2, 4 C. C¸c ph¶n øng 2, 3, 4 D. C¸c ph¶n øng 1, 2 4.5 H·y lùa chän ph¬ng ¸n ®óng trong c¸c ph¸t biÓu sau : A. Ph¶n øng ph©n huû lµ ph¶n øng ho¸ häc trong ®ã cã hai hay nhiÒu míi ®îc t¹o thµnh tõ c¸c chÊt ban ®Çu. B. Ph¶n øng ph©n huû lµ sù ph©n huû hai hay nhiÒu chÊt ban ®Çu ®Ó t¹o thµnh chÊt míi. C. Ph¶n øng ph©n huû lµ ph¶n øng ho¸ häc trong ®ã tõ mét chÊt sinh ra nhiÒu chÊt míi. 5

D. Ph¶n øng ph©n huû lµ qu¸ tr×nh ph©n huû chÊt thµnh nhiÒu chÊt míi. 4.6 Cã c¸c ph¶n øng ho¸ häc sau : 1. CaCO3  → o t CaO + CO2 2. NH4NO3  → o t N2O + 2H2O 3. CuO + H2  → o t Cu + H2O 4. 2AgNO3  → o t 2Ag + 2NO2 + O2 Trong c¸c ph¶n øng ho¸ häc trªn, ph¶n øng nµo lµ ph¶n øng ph©n huû ? A. C¸c ph¶n øng 1, 2, 3 B. C¸c ph¶n øng 1, 2, 4 C. C¸c ph¶n øng 2, 3, 4 D. C¸c ph¶n øng 1, 3, 4 4.7 H·y lùa chän ph¬ng ¸n ®óng trong c¸c ph¸t biÓu sau : A. Ph¶n øng thÕ lµ ph¶n øng ho¸ häc trong ®ã nguyªn tö cña ®¬n chÊt thÕ nguyªn tö cña nguyªn tè kh¸c trong hîp chÊt. B. Ph¶n øng thÕ lµ ph¶n øng ho¸ häc trong ®ã cã sù tham gia cña c¸c ®¬n chÊt vµ c¸c hîp chÊt. C. Ph¶n øng thÕ lµ ph¶n øng ho¸ häc trong ®ã cã sù tham gia cña ®¬n chÊt víi hîp chÊt t¹o thµnh mét chÊt míi. D. Ph¶n øng thÕ lµ qu¸ tr×nh t¹o thµnh nhiÒu chÊt míi tõ hai hay nhiÒu chÊt ban ®Çu. 4.8 Cã c¸c ph¶n øng ho¸ häc sau : 1. 2Al + Fe2O3  → o t Al2O3 + 2Fe 2. Fe + CuSO4 → Cu + FeSO4 3. ZnSO4 + BaCl2 → ZnCl2 + BaSO4↓ 4. Ca + 2HCl → CaCl2 + H2 Trong c¸c ph¶n øng ho¸ häc trªn, ph¶n øng nµo lµ ph¶n øng thÕ ? A. C¸c ph¶n øng 1, 2, 3 B. C¸c ph¶n øng 1, 2, 4 C. C¸c ph¶n øng 2, 3, 4 D. C¸c ph¶n øng 1, 3, 4 4.9 H·y lùa chän ph¬ng ¸n ®óng trong c¸c ph¸t biÓu sau : 6

A. Ph¶n øng trao ®æi lµ ph¶n øng ho¸ häc trong ®ã hai hîp chÊt trao ®æi víi nhau thµnh phÇn cÊu t¹o nªn chóng. B. Ph¶n øng trao ®æi lµ sù trao ®æi hai hay nhiÒu chÊt ban ®Çu ®Ó t¹o thµnh chÊt míi. C. Ph¶n øng trao ®æi lµ ph¶n øng ho¸ häc trong ®ã c¸c chÊt ph¶n øng víi nhau sinh ra nhiÒu chÊt míi. D. Ph¶n øng trao ®æi lµ qu¸ tr×nh trao ®æi c¸c nguyªn tö cña c¸c nguyªn tè gi÷a c¸c chÊt víi nhau. 4.10 Ph¸t biÓu nµo lµ ®óng trong c¸c ph¸t biÓu sau ? A. Ph¶n øng to¶ nhiÖt lµ ph¶n øng ho¸ häc gi¶i phãng n¨ng lîng díi d¹ng nhiÖt. B. Ph¶n øng to¶ nhiÖt lµ ph¶n øng ho¸ häc hÊp thô n¨ng lîng díi d¹ng nhiÖt. C. Ph¶n øng to¶ nhiÖt lµ ph¶n øng lµm cho m«i trêng xung quanh nãng lªn. D. Ph¶n øng to¶ nhiÖt lµ ph¶n øng ho¸ häc hÊp thô n¨ng lîng cña m«i trêng xung quanh. 4.11 Ph¸t biÓu nµo lµ ®óng trong c¸c ph¸t biÓu sau ? A. Ph¶n øng oxi ho¸ - khö lµ ph¶n øng ho¸ häc trong ®ã cã sù chuyÓn electron gi÷a c¸c chÊt ph¶n øng hay ph¶n øng oxi ho¸ - khö lµ ph¶n øng ho¸ häc trong ®ã cã sù thay ®æi sè oxi ho¸ cña mét sè nguyªn tè. B. Ph¶n øng oxi ho¸ - khö lµ sù trao ®æi hai hay nhiÒu chÊt ban ®Çu ®Ó t¹o thµnh chÊt míi. C. Ph¶n øng oxi ho¸ - khö lµ ph¶n øng ho¸ häc trong ®ã c¸c chÊt ph¶n øng víi nhau sinh ra nhiÒu chÊt míi trong ®ã cã sù thay ®æi sè oxi ho¸. D. Ph¶n øng oxi ho¸ - khö lµ qu¸ tr×nh trao ®æi c¸c electron gi÷a c¸c nguyªn tö cña c¸c nguyªn tè cña c¸c chÊt víi nhau. 4.12 Cho qu¸ tr×nh sau: Fe - 2e → Fe+2 Trong c¸c kÕt luËn sau kÕt luËn nµo ®óng ? 7

A. Qu¸ tr×nh trªn lµ qu¸ tr×nh khö B. Qu¸ tr×nh trªn lµ qu¸ tr×nh oxi ho¸ C. Trong qu¸ tr×nh trªn Fe ®ãng vai trß chÊt oxi ho¸ D. Trong qu¸ tr×nh trªn Fe+2 ®ãng vai trß chÊt khö 4.13 Cho qu¸ tr×nh sau: Cu+2 + 2e → Cu Trong c¸c kÕt luËn sau kÕt luËn nµo ®óng ? A. Qu¸ tr×nh trªn lµ qu¸ tr×nh khö B. Qu¸ tr×nh trªn lµ qu¸ tr×nh oxi ho¸ C. Trong qu¸ tr×nh trªn Cu ®ãng vai trß chÊt oxi ho¸ D. Trong qu¸ tr×nh trªn Cu+2 ®ãng vai trß chÊt khö 4.14 a) H·y nªu sù kh¸c nhau gi÷a c¸c kh¸i niÖm sau : - ChÊt oxi ho¸ vµ sù oxi hãa. - ChÊt khö vµ sù khö. b) "Mét chÊt cã tÝnh oxi ho¸ khi tiÕp xóc víi mét chÊt cã tÝnh khö, nhÊt thiÕt x¶y ra ph¶n øng oxi ho¸ - khö". KÕt luËn trªn ®óng hay sai ? Gi¶i thÝch. 4.15 H·y viÕt ph¬ng tr×nh ho¸ häc ®Ó ®iÒu chÕ AlCl3 : - B»ng mét ph¶n øng ho¸ hîp. - B»ng mét ph¶n øng thÕ. - B»ng mét ph¶n øng trao ®æi. Trong c¸c ph¶n øng ho¸ häc trªn, ph¶n øng nµo lµ ph¶n øng oxi ho¸ - khö ? Gi¶i thÝch. 4.16 LËp c¸c ph¬ng tr×nh ho¸ häc sau theo ph¬ng ph¸p th¨ng b»ng electron. 1. KBr + KMnO4 + H2SO4 → K2SO4 + Br2 + MnSO4 + H2O 2. CrCl3 + Br2 + KOH → K2CrO4 + KBr + KCl + H2O 3. CrI3 + Cl2 + KOH → KIO4 + KCl + K2CrO4 + H2O 4. Cl2 + K2S2O3 + KOH → K2SO4 + KCl + H2O 8

4.17 LËp c¸c ph¬ng tr×nh ho¸ häc sau theo ph¬ng ph¸p th¨ng b»ng electron. 1. Cu2S + HNO3 → CuSO4 + NO2 + Cu(NO3)2 + H2O 2. As2S3 + H2O + HNO3 → H2SO4 + H3AsO4 + NO 3. Fe + H2SO4 ®Æc  → o t Fe2(SO4)3 + SO2 + H2O 4. Al + HNO3 → Al(NO3)3 + NH4NO3 + H2O 4.18 LËp c¸c ph¬ng tr×nh ho¸ häc sau theo ph¬ng ph¸p th¨ng b»ng electron. 1. FexOy + HNO3 → Fe(NO3)3 + N2O + H2O 2. K2S + K2Cr2O7 + H2SO4 → K2SO4 + S + Cr2(SO4)3 + H2O 3. C6H12O6 + KMnO4 + H2SO4 → CO2 + K2SO4 + MnSO4 + H2O 4.19 LËp c¸c ph¬ng tr×nh ho¸ häc sau theo ph¬ng ph¸p sè oxi ho¸. 1. K2SO3 + KMnO4 + KHSO4 → K2SO4 + …. 2. FexOy + H2SO4 ®Æc  → o t Fe2(SO4)3 + … 3. H2C2O4 + K2Cr2O7 + H2SO4 → CO2 + … 4. NO + K2Cr2O7 + H2SO4 → HNO2 + K2SO4 +… 4.20 Hoµn thµnh c¸c ph¬ng tr×nh ho¸ häc sau : 1. KMnO4 + HCl → KCl + MnCl2 + Cl2 + H2O 2. FeS2 + KNO3 → Fe2O3 + KNO2 + SO2 3. FeO + HNO3 → Fe(NO3)3 + NxOy + H2O 4. Fe2O3 + HNO3 → Fe(NO3)3 + H2O Dùa vµo c¸c hÖ sè t×m ®îc ë ph¬ng tr×nh (3) h·y suy luËn ®Ó t×m c¸c hÖ sè cho ph¬ng tr×nh Fe3O4 + HNO3 → Fe(NO3)3 + NxOy + H2O 4.21 Cho ba mÈu Mg vµo ba cèc chøa dung dÞch axit HNO3 nång ®é kh¸c nhau : - Cèc thø nhÊt cã khÝ kh«ng mµu tho¸t ra, ho¸ n©u ngoµi kh«ng khÝ. 9

- Cèc thø hai cã khÝ kh«ng mµu, kh«ng mïi, kh«ng ch¸y vµ h¬i nhÑ h¬n kh«ng khÝ tho¸t ra. - Cèc thø ba kh«ng thÊy khÝ tho¸t ra, nhng nÕu lÊy dung dÞch sau khi mÈu Mg tan hÕt cho t¸c dông víi dung dÞch NaOH d thÊy khÝ cã mïi khai tho¸t ra. ViÕt c¸c ph¬ng tr×nh ho¸ häc cho c¸c thÝ nghiÖm trªn. 4.22 Trong hai ph¶n øng ho¸ häc sau : 2KOH + H2S → K2S + 2H2O (1) 2FeCl3 + H2S → 2HCl + 2FeCl2 + S (2) ph¶n øng nµo lµ ph¶n øng axit - baz¬, ph¶n øng nµo lµ ph¶n øng oxi ho¸ - khö ? Trong ®ã H2S ®ãng vai trß g× ? Gi¶i thÝch. 4.23 Mét kim lo¹i M t¸c dông víi HNO3 lo·ng thu ®îc M(NO3)3, níc vµ hçn hîp khÝ E chøa N2 vµ N2O. Khi hoµ tan hoµn toµn 1,62g kim lo¹i M trong dung dÞch HNO3 lo·ng, d thu ®îc 448,0ml khÝ E cã tØ khèi h¬i so víi H2 lµ 18,0. X¸c ®Þnh kim lo¹i M. 4.24 Khèi lîng ph©n tö 3 muèi cacbonat cña 3 kim lo¹i A, B, C ho¸ trÞ II lËp thµnh cÊp sè céng víi c«ng sai lµ 16. Tæng sè h¹t proton vµ n¬tron cña 3 h¹t nh©n 3 nguyªn tè A, B, C lµ 120. a) X¸c ®Þnh c«ng thøc ph©n tö ba muèi. b) ViÕt ph¬ng tr×nh ho¸ häc cña c¸c ph¶n øng x¶y ra khi ba muèi trªn t¸c dông víi dung dÞch HNO3 lo·ng. 4.25 Hoµn thµnh c¸c ph¬ng tr×nh ho¸ häc sau : 1. Na2SO3 + KMnO4 + H2SO4 → Na2SO4 + MnSO4 + K2SO4 + H2O 2. Na2SO3 + KMnO4 + KOH → Na2SO4 + K2MnO4 + H2O 3. Na2SO3 + KMnO4 + H2O → Na2SO4 + MnO2 + KOH 4.26 Hoµn thµnh c¸c ph¬ng tr×nh ho¸ häc sau : 10

1. Al + K2Cr2O7 + H2SO4 → ? 2. Al + KClO3  → o t ? 3. Al + Na2O2  → o t ? 4. Al + KMnO4  → o t MnO2 + ? 4.27 Hoµn thµnh c¸c ph¬ng tr×nh ho¸ häc sau: 1. KMnO4 + C6H12O6 + H2SO4 → MnSO4 + CO2↑ + ? 2. MnSO4 + KClO3 + KOH → K2MnO4 + KCl + ? 3. PH3 + KMnO4 + H2SO4 → H3PO4 + K2SO4 + MnSO4 + H2O 4. C2H4 + KMnO4 + H2O → C2H4(OH)2 + MnO2 + KOH 4.28 Hoµn thµnh c¸c ph¬ng tr×nh ho¸ häc sau: 1. NaCrO2 + Br2 + NaOH → Na2CrO4 + NaBr + H2O 2. Fe(CrO2)2 + O2 + K2CO3 → Fe2O3 + CO2↑ + K2CrO4 3. C2H5OH + K2Cr2O7 + HCl → CH3CHO + ? 4. Na2Cr2O7 + C (nung nãng) → CO↑+ NaCrO2 4.29 Hoµ tan hoµn toµn m gam mét s¾t oxit FexOy b»ng dung dÞch H2SO4 ®Æc, nãng thu ®îc khÝ A vµ dung dÞch B. Cho khÝ A hÊp thô hoµn toµn bëi dung dÞch NaOH d t¹o ra 12,6g muèi. MÆt kh¸c c« c¹n dung dÞch B thu ®îc 120g muèi khan. X¸c ®Þnh c«ng thøc cña s¾t oxit trªn. 4.30 Hoµ tan hoµn toµn 1,805g mét hçn hîp gåm Fe vµ kim lo¹i M cã ho¸ trÞ n duy nhÊt b»ng dung dÞch HCl d, thu ®îc 1,064 lÝt H2, cßn khi hoµ tan 1,805g hçn hîp trªn b»ng dung dÞch HNO3 lo·ng, d thu ®îc 0,896 lÝt khÝ NO. H·y X¸c ®Þnh kim lo¹i M vµ tÝnh % khèi lîng cña mçi kim lo¹i trong hçn hîp. BiÕt c¸c thÓ tÝch khÝ ®o ë ®iÒu kiÖn chuÈn. 11

4.31 Hoµ tan hoµn toµn oxit FexOy trong dung dÞch H2SO4 ®Æc, nãng thu ®îc dung dÞch A1 vµ khÝ B1. Cho khÝ B1 lÇn lît t¸c dông víi c¸c dung dÞch Br2 vµ dung dÞch NaOH, dung dÞch K2CO3 (biÕt r»ng axit t¬ng øng cña B1 m¹nh h¬n axit t¬ng øng cña CO2) Cho dung dÞch A1 t¸c dông víi NaOH d, läc kÕt tña råi nung nãng ®Õn khèi lîng kh«ng ®æi thu ®îc chÊt r¾n A2. ViÕt c¸c ph- ¬ng tr×nh ho¸ häc cña c¸c qu¸ tr×nh trªn. 4.32 Nung nãng 22,35g hçn hîp 2 muèi KClO3 vµ KNO3 (cã MnO2 xóc t¸c, khèi lîng MnO2 kh«ng ®¸ng kÓ) ®Õn khèi lîng kh«ng ®æi thu ®îc hçn hîp r¾n A vµ khÝ B. Trong A, KCl chiÕm 46,71% khèi lîng. a) TÝnh khèi lîng mçi muèi trong hçn hîp r¾n ban ®Çu. b) TÝnh thÓ tÝch khÝ B thu ®îc (®kc). 4.33 C©n b»ng c¸c ph¬ng tr×nh ho¸ häc theo ph¬ng ph¸p th¨ng b»ng electron vµ nãi râ chÊt khö vµ chÊt oxi ho¸. 1. NH3 + O2  → o t NO + H2O 2. NO2 + NaOH → NaNO2 + NaNO3 + H2O 3. NH4NO2  → o t N2 + H2O 4. KClO3 + NH3  → o t KNO3 + KCl + Cl2 + H2O 4.34 C©n b»ng c¸c ph¬ng tr×nh ho¸ häc theo ph¬ng ph¸p th¨ng b»ng electron vµ nãi râ chÊt khö vµ chÊt oxi ho¸. 1. Cu + NaNO3 + H2SO4 → CuSO4 + Na2SO4 + NO + H2O 2. CuFeS2 + O2  → o t CuO + Fe2O3 + SO2 3. Cu2S + HNO3 → Cu(NO3)2 + H2SO4 + NO + H2O 4. CuS + HNO3 → Cu(NO3)2 + S + NO + H2O 4.35 C©n b»ng c¸c ph¬ng tr×nh ho¸ häc theo ph¬ng ph¸p sè oxi ho¸ vµ nãi râ chÊt khö vµ chÊt oxi ho¸. 12

1. FeSO4 + KMnO4 + H2SO4 → Fe2(SO4)3 + K2SO4 + MnSO4 + H2O 2. CuFeS2 + Fe2(SO4)3 + O2 + H2O → CuSO4 + FeSO4+ H2SO4 3. Fe3O4 + HNO3 → NxOy + Fe(NO3)3 + H2O 4. PbS + HNO3 → S + Pb(NO3)2 + NO + H2O 4.36 C©n b»ng c¸c ph¬ng tr×nh ho¸ häc theo ph¬ng ph¸p sè oxi ho¸ vµ nãi râ chÊt khö vµ chÊt oxi ho¸. 1. KNO3 + FeS2 (nung nãng) → SO2 + ? 2. K2Cr2O7 + H2S + H2SO4 → ? 3. Na2S2O3 + SeO2 + H2O → Na2S4O6 + Se + ? 4. (NH4)2S2O8 + MnSO4 + H2O → HMnO4 + ? 4.37 X¸c ®Þnh sè oxi ho¸ cña c¸c nguyªn tö c¸c nguyªn tè trong c¸c chÊt sau : POCl3 ; Na2S2O3 ; NaAuCl4 ; H2HgCl4 ; (NH4)2S2O8. 4.38 C©n b»ng c¸c ph¬ng tr×nh ho¸ häc sau, nãi râ chÊt khö vµ chÊt oxi ho¸ : 1. CuS + HNO3 → SO2 + NO + . . . 2. CrI3 + KOH + Cl2 → K2CrO4 + KIO4 +… 3. HgS + HCl + HNO3 → H2HgCl4 + NO + H2SO4 + ... 4.39 C©n b»ng c¸c ph¬ng tr×nh ho¸ häc sau (ph¶n øng 2 ë d¹ng tæng qu¸t) : 1. Cl2 + NaOH → NaClO3 + NaCl +H2O 2. M2Ox + HNO3 → M(NO3)3 + NO + H2O Víi gi¸ trÞ nµo cña x th× ph¶n øng 2 lµ ph¶n øng oxi hãa - khö, hoÆc lµ ph¶n øng trao ®æi ? 4.40 Hoµn thµnh c¸c ph¬ng tr×nh ho¸ häc sau ®©y (nÕu cã x¶y ra): 1. Zn + H2SO4 lo·ng → 2. S + H2SO4 ®Æc, nãng → 13

3. H2S (k) + SO2(k) → 4. FeS2 + HCl (dung dÞch) → 4.41 Cho 0,96g Cu t¸c dông víi HNO3 d thu ®îc 0,224 lÝt (®kc) khÝ X duy nhÊt. Chøng minh X chØ cã thÓ lµ NO. 4.42 Cho 1,35g hçn hîp Cu, Mg, Al t¸c dông víi dung dÞch HNO3 d thu ®îc 1,12 lÝt hçn hîp khÝ NO vµ NO2 (®kc) cã khèi lîng mol trung b×nh lµ 40,0 g. TÝnh tæng khèi lîng muèi nitrat sinh ra. 4.43 Hoµn thµnh c¸c ph¬ng tr×nh ho¸ häc vµ nãi râ trong c¸c ph¶n øng ®ã H2O ®ãng vai trß g×. 1. NO2 + H2O → HNO3 + NO 2. NaH + H2O → H2 + … 3. F2 + H2O → HF + O2 4. KO2 + CO2 → O2 + K2CO3 4.44 Hoµn thµnh c¸c ph¬ng tr×nh ho¸ häc sau : - Cho Zn vµo dung dÞch CrCl3. - Sôc Cl2 vµo dung dÞch KCrO2 trong m«i trêng KOH. Nªu vai trß cña Cr trong c¸c ph¶n øng ho¸ häc trªn. 4.45 B»ng c¸c ph¬ng tr×nh ho¸ häc, h·y gi¶i thÝch c¸c hiÖn tîng : 1. Trong níc ma cã chøa mét lîng nhá axit HNO3. 2. Trong níc th«ng thêng cã chøa mét lîng nhá Ca(HCO3)2 vµ Mg(HCO3)2 hoµ tan. 3. Thæi kh«ng khÝ vµo dung dÞch HCl cã chøa m¶nh vôn Cu. 4.46 Hoµn thµnh c¸c ph¬ng tr×nh ho¸ häc sau vµ nãi râ ph¶n øng nào là ph¶n øng oxi ho¸ - khö, chÊt nào là chÊt khö vµ chÊt nào là chÊt oxi ho¸. 1. CaCO3 + HCl → 2. Cl2 + NaOH → 3. NO2 + KOH → 14

4. FexOy + HNO3 (®Æc, nãng) → NO2 + … 4.47 Cho mét lîng Cu2S t¸c dông hoµn toµn víi dung dÞch HNO3 ®un nãng t¹o thµnh dung dÞch A1 vµ gi¶i phãng khÝ A2 kh«ng mµu dÔ ho¸ n©u ngoµi kh«ng khÝ. Chia A1 thµnh 2 phÇn. Thªm dung dÞch BaCl2 vµo phÇn 1 thÊy t¹o kÕt tña tr¾ng A3 kh«ng tan trong axit d. H·y chØ ra A1, A2, A3 lµ g×. ViÕt c¸c ph¬ng tr×nh m« t¶ c¸c qu¸ tr×nh ho¸ häc trªn. 4.48 Mét oxit kim lo¹i cã c«ng thøc lµ MxOy trong ®ã M chiÕm 72,41% khèi lîng. Khö hoµn toµn oxit nµy b»ng khÝ CO thu ®îc 16,8g kim lo¹i M. Hoµ tan hoµn toµn lîng M b»ng HNO3 ®Æc, nãng thu ®îc muèi cña M ho¸ trÞ III vµ 0,9mol NO2. ViÕt ph¬ng tr×nh ho¸ häc vµ x¸c ®Þnh oxit kim lo¹i. 4.49 H·y chän 2 muèi A, B tho¶ m·n c¸c ®iÒu kiÖn sau : A + B → kh«ng ph¶n øng ; A + Cu → kh«ng ph¶n øng B + Cu → kh«ng ph¶n øng ; A + B + Cu → cã ph¶n øng. ViÕt ph¬ng tr×nh ho¸ häc minh ho¹. 4.50 Hoµn thµnh s¬ ®ç ph¶n øng cña c¸c chÊt v« c¬ sau: 1. KhÝ (1) + r¾n (1) KhÝ (2) + r¾n (2) 2. KhÝ (1) + r¾n (2) r¾n (4) 3. R¾n (2) + Cacbon R¾n (3) + KhÝ (2) 4. KhÝ (2) + oxi KhÝ (1) BiÕt KLPT khÝ (2): KLPT r¾n (2) = 0,7. 4.51 Hoµn thµnh c¸c ph¬ng tr×nh ho¸ häc sau vµ nãi râ ph¶n øng nào là ph¶n øng oxi ho¸ - khö, chÊt nào là chÊt khö vµ chÊt nào là chÊt oxi ho¸. 1. FeCO3 + HNO3 → NO + … 15 NhiÖt ®é cao Lß ®iÖn NhiÖt ®é cao

2. FeS + HNO3 → 3NO + H2SO4 + Fe(NO3)3 + … 3. Fe3O4 + HNO3 → NO + … 4.52 Thay mçi dÊu ? b»ng 1 c«ng thøc ho¸ häc thÝch hîp vµ viÕt ph¬ng tr×nh ph¶n øng cho ph¶n øng ®ã: 1. ? + HCl → FeCl2 + H2 2. CuO + H2SO4 → ? + ? 3. ? + HCl → FeCl2 + FeCl3 + H2O 4. CuCl2 + ? → NaCl + Cu(OH)2 5. Ca(HCO3)2 + ? → CaCO3 + H2O 4.53 Hoµn thµnh c¸c ph¬ng tr×nh ho¸ häc sau : 1. FeS2 + HNO3 → H2SO4+ NO + … 2. Fe2(SO4)3 + Fe → Trong ph¶n øng 1, h·y x¸c ®Þnh chÊt oxi ho¸, chÊt khö vµ gi¶i thÝch. Trong ph¶n øng 2, h·y cho biÕt c¸c cÆp oxi ho¸ - khö tham gia ph¶n øng. 4.54 C©n b»ng c¸c ph¬ng tr×nh ho¸ häc sau : 1. Cu2S + H2SO4 ®Æc → CuSO4 + SO2 ↑ + H2O 2. FexOy + Al → FemOn + Al2O3 3. MxOy + HNO3 → M(NO3)3 + NO ↑ + H2O 4. KClO + N2H4 → KNO2 + Cl2 + KOH + K2O 4.55 Hoµ tan 50g hçn hîp Al-Zn vµo dung dÞch A chøa NaOH vµ NaNO3 thÊy tho¸t ra hçn hîp khÝ B gåm NH3 vµ H2 cã thÓ tÝch V lÝt (®kc). a) ViÕt c¸c ph¬ng tr×nh ho¸ häc. b) T×m kho¶ng x¸c ®Þnh cña V. 4.56 Tr×nh bµy vai trß cña kim lo¹i vµ ion kim lo¹i trong ph¶n øng ho¸ häc. Cho thÝ dô minh ho¹. 16

4.57 C©n b»ng c¸c pthh cña ph¶n øng h÷u c¬ sau b»ng ph¬ng ph¸p trao ®æi electron, chØ râ sè electron trao ®æi. 1. C6H12O6 + H2SO4 → CO2 + SO2 + H2O 2. K2Cr2O7 + RCH2OH + H2SO4 → K2SO4 + Cr2(SO4)3 + RCHO + H2O 3. KMnO4 + CnH2n + H2SO4 → K2SO4 + MnSO4 + CO2 + H2O 4. RCH=CHR' + KMnO4 + H2O → RCH(OH)CH(OH)R' + MnO2 + KOH 4.58 §Ó m gam phoi bµo s¾t ngoµi kh«ng khÝ mét thêi gian t¹o thµnh hçn hîp B gåm Fe, FeO, Fe3O4, Fe2O3 cã khèi lîng 30g. Cho B t¸c dông hoµn toµn víi dung dÞch HNO3 thu ®îc 5,6 lÝt khÝ NO (®kc). ViÕt c¸c ph¬ng tr×nh ho¸ häc vµ tÝnh khèi lîng m theo ba ph¬ng ph¸p. 4.59 Mét mÈu Mg ®Ó ngoµi kh«ng khÝ bÞ oxi ho¸ mét phÇn thµnh MgO ®îc chia thµnh hai phÇn b»ng nhau. PhÇn mét hoµ tan hoµn toµn trong dung dÞch HCl thu ®îc 3,136 lÝt H2. C« c¹n dung dÞch thu ®îc 14,25g chÊt r¾n khan. PhÇn 2 cho t¸c dông víi dung dÞch HNO3 thu ®îc 0,6272 lÝt khÝ X nguyªn chÊt duy nhÊt (dung dÞch thu ®îc t¸c dông víi NaOH d kh«ng cã khÝ tho¸t ra). C« c¹n dung dÞch thu ®îc 22,2g r¾n A. TÝnh phÇn tr¨m Mg ®· bÞ oxi ho¸ thµnh MgO, X¸c ®Þnh c«ng thøc ph©n tö cña X (c¸c khÝ ®o ë ®kc). 4.60 Hoµ tan hoµn toµn 1,35 gam hçn hîp Mg, Cu, Ag vµo dung dÞch HNO3 ®Æc d thu ®îc 1,12 lÝt hçn hîp khÝ NO, NO2 (®kc) cã khèi lîng mol ph©n tö trung b×nh lµ 42,8. TÝnh khèi lîng muèi nitrat khan thu ®- îc khi c« c¹n dung dÞch sau ph¶n øng. 4.61 §èt ch¸y 5,6g Fe thu ®îc 7,36g hçn hîp A gåm Fe2O3, Fe3O4 vµ Fe. Hoµ tan hoµn toµn hçn hîp A b»ng HNO3 thu ®îc dung dÞch B vµ V lÝt khÝ D gåm NO vµ NO2. TØ khèi h¬i cña D so víi H2 lµ 19. a) TÝnh V (®o ë ®ktc). 17

b) Cho b×nh kÝn cã dung tÝch kh«ng ®æi lµ 4 lÝt chøa 600ml H2O (D =1g/ml). PhÇn cßn l¹i cña b×nh chøa kh«ng khÝ (cã 20% oxi vµ 80% nit¬ theo thÓ tÝch) ë ®ktc. N¹p khÝ D vµo b×nh, l¾c ®Õn ph¶n øng hoµn toµn thu ®îc dung dÞch C. TÝnh nång ®é % dung dÞch C. 4.62 Hoµ tan 48,8g hçn hîp A gåm Cu vµ oxit s¾t b»ng lîng võa ®ñ HNO3 thu ®îc dung dÞch A chøa hai muèi vµ 11,2 lÝt hçn hîp khÝ NO, NO2 cã tØ khèi h¬i so víi H2 lµ 19,8. C« c¹n dung dÞch A thu ®îc 147,8g muèi khan. X¸c ®Þnh c«ng thøc cña oxit s¾t vµ thµnh phÇn phÇn tr¨m khèi lîng hçn hîp ®Çu. 4.63 Cho 18,2g hçn hîp X gåm hai kim lo¹i Al vµ Cu vµo 100ml dung dÞch Y chøa H2SO4 12,0M vµ HNO3 2,0M, ®un nãng ®îc dung dÞch Z vµ 8,96 lÝt hçn hîp khÝ J (®ktc) gåm NO vµ D kh«ng mµu. BiÕt tØ khèi h¬i cña J so víi H2 lµ 23,5. a) TÝnh sè mol mçi khÝ trong hçn hîp J. b) TÝnh khèi lîng mçi kim lo¹i trong hçn hîp X, khèi lîng mçi muèi trong dung dÞch Z. c) TÝnh thÓ tÝch dung dÞch NaOH 2,0M cÇn thªm vµo dung dÞch Z ®Ó thu ®îc kÕt tña cùc ®¹i vµ ®îc kÕt tña cùc tiÓu. 4.64 Hoµ tan 3,0g hçn hîp A gåm kim lo¹i R (ho¸ trÞ I) vµ kim lo¹i R’ (ho¸ trÞ II) vµo dung dÞch chøa H2SO4 vµ HNO3 thu ®îc 2,94g hçn hîp B gåm hai khÝ NO2 vµ D cã thÓ tÝch 1,344 lÝt (®kc). a) TÝnh khèi lîng muèi khan thu ®îc, gi¶ sö tÊt c¶ c¸c muèi ®Òu lµ muèi sunfat. b) NÕu cho cïng mét lîng clo t¸c dông hoµn toµn víi tõng kim lo¹i th× khèi lîng kim lo¹i R ®· ph¶n øng gÊp 3,375 lÇn khèi lîng kim lo¹i R’ vµ khèi lîng muèi clorua cña R gÊp 2,126 lÇn khèi lîng muèi clorua cña R’ ®· t¹o thµnh. TÝnh thµnh phÇn % khèi lîng cña c¸c kim lo¹i trong hçn hîp A. 4.65 Hoµ tan hoµn toµn 3,945g hçn hîp hai kim lo¹i Mg vµ Al trong HNO3 lo·ng thu ®îc dung dÞch A vµ 1,568 lÝt (®kc) hçn hîp 2 khÝ kh«ng mµu 18

cã khèi lîng 2,59g (trong ®ã cã mét khÝ dÔ bÞ ho¸ n©u ngoµi kh«ng khÝ). BiÕt dung dÞch sau ph¶n øng t¸c dông víi NaOH d kh«ng cã khÝ tho¸t ra. a) TÝnh khèi lîng mçi kim lo¹i trong hçn hîp. b) TÝnh sè mol HNO3 ®· ph¶n øng. c) C« c¹n dung dÞch A thu ®îc bao nhiªu gam muèi khan ? 4.66 a) A lµ oxit cña kim lo¹i M (ho¸ trÞ n) cã 30% oxi theo khèi lîng. X¸c ®Þnh c«ng thøc ph©n tö cña A. b) Cho luång khÝ CO qua m gam A nung nãng mét thêi gian thu ®îc 4,32g hçn hîp 4 chÊt r¾n kh¸c nhau. Hoµ tan hoµn toµn hçn hîp nµy vµo HNO3 d thu ®îc 0,448 lÝt khÝ B duy nhÊt, B cã tØ khèi h¬i so víi H2 lµ 15. TÝnh m. c) B×nh kÝn cã dung tÝch kh«ng ®æi lµ 3L chøa 491,2ml H2O (D =1g/ml). PhÇn cßn l¹i cña b×nh chøa kh«ng khÝ (cã 20% oxi vµ 80% nit¬ theo thÓ tÝch) ë ®ktc. N¹p khÝ B vµo b×nh, l¾c kÜ ®Õn ph¶n øng hoµn toµn thu ®îc dung dÞch C. TÝnh nång ®é % dung dÞch C. 4.67 Chia 5,56g hçn hîp A chøa Fe vµ kim lo¹i M (ho¸ trÞ kh«ng ®æi) thµnh hai phÇn b»ng nhau. PhÇn I cho t¸c dông víi dung dÞch HCl d thu ®îc 1,568 lÝt khÝ. PhÇn II hoµ tan hoµn toµn trong HNO3 thu ®îc 1,344 lÝt khÝ NO (kh«ng t¹o ra NH4NO3). a) X¸c ®Þnh M vµ tÝnh thµnh phÇn % khèi lîng hçn hîp A. b) Cho 2,78g A vµo 100,0ml dung dÞch B chøa AgNO3 vµ Cu(NO3)2 thu ®îc dung dÞch C vµ 5,84g chÊt r¾n D gåm 3 kim lo¹i. Cho D t¸c dông víi dung dÞch HCl d thu ®îc 0,448 lÝt H2. TÝnh nång ®é mol cña dung dÞch B. 4.68 Hoµ tan hoµn toµn m gam hçn hîp 3 kim lo¹i trong HNO3 thu ®îc V lÝt hçn hîp khÝ D (®o ë ®ktc) chøa NO vµ NO2 cã tØ khèi h¬i so víi H2 lµ 18,2. 19

a) TÝnh khèi lîng muèi theo m vµ V. (BiÕt ph¶n øng kh«ng t¹o thµnh NH4NO3). b) Cho V = 1,12 lÝt. TÝnh thÓ tÝch dung dÞch HNO3 37,8% (D=1,242g/ml) tèi thiÓu cÇn dïng. 4.69 Hoµ tan 6,25g hçn hîp Zn, Al vµo 275ml dung dÞch HNO3 thu ®îc dung dÞch A, chÊt r¾n B cã khèi lîng 2,516g vµ 1,12 lÝt khÝ D (®o ë ®ktc) chøa NO vµ N2O cã tØ khèi h¬i so víi H2 lµ 16,75. TÝnh nång ®é dung dÞch HNO3 vµ khèi lîng muèi thu ®îc khi c« c¹n dung dÞch A (kh«ng chøa muèi NH4NO3). 4.70 Cho 3,87g hçn hîp R gåm hai kim lo¹i M (ho¸ trÞ II) vµ M’ (ho¸ trÞ III) ®Òu t¸c dông ®îc víi axit HCl vµo 250ml dd axit HCl 1,0M vµ axit H2SO4 0,5M thu ®îc dung dÞch B vµ 4,368 lÝt khÝ H2 ®o ë 00 C,1atm. a) ViÕt c¸c ph¬ng tr×nh hãa häc. b) X¸c ®Þnh tªn cña M vµ M’. BiÕt r»ng tØ sè mol cña hai kim lo¹i M vµ M’ trong hçn hîp lµ 2 : 3. c) Cho M’ t¸c dông víi dung dÞch axit HNO3 lo·ng ngêi ta thu ®îc hçn hîp hai khÝ NO vµ N2O. H·y viÕt vµ c©n b»ng c¸c ph¬ng tr×nh cña ph¶n øng oxi ho¸ - khö ®ã theo ph¬ng ph¸p th¨ng b»ng electron vµ cho biÕt chÊt nµo lµ chÊt oxi ho¸, chÊt nµo lµ chÊt khö và chÊt nµo t¹o m«i trêng. 4.71 Cho 15,48g hçn hîp A gåm kim lo¹i M ho¸ trÞ II duy nhÊt vµ muèi nitrat cña nã vµo b×nh kÝn dung tÝch 3,0 lÝt kh«ng ®æi (kh«ng chøa kh«ng khÝ) råi nung ®Õn nhiÖt ®é cao ®Ó ph¶n øng hoµn toµn. S¶n phÈm qu¸ tr×nh nhiÖt ph©n cña muèi lµ oxit kim lo¹i M. §a nhiÖt ®é cña b×nh vÒ 54,6o C th× ¸p suÊt trong b×nh lµ P. Chia chÊt r¾n trong b×nh lµm 2 phÇn b»ng nhau : PhÇn 1 ph¶n øng võa hÕt víi 2/3 lÝt dung dÞch HNO3 0,38M cho khÝ NO tho¸t ra. PhÇn 2 t¸c dông võa hÕt víi 0,1 lÝt dung dÞch H2SO4 1,0M (lo·ng) thu ®îc dung dÞch B vµ khÝ X. 20

a) X¸c ®Þnh khèi lîng nguyªn tö cña M vµ tÝnh khèi lîng c¸c chÊt trong A. b) TÝnh ¸p suÊt P vµ thÓ tÝch NO (®ktc) khi hßa tan phÇn 1 víi dung dÞch HNO3. 21

Ch¬ng 4 ph¶n øng ho¸ häc 4.1 §¸p ¸n B. 4.2 §¸p ¸n D. 4.3 §¸p ¸n A. 4.4 §¸p ¸n D. 4.5 §¸p ¸n C. 4.6 §¸p ¸n B. 4.7 §¸p ¸n A. 4.8 §¸p ¸n B. 4.9 §¸p ¸n A. 4.10 §¸p ¸n A. 4.11 §¸p ¸n A. 4.12 §¸p ¸n B. 4.13 §¸p ¸n A. 4.14 Híng dÉn gi¶i : a) - ChÊt oxi ho¸ lµ chÊt nhËn electron hay lµ chÊt cã sè oxi ho¸ gi¶m sau ph¶n øng. ChÊt oxi ho¸ cßn ®îc gäi lµ chÊt bÞ khö. - Sù oxi ho¸ mét chÊt lµ lµm cho chÊt ®ã nhêng electron hay lµm t¨ng sè oxi ho¸ cña chÊt ®ã. - ChÊt khö lµ chÊt nhêng electron hay lµ chÊt cã sè oxi ho¸ t¨ng sau ph¶n øng. ChÊt khö cßn ®îc gäi lµ chÊt bÞ oxi ho¸. - Sù khö mét chÊt lµ lµm cho chÊt ®ã nhËn electron hay lµm gi¶m sè oxi ho¸ cña chÊt ®ã. b) - Mét chÊt cã tÝnh oxi ho¸ khi tiÕp xóc víi mét chÊt cã tÝnh khö, cha ch¾c ph¶n øng oxi ho¸ - khö ®· x¶y ra. V× ph¶n øng oxi ho¸ - khö chØ x¶y ra gi÷a chÊt oxi ho¸ m¹nh vµ chÊt khö m¹nh t¹o thµnh chÊt oxi ho¸ yÕu h¬n vµ chÊt khö yÕu h¬n. 22

ThÝ dô : CuSO4 + Fe → FeSO4 + Cu FeSO4 + Cu → ph¶n øng kh«ng x¶y ra Do Cu+2 cã tÝnh oxi ho¸ m¹nh h¬n Fe+2 vµ Fe cã tÝnh khö m¹nh h¬n Cu. 4.15 Híng dÉn gi¶i : - Ph¶n øng hãa hîp : 2Al + 3Cl2 → 2AlCl3 lµ ph¶n øng oxi hãa - khö v× trong ®ã cã sù thay ®æi sè oxi hãa cña Al vµ Cl. - Ph¶n øng thÕ : 2Al + 6HCl → 2AlCl3 + 3H2 lµ ph¶n øng oxi hãa - khö v× trong ®ã cã sù thay ®æi sè oxi hãa cña Al vµ H. - Ph¶n øng trao ®æi : Al2(SO4)3 + 3BaCl2 → 2AlCl3 + 3BaSO4 kh«ng ph¶i lµ ph¶n øng oxi hãa - khö v× trong ®ã kh«ng cã sù thay ®æi sè oxi hãa. 4.16 1. OHSOMnBrSOKSOHOMnKBrK 24 20 242424 71 +++→++ ++− 07 0 2 1 Mne5Mn Bre2Br2 2 5 →+ →− × × + − 10KBr + 2KMnO4 + 8H2SO4 → 5K2SO4 + 5Br2 + 2MnSO4 + 8 H2O 2. OHKClBrKOCrKKOHBrClCr 2 1 4 6 2 0 23 3 +++→++ −++ 63 10 2 Cre3Cr Br2e2Br 2 3 ++ − →− →+ × × 2CrCl3 + 3Br2 + 16KOH → 2K2CrO4 + 6KBr + 6KCl + 8H2O 23

3. OHClKOIKOCrKKOHClCrI 2 1 4 7 4 6 2 0 2 13 3 +++→++ −++−+ 0 1 2 3 6 1 7 Cl 2e 2Cl27 2 Cr 3e Cr 3 I 24e 3 I − + + − + + →× × − →   − → 2CrI3 + 27Cl2 + 64KOH → 6KIO4 + 54KCl + 2K2CrO4 + 32H2O 4. OHClKOSKKOHOSKCl 2 1 4 6 23 2 22 0 2 ++→++ −++ 62 10 2 S2e8S2 Cl2e2Cl4 ++ − →− →+× 4Cl2 + K2S2O3 + 10KOH → 2K2SO4 + 8KCl + 5H2O 4.17 1. OHON)ON(CuOSCuHNOSCu 22 4 23 2 4 625 3 21 2 +++→+ +++++−+     →− →− →+× +− ++ ++ 62 21 45 Se8S Cu2e2Cu2 Ne1N10 Cu2S + 12HNO3 → CuSO4 + 10NO2 + Cu(NO3)2 + 6H2O 2. ONOAsHOSHOHHNOSAs 2 4 5 34 6 22 5 3 23 32 ++++−+ ++→++ 24

    →− →− →+ × × +− ++ ++ 62 53 25 S3e24S3 As2e4As2 Ne3N 3 28 3As2S3 + 28HNO3 + 4H2O → 9H2SO4 + 6H3AsO4 + 28NO 3. 2Fe + 6H2SO4 (®Æc, nãng) → Fe2(SO4)3 + 3SO2 + 6H2O 4. 8Al + 30HNO3 → 8Al(NO3)3 + 3NH4NO3 + 9H2O 4.18 1. OHON)ON(FeHNOOFe 2 1 233 35 3y x y2 x ++→+ +++ + 3x y2 15 Fexe)y2x3(Fex N2e8N2 8 )y2x3( + + ++ →−− →+ × ×− 8FexOy + (30x-4y)HNO3 → 8xFe(NO3)3 + (3x-2y)N2O + (15x- 2y)H2O 2. S 2 6 3 2 2 2 7 2 4 2 4 2 4 3 2K S K Cr O H SO K SO Cr (SO ) H O − + + + + → + + + 1 3 2 6 3 2 0 2Cr 6e 2Cr S e S + + − × + → × − → 3K2S + K2Cr2O7 + 7H2SO4 → 4K2SO4 + 3S + Cr2(SO4)3 + 7H2O 3. OHOSMnOCOSKSOHKMnOOHC 24 2 2 4 4242 7 46126 0 +++→++ +++ 27 40 Mn5eMn C624eC6 ++ + →+ →− × × 24 5 25

5C6H12O6 + 24KMnO4+36H2SO4 → 30CO2 +12K2SO4 + 24MnSO4 + 66H2O 4.19 1. OHOSMnOSKKHSOKMnOOSK 24 2 4 6 24 7 43 4 2 ++→++ ++++ - Tæng sè oxi ho¸ t¨ng : S t¨ng + 2  5 - Tæng sè oxi ho¸ gi¶m : Mn gi¶m - 5  2 5K2SO3 + 2KMnO4 + 6KHSO4 → 9K2SO4 + 2MnSO4 + 3H2O 2. OHOS)O(SFeSOHOFe 22 4 342 36 42y x 2y x ++→+ +++ + - Tæng sè oxi ho¸ t¨ng : Fe t¨ng + (3x-2y)  2 - Tæng sè oxi ho¸ gi¶m : S gi¶m - 2  (3x-2y) 2FexOy + (6x-2y)H2SO4 ®Æc  → o t Fe2(SO4)3 + (3x-2y)SO2 + (3x- y)H2O 3. OHSOHOC)O(SCrSOHOCrKOCH 2422 4 342 3 42 6 7224 3 22 +++→++ ++++ - Tæng sè oxi ho¸ t¨ng : C t¨ng + 12  3 - Tæng sè oxi ho¸ gi¶m : Cr gi¶m - 32  1 3H2C2O4 + K2Cr2O7 + 4H2SO4 → 6CO2 + Cr2(SO4)3 + K2SO4 + 7H2O 4. OHSOKONH)O(SCrSOHOCrKON 2422 3 342 3 42 6 722 2 +++→++ ++++ - Tæng sè oxi ho¸ t¨ng : N t¨ng + 1  6 - Tæng sè oxi ho¸ gi¶m : Cr gi¶m - 32  1 6NO + K2Cr2O7 + 4H2SO4 → 6HNO2 + K2SO4 + Cr2(SO4)3 + H2O 26

4.20 Híng dÉn gi¶i : 1. 2KMnO4 + 16HCl → 2KCl + 2MnCl2 + 5Cl2 + 8H2O 2. 2FeS2 + 11KNO3 → Fe2O3 + 11KNO2 + 4SO2 3. (5x-2y)FeO +(16x-6y)HNO3 → (5x-2y)Fe(NO3)3 + NxOy + (8x- 3y)H2O 4. Fe2O3 + 6HNO3 → 2Fe(NO3)3 + 3H2O C©n b»ng ph¬ng tr×nh Fe3O4 + HNO3 → Fe(NO3)3 + NxOy + H2O b»ng c¸ch nh©n ph¬ng tr×nh (4) víi (5x-2y) råi céng víi ph¬ng tr×nh (3) : (5x-2y)Fe3O4 + (46x-18y)HNO3 → (15x-6y)Fe(NO3)3 + NxOy + (23x- 9y)H2O 4.21 Híng dÉn gi¶i : - KhÝ kh«ng mµu ho¸ n©u ngoµi kh«ng khÝ lµ NO : 3Mg + 8HNO3 → 3Mg(NO3)2 + 2NO + 4H2O 2NO + O2 → 2NO2 - KhÝ kh«ng mµu, kh«ng mïi, kh«ng ch¸y, nhÑ h¬n kh«ng khÝ lµ N2 : 5Mg + 12HNO3 → 5Mg(NO3)2 + N2 + 6H2O - Kh«ng cã khÝ tho¸t ra, khi dung dÞch thu ®îc t¸c dông víi NaOH cã khÝ tho¸t ra lµ NH3 : 4Mg + 10HNO3 → Mg(NO3)2 + NH4NO3 + 3H2O NH4NO3 + NaOH → NaNO3 + NH3 + H2O 4.22 Híng dÉn gi¶i : C¸c ph¬ng tr×nh hãa häc : 2KOH + H2S → K2S + 2H2O (1) 2FeCl3 + H2S → HCl + 2FeCl2 + S (2) 27

Trong c¸c ph¬ng tr×nh ph¶n øng ho¸ häc trªn: Ph¶n øng (1) lµ ph¶n øng axit – baz¬, ph¶n øng (2) lµ ph¶n øng oxi ho¸ - khö. Trong ph¶n øng (1) H2S lµ axit v× ph¶n øng víi baz¬ t¹o muèi vµ níc, cßn trong ph¶n øng (2) H2S lµ chÊt khö v× trong ph¶n øng S-2 nhêng electron vµ t¨ng sè oxi ho¸ tõ -2 lªn 0. 4.23 - Gäi sè mol M trong 1,62g lµ a, vµ n lµ ho¸ trÞ cña M. 8M + 10nHNO3 → 8M(NO3)n + nN2O + 5nH2O 10M + 12nHNO3 → 10M(NO3)n + nN2 + 6nH2O - Gäi sè mol N2O, N2 trong 448,0ml hçn hîp E lµ x vµ y. Ta cã : x + y = 0,02 mol (I) - Khèi lîng hçn hîp khÝ : mE = 28x + 44y = 18,0.2.0,02 =0,72 (II) Gi¶i hÖ ph¬ng tr×nh (I) vµ (II), thu ®îc : x = 0,01mol, y = 0,01mol. - Theo ®Þnh luËt b¶o toµn electron : na = 8x + 10y = 0,18 (III) - MÆt kh¸c khèi lîng kim lo¹i M : mM = Ma = 1,62 (IV) Tõ (III) vµ (IV) ⇒ M = 9n. CÆp nghiÖm phï hîp : n = 3 vµ M = 27 (nh«m). 4.24 a) Ta cã A + 60 +2.16 = B + 60 + 16 = C + 60 ⇒ A + 32 = B + 16 = C MÆt kh¸c tæng sè khèi cña c¸c nguyªn tè : A + B + C = 120 ⇒ A = 24 (Mg), B = 40 (Ca), C = 56 (Fe) ; c¸c muèi lµ MgCO3, CaCO3 vµ FeCO3. b) MgCO3 + 2HNO3 → Mg(NO3)2 + CO2 + H2O CaCO3 + 2HNO3 → Ca(NO3)2 + CO2 + H2O 3FeCO3 + 10HNO3 → 3Fe(NO3)3 + 3CO2 + NO + H2O 4.25 Híng dÉn gi¶i : C¸c ph¬ng tr×nh ho¸ häc : 28

1. 5Na2SO3 + 2KMnO4 + 3H2SO4 → 5Na2SO4 + 2MnSO4 + K2SO4 + 3H2O 2. Na2SO3 + 2KMnO4 + 2KOH → Na2SO4 + 2K2MnO4 + H2O 3. 3Na2SO3 + 2KMnO4 + H2O → 3Na2SO4 + 2MnO2 + 2KOH 4.26 Híng dÉn gi¶i : C¸c ph¬ng tr×nh ho¸ häc : 1. 2Al + K2Cr2O7 + 7H2SO4 → Al2(SO4)3 + Cr2(SO4)3 + K2(SO4)3 + 7H2O 2. 2Al + KClO3  → o t Al2O3 + KCl 3. 2Al + 3Na2O2  → o t 2NaAlO2 + 2Na2O 4. 4Al + 6KMnO4  → o t 3MnO2 + 3K2MnO4 + 2Al2O3 4.27 Híng dÉn gi¶i : C¸c ph¬ng tr×nh ho¸ häc : 1. 24KMnO4+5C6H12O6+36H2SO4 → 24MnSO4 +12K2SO4+30CO2↑+ 6H2O 2. 3MnSO4 + 2KClO3 + 12KOH → 3K2MnO4 + 2KCl + 3K2SO4 + 6H2O 3. 5PH3 + 8KMnO4 + 12 H2SO4 → 5H3PO4 + 4K2SO4 + 8MnSO4 + 12H2O 4. 3C2H4 + 2KMnO4 + 4H2O → 3C2H4(OH)2 + 2MnO2 + 2KOH 4.28 Híng dÉn gi¶i : C¸c ph¬ng tr×nh ho¸ häc : 1. 2NaCrO2 + 3Br2+ 8NaOH → 2Na2CrO4 + 6NaBr + 4H2O 2. 4Fe(CrO2)2 + 7O2 + 8K2CO3  → o t 2Fe2O3 + 8CO2↑ + 8K2CrO4 3. 3C2H5OH + K2Cr2O7 + 8HCl → 3CH3CHO + 2CrCl3 + 2KCl + 7H2O 29

4. Na2Cr2O7 + 3C  → o t 3CO↑ + 2NaCrO2 4.29 Gäi sè mol FexOy lµ a mol trong m gam, khi cho FexOy t¸c dông víi dung dÞch H2SO4 ®Æc, nãng sinh ra khÝ SO2 : 2FexOy + (6x-2y)H2SO4®Æc  → o t xFe2(SO4)3 + (3x-2y)SO2 + (3x- y)H2O a 2 ax a 2 y2x3 − SO2 + 2NaOH → Na2SO3 + H2O a 2 y2x3 − a 2 y2x3 − 6,12a 2 y2x3 126m 32SONa = − = (g) ⇒ 3xa – 2ya = 0,2 (I) 120a 2 x 400m 342 )SO(Fe == (g) ⇒ xa = 0,6 (II) ⇒ ya = 0,8 ⇒ x : y = 3 : 4 ; VËy c«ng thøc cña s¾t oxit lµ Fe3O4. 4.30 Híng dÉn gi¶i : Gäi sè mol Fe vµ M trong 1,805g hçn hîp lµ a vµ b. Khi cho hçn hîp t¸c dông víi dung dÞch HCl : Fe + 2HCl → FeCl2 + H2 (1) a a 2M + 2nHCl → 2MCln + nH2 (2) b nb 2 Khi cho hçn hîp t¸c dông víi dung dÞch HNO3 : Fe + HNO3 → Fe(NO3)3+ NO + 2H2O (3) a a 3M + 4nHNO3 → 3M(NO3)n + nNO + 2nH2O (4) 30

b nb 3 Theo c¸c ph¬ng tr×nh ho¸ häc, ta cã : 4,22 064,1 2 nb an 2H =+= = 0,0475(mol) ⇒ 2a + nb = 0,095 (I) 4,22 896,0 3 nb anNO =+= = 0,04(mol) ⇒ 3a + nb = 0,120 (II) ⇒ a = 0,025, nb = 0,045. MÆt kh¸c : mhh = 56a + Mb = 1,805 ⇒ M = 9n VËy nghiÖm phï hîp lµ n = 3 vµ M = 27 (Al). %mAl = 22,44% ; %mFe = 77,56%. 4.31 Híng dÉn gi¶i : C¸c ph¬ng tr×nh ho¸ häc: 2FexOy + (6x-2y)H2SO4 ®Æc  → o t xFe2(SO4)3 + (3x-2y)SO2 + (3x-y)H2O SO2 + Br2 + 2H2O → H2SO4 + 2HBr SO2 + 2NaOH → Na2SO3 + H2O SO2 + K2CO3 → K2SO3 + CO2 Fe2(SO4)3 + 6NaOH → 3Na2SO4 + 2Fe(OH)3 2Fe(OH)3  → o t Fe2O3 + 3H2O 4.32 §¸p sè : KNO3 10,1g ; KClO3 12,25g ; Voxi = 4,48 lÝt. 4.33 C¸c ph¬ng tr×nh ho¸ häc: 1. 4NH3 + 5O2  → o t 4NO + 6H2O NH3 lµ chÊt khö, O2 lµ chÊt oxi hãa. 2. 2NO2 + 2NaOH → NaNO2 + NaNO3 + H2O NO2 võa lµ chÊt khö, võa lµ chÊt oxi hãa. 3. NH4NO2  → o t N2 + 2H2O N trong NH 4 + lµ chÊt khö, N trong NO 2 − lµ chÊt oxi hãa. 31

4. 3KClO3 + 2NH3  → o t 2KNO3 + KCl + Cl2 + 3H2O NH3 lµ chÊt khö, KClO3 lµ chÊt oxi hãa. 4.34 C¸c ph¬ng tr×nh ho¸ häc : 1. 3Cu + 2NaNO3 + 4H2SO4 → 3CuSO4 + Na2SO4 + 2NO + 4H2O Cu lµ chÊt khö, NaNO3 lµ chÊt oxi hãa. 2. 4CuFeS2 + 13O2  → o t 4CuO + 2Fe2O3 + 8SO2 CuFeS2 lµ chÊt khö, O2 lµ chÊt oxi hãa. 3. 3Cu2S + 22HNO3 → 6Cu(NO3)2 + 3H2SO4 + 10NO + 8H2O Cu2S lµ chÊt khö, HNO3 lµ chÊt oxi hãa. 4. 3CuS + 8HNO3 → 3Cu(NO3)2 + 3S + 2NO + 4H2O CuS lµ chÊt khö, HNO3 lµ chÊt oxi hãa. 4.35 C¸c ph¬ng tr×nh ho¸ häc : 1. 10FeSO4 + 2KMnO4 + 8H2SO4 → 5Fe2(SO4)3 + K2SO4 +2MnSO4 + 8H2O FeSO4 lµ chÊt khö, KMnO4 lµ chÊt oxi hãa. 2. CuFeS2 + 2Fe2(SO4)3 + 3O2 + 2H2O → CuSO4 + 5FeSO4+ 2H2SO4 CuFeS2 lµ chÊt khö, Fe2(SO4)3 vµ O2 lµ chÊt oxi hãa. 3. (5x-2y)Fe3O4 +(46x-18y)HNO3 → NxOy +(15x-6y)Fe(NO3)3 +(23x- y)H2O Fe3O4 lµ chÊt khö, HNO3 lµ chÊt oxi hãa. 4. 3PbS + 8HNO3 → 3S + 3Pb(NO3)2 + 2NO + 4H2O PbS lµ chÊt khö, HNO3 lµ chÊt oxi hãa. 4.36 C¸c ph¬ng tr×nh ho¸ häc : 32

1. 11KNO3 + 2FeS2 (nung nãng)  → o t 4SO2 + Fe2O3 + 11KNO2 FeS2 lµ chÊt khö, KNO3 lµ chÊt oxi hãa. 2. K2Cr2O7 + 3H2S + 4 H2SO4 → K2SO4 + Cr2(SO4)3 + 3S + 7H2O H2S lµ chÊt khö, K2Cr2O7 lµ chÊt oxi hãa. 3. 4Na2S2O3 + SeO2 + 2H2O → 2Na2S4O6 + Se + 4NaOH Na2S2O3 lµ chÊt khö, SeO2 lµ chÊt oxi hãa. 4. 5(NH4)2S2O8 + 2MnSO4 +8H2O → 2HMnO4 + 5(NH4)2SO4 + 7H2SO4 MnSO4 lµ chÊt khö, (NH4)2S2O8 lµ chÊt oxi hãa. 4.37 Sè oxi ho¸ cña c¸c nguyªn tö c¸c nguyªn tè trong c¸c chÊt : 2713 82244 121 24 131221 3223 125 OS)NH(;HgClH;ClAuNa;OSNa;ClOP −++−−++−++−++−−+ 4.38 C¸c ph¬ng tr×nh ho¸ häc : 1. CuS + 4HNO3 → SO2 + 2NO + Cu(NO3)2 + H2O CuS lµ chÊt khö, HNO3 lµ chÊt oxi hãa. 2. 2CrI3 + 64KOH + 27Cl2 → 2K2CrO4 + 6KIO4 + 54KCl + 32H2O CrI3 lµ chÊt khö, Cl2 lµ chÊt oxi hãa. 3. 3HgS + 12HCl + 8HNO3 → 3H2HgCl4 + 8NO + 3H2SO4 + 4H2O HgS lµ chÊt khö, HNO3 lµ chÊt oxi hãa. 4.39 1. 1  0 5 Cl 5e Cl + − → 5 0 1 Cl 1e Cl − + → 3Cl2 + 6NaOH → NaClO3 + 5NaCl + 3H2O 2. 33

3 x 3 2M 2(3 x)e 2M + + − − → 2(3 – x) 5 2 N 3e N + + + → 3M2Ox + (24-2x)HNO3 → 6M(NO3)3 + (6-2x)NO + (12-x)H2O Khi x < 3 th× ph¶n øng trªn lµ ph¶n øng oxi hãa khö, cßn nÕu x = 3 th× ph¶n øng trªn lµ ph¶n øng trao ®æi. 4.40 C¸c ph¬ng tr×nh ho¸ häc : 1. Zn + H2SO4 lo·ng → ZnSO4 + H2 2. S + 2H2SO4 ®Æc, nãng → 3SO2 + 2H2O 3. 2H2S (k) + SO2(k) → 3S + 2H2O 4. FeS2 + 2HCl (dd) → FeCl2 + S + H2S 4.41 Híng dÉn gi¶i : ViÕt ph¬ng tr×nh ho¸ häc vµ ¸p dông ®Þnh luËt b¶o toµn electron. 4.42 Híng dÉn gi¶i : ViÕt ph¬ng tr×nh ho¸ häc, tÝnh sè mol vµ ¸p dông ®Þnh luËt b¶o toµn khèi lîng. Tæng khèi lîng muèi sinh ra lµ : m = 6,675g. 4.43 C¸c ph¬ng tr×nh ho¸ häc : 1. 3NO2 + H2O → 2HNO3 + NO H2O lµ m«i trêng 2. NaH + H2O → H2 + NaOH H2O lµ chÊt oxi hãa 3. 2F2 + 2H2O → 4HF + O2 H2O lµ chÊt khö 4. 4KO2 + 2CO2 → 2K2CO3 + 3O2 4.44 Híng dÉn gi¶i : C¸c ph¬ng tr×nh ho¸ häc: 3Zn + 2CrCl3 → 3ZnCl2 + 2Cr Cr lµ chÊt oxi hãa 3Cl2 + 2KCrO2 + 8KOH → 2K2CrO4 + 6KCl + 4H2O Cr lµ chÊt khö 34

4.45 Híng dÉn gi¶i : 1. N2 + O2 2NO 2NO + O2 → 2NO2 4NO2 + O2 + 2H2O → 4HNO3 2. CO2 + H2O + CaCO3 → Ca(HCO3)2 CO2 + H2O + MgCO3 → Mg(HCO3)2 3. 2Cu + O2 + 4HCl → 2CuCl2 + 2H2O (Dung dÞch dÇn dÇn chuyÓn sang mµu xanh) 4.46 Híng dÉn gi¶i : C¸c ph¬ng tr×nh ho¸ häc : 1. CaCO3 + 2HCl → CaCl2 + CO2 + H2O (kh«ng lµ ph¶n øng oxi hãa – khö) 2. Cl2 + 2NaOH → NaCl + NaClO + H2O (Cl2 tù oxi hãa – khö) 3. 2NO2 + 2KOH → KNO3 + KNO2 + H2O (NO2 tù oxi hãa – khö) 4. FexOy + (6x-2y)HNO3 → (3x-2y)NO2 + xFe(NO3)3 + (3x-y)H2O FexOy lµ chÊt khö, HNO3 lµ chÊt oxi hãa. 4.47 Híng dÉn gi¶i : A1 chøa CuSO4, Cu(NO3)2 ; A2 lµ khÝ NO ; A3 lµ kÕt tña BaSO4. 3Cu2S + 16HNO3 → 3CuSO4 + 3Cu(NO3)2 + 10NO + 8H2O 2NO + O2 → 2NO2 CuSO4 + BaCl2 → BaSO4↓ + CuCl2 4.48 Híng dÉn gi¶i : MxOy + yCO  → o t xM + yCO2 a ya xa M + 6HNO3 → M(NO3)3 + 3NO2 + 3H2O xa xa 3xa 35 Tia löa ®iÖn (tia sÐt)

⇒= %59,27 %41,72 y16 Mx Mx = 42y ⇔ Mxa = 42ya = 16,8 MÆt kh¸c 3xa = 0,9 ⇒ xa = 0,3 ⇒ M = 56, ya = 0,4 C«ng thøc cña oxit : Fe3O4. 4.49 Híng dÉn gi¶i : NaHSO4 + NaNO3 → kh«ng ph¶n øng NaHSO4 + Cu → kh«ng ph¶n øng NaNO3 + Cu → kh«ng ph¶n øng 8NaHSO4 + 2NaNO3 + 3Cu → 3CuSO4 + 2NO + 5Na2SO4 + 4H2O 4.50 Híng dÉn gi¶i : C¸c ph¬ng tr×nh ho¸ häc : 1. CO2 + Mg CO + MgO 2. CO2 + MgO MgCO3 3. MgO + 3C MgC2 + CO 4. 2CO + O2 2CO2 4.51 Híng dÉn gi¶i : C¸c ph¬ng tr×nh ho¸ häc : 1. 3FeCO3 + 10HNO3 → NO + 3Fe(NO3)3 + 3CO2 + 5H2O FeCO3 lµ chÊt khö, HNO3 lµ chÊt oxi hãa. 2. FeS + 6HNO3 → 3NO + H2SO4 + Fe(NO3)3 + 2H2O FeS lµ chÊt khö, HNO3 lµ chÊt oxi hãa. 3. Fe3O4 + 28HNO3 → NO + 9Fe(NO3)3 + 14H2O Fe3O4 lµ chÊt khö, HNO3 lµ chÊt oxi hãa. 4.52 Híng dÉn gi¶i : C¸c ph¬ng tr×nh ho¸ häc : 36 Lß ®iÖn NhiÖt ®é cao NhiÖt ®é cao NhiÖt ®é cao

1. Fe + 2HCl → FeCl2 + H2 2. CuO + H2SO4 → CuSO4 + H2O 3. Fe3O4 + 8HCl → FeCl2 + 2FeCl3 + 4H2O 4. CuCl2 + 2NaOH → 2NaCl + Cu(OH)2 5. Ca(HCO3)2 + Ca(OH)2 →2CaCO3 + 2H2O 4.53 Híng dÉn gi¶i : C¸c ph¬ng tr×nh ho¸ häc : 1. FeS2 + 8HNO3 → 2H2SO4 + 5NO + Fe(NO3)3 + 2H2O ChÊt khö lµ FeS2 trong ®ã 2 Fe + bÞ oxi hãa thµnh 3 Fe + , 1 S − bÞ oxi hãa thµnh 6 S + . ChÊt oxi hãa lµ HNO3 trong ®ã 5 N + bÞ khö xuèng 2 N + . 2. Fe2(SO4)3 + Fe → 3FeSO4 ChÊt khö lµ Fe bÞ oxi hãa thµnh 2 Fe + , chÊt oxi hãa lµ Fe2(SO4)3 trong ®ã 3 Fe + bÞ khö xuèng 2 Fe + . 4.54 Híng dÉn gi¶i : C¸c ph¬ng tr×nh ho¸ häc : 1. Cu2S + 6H2SO4 ®Æc → 2CuSO4 + 5SO2↑ + 6H2O 2. 3mFexOy + (2my -2nx)Al → 3xFemOn + (my - nx)Al2O3 3. 3MxOy + (12x-2y)HNO3 → 3xM(NO3)3 + (3x-2y)NO↑ + (6x-y)H2O 4. 10KClO + N2H4 → 2KNO2 + 5Cl2 + 4KOH + 2K2O 4.55 Híng dÉn gi¶i : a) C¸c ph¬ng tr×nh ho¸ häc : 8Al + 3NaNO3 + 5NaOH + 2H2O → 8NaAlO2 + 3NH3 (1) 37

4Zn + NaNO3 + 7NaOH → 4Na2ZnO2 + NH3 + 2H2O (2) 2Al + 2NaOH + 2H2O → 2NaAlO2 + 3H2 (3) Zn + 2NaOH → Na2ZnO2 + H2 (4) b) Gäi sè mol Al vµ Zn trong 50g hçn hîp lµ x vµ y. Ta cã : 27x + 65y = 50 (I) Trong qu¸ tr×nh ph¶n øng : Al – 3e → 3 Al + Zn – 2e → 2 Zn + 5 N + + 8e → 3 N − 2 1 H + + 2e → H2 §Ó sinh ra 1mol NH3 cÇn 8mol electron, ®Ó sinh ra 1mol H2 cÇn 2mol electron. Trong 50,0g hçn hîp nÕu toµn bé hçn hîp chØ cã Al th× sè mol electron do kim lo¹i nhêng ®i lµ lín nhÊt, cßn nÕu hçn hîp chØ cã Zn th× sè mol electron do kim lo¹i nhêng ®i lµ nhá nhÊt. §Ó thu ®îc sè mol khÝ lín nhÊt lµ hçn hîp chØ cã Al vµ khÝ chØ lµ H2 : Sè mol H2 lín nhÊt lµ : 2 3 . 27 50 n 2H = = 2,78(mol) Sè mol NH3 thu ®îc khi hçn hîp chØ cã Zn vµ chØ gi¶i phãng NH3 lµ : 4 1 . 65 50 n 3NH = = 0,192(mol) 4,3 lÝt = 0,192.22,4 ≤ Vhçn hîp ≤ 2,78.22,4 = 62,272 lÝt. 4.56 Híng dÉn gi¶i : C¸c kim lo¹i chØ thÓ hiÖn tÝnh khö v× chóng kh«ng cã kh¶ n¨ng nhËn thªn electron. HÇu hÕt c¸c ion kim lo¹i chØ cã tÝnh oxi hãa, trõ c¸c ion cã sè oxi hãa trung gian cña c¸c kim lo¹i cã nhiÒu sè oxi hãa. ThÝ dô 2 Fe + , 2 Cr + , 3 Cr + … (HS tù lÊy thÝ dô minh häa). 38

4.57 Híng dÉn gi¶i : C¸c ph¬ng tr×nh ho¸ häc : 1. C6H12O6 + 12H2SO4 → 6CO2 + 12SO2 + 18H2O 2. K2Cr2O7 +3RCH2OH +4H2SO4 → K2SO4 + Cr2(SO4)3 + 3RCHO + 7H2O 3. 6nKMnO4+5CnH2n+9n H2SO4 → 3nK2SO4 + 6nMnSO4 +5nCO2 +14nH2O 4. 3RCH=CHR'+2KMnO4+4H2O →3RCH(OH)CH(OH)R' + 2MnO2+ 2KOH 4.58 Híng dÉn gi¶i : - C¸c ph¬ng tr×nh ho¸ häc : 2Fe + O2 → 2FeO (1) 3Fe + 2O2 → Fe3O4 (2) 4Fe + 3O2 → 2Fe2O3 (3) Fe2O3 + 6HNO3 → 2Fe(NO3)3 (4) 3FeO + 10HNO3 → 3Fe(NO3)3 + NO + 5H2O (5) 3Fe3O4 + 28HNO3 → 9Fe(NO3)3 + NO + 14H2O (6) Fe + 4HNO3 → Fe(NO3)3 + NO + 2H2O (7) Ph¬ng ph¸p 1 : Ph¬ng ph¸p ®¹i sè - Gäi sè mol Fe, FeO, Fe3O4, Fe2O3 trong hçn hîp B lÇn lît lµ x, y, z, t. - Khèi lîng hçn hîp B : mB = 56x + 72y + 232z + 160t = 30 (I) - Sè mol NO sinh ra : nNO = 4,22 6,5 = 0,25 ⇒ 3x + y + z = 0,75 (II) - Tõ (I) ta cã : mB = 80(x + y +3z + 2t) – 8(3x + y +z) = 30 (III) - KÕt hîp (II) vµ (III) ⇒ (x + y +3z + 2t) = 0,45(mol). 39

- Theo ®Þnh luËt b¶o toµn khèi lîng : mFe = 56(x + y +3z + 2t) = 25,2(g). Ph¬ng ph¸p 2 : Ph¬ng ph¸p b¶o toµn electron Trong qu¸ tr×nh ph¶n øng : Fe chuyÓn tõ Fe0 thµnh Fe+3 ⇒ Tæng sè mol electron do Fe nhêng lµ 3. 56 m O chuyÓn tõ O0 thµnh O-2 ⇒ Tæng sè mol electron do oxi nhËn lµ 4. 32 m30− N chuyÓn tõ N+5 thµnh N+2 ⇒ Tæng sè mol electron do oxi nhËn lµ 3. 4,22 6,5 Theo ®Þnh luËt b¶o toµn electron : 3. 56 m = 4. 32 m30− + 3. 4,22 6,5 ⇒ m = 25,2g. Ph¬ng ph¸p 3 : Ph¬ng ph¸p b¶o toµn khèi lîng Theo ®Þnh luËt b¶o toµn khèi lîng cho qu¸ tr×nh hßa tan hçn hîp B trong dung dÞch HNO3 : ( ) ( ) 3 23 3 3 3 3 3 3 3 B HNO NO H OFe(NO ) NO NO NOFe(NO ) Fe(NO ) Fe(NO ) m m m m m 1 30 63 3n n 242.n 30.n 18. 3n n 2 + = + + ⇒ + + = + + + Trong ®ã : 3 3 NOFe(NO ) m 5,6 n mol; n mol 56 22,4 = = ⇒ m = 25,2g. 4.59 Híng dÉn gi¶i : - Gäi sè mol Mg, MgO trong mçi phÇn lÇn lît lµ x, y. MgO + 2HCl → MgCl2 + H2O (1) Mg + 2HCl → MgCl2 + H2 (2) 40

Ta cã sè mol H2 = x = 0,14mol, sè mol MgCl2 =x + y = 95 25,14 = 0,15(mol) ⇒ y = 0,01mol. VËy lîng Mg ®· bÞ oxi hãa lµ : %100. yx y + = 6,67% - Hßa tan phÇn hai trong dung dÞch HNO3 thu ®îc muèi Mg(NO3)2 vµ khÝ X, trong qu¸ tr×nh ®ã Mg chuyÓn tõ sè oxi hãa Mg0 thµnh Mg+2 v× vËy khÝ X chøa nguyªn tè N cã sè oxi hãa nhá h¬n +5. Trong c¸c s¶n phÈm khö HNO3 th× khÝ sinh ra cã thÓ lµ : N2, N2O, NO, NO2. Ta cã : Mg - 2e → Mg+2 aN+5 + ane → aN+5-n trong ®ã a ≤ 2 (sè nguyªn tö N trong ph©n tö X), n ≤ 8 Theo ®Þnh luËt b¶o toµn electron : 0,14.2 = an. 4,22 6272,0 = 0,028an ⇒ an = 10 VËy a = 2, n = 5 lµ phï hîp vµ khÝ X lµ nit¬ N2. C¸c ph¬ng tr×nh ho¸ häc : MgO + 2HNO3 → Mg(NO3)2 + H2O (3) 5Mg + 12HNO3 → 5Mg(NO3)2 + N2 + 6H2O (4) 4.60 Híng dÉn gi¶i : - Gäi sè mol NO, NO2 trong hçn hîp lÇn lît lµ x, y. Mg + 4HNO3 → Mg(NO3)2 + 2NO2 + 2H2O (1) 3Mg + 8HNO3 → 3Mg(NO3)2 + 2NO + 4H2O (2) Cu + 4HNO3 → Cu(NO3)2 + 2NO2 + 2H2O (3) 3Cu + 8HNO3 → 3Cu(NO3)2 + 2NO + 4H2O (4) Ag + 2HNO3 → Ag(NO3)2 + NO2 + H2O (5) 41

3Ag + 4HNO3 → 3Ag(NO3)2 + NO + 2H2O (6) x + y = 4,22 12,1 = 0,05(mol) (I) 8,42 yx y46x30 M = + + = ⇒ 30x + 46y = 2,14 (II) ⇒ x =0,01mol, y = 0,04mol. Theo c¸c ph¬ng tr×nh ho¸ häc, cø sinh ra 1mol NO2 khèi lîng muèi t¨ng 62g, vµ cø sinh ra 1mol NO khèi lîng muèi t¨ng 3 . 62 = 186(g). VËy khèi lîng hçn hîp muèi thu ®îc : m = 2,35 + 62 . 0,01 + 196 . 0,04 = 10,41(g). 4.61 Híng dÉn gi¶i : a) Gäi sè mol Fe, Fe3O4, Fe2O3 trong hçn hîp A lÇn lît lµ x, y, z. 3Fe + 2O2 → Fe3O4 (1) 4Fe + 3O2 → 2Fe2O3 (2) Fe2O3 + 6HNO3 → 2Fe(NO3)3 (3) Fe3O4 + 10HNO3 → 3Fe(NO3)3 + NO2 + 5H2O (4) Fe + 6HNO3 → Fe(NO3)3 + 3NO2 + 3H2O (5) 3Fe3O4 + 28HNO3 → 9Fe(NO3)3 + NO + 14H2O (6) Fe + 4HNO3 → Fe(NO3)3 + NO + 2H2O (7) Gäi sè mol NO2, NO trong hçn hîp lÇn lît lµ a, b. Trong qu¸ tr×nh ph¶n øng : Fe chuyÓn tõ Fe0 thµnh Fe+3 ⇒ Tæng sè mol electron do Fe nhêng lµ 3. 56 m 42

O chuyÓn tõ O0 thµnh O-2 ⇒ Tæng sè mol electron do oxi nhËn lµ 4. 32 m30− N chuyÓn tõ N+5 thµnh N+2 ⇒ Tæng sè mol electron do oxi nhËn lµ 3. 4,22 6,5 Theo ®Þnh luËt b¶o toµn electron : 3nFe = NONOO n3nn4 22 ++ ⇒ 3. 56 6,5 = 4. 32 6,536,7 − + a +3b ⇒ a + 3b = 0,08 (I) MÆt kh¸c : 382.19 ba a46b30 M == + + = ⇒ a = b (II) VËy a = b = 0,02mol. ThÓ tÝch hçn hîp khÝ lµ V = 22,4.(a + b) = 0,896 lÝt b) Trong b×nh chøa O2 vµ N2. Sè mol O2 lµ 4,22 6,00,4 . 100 20 n 2O − = = 0,03(mol) Khi cho hçn hîp khÝ D vµo ta cã c¸c ph¶n øng : 2NO + O2 → 2NO2 (8) 4NO2 + O2 + 2H2O → 4HNO3 (9) Ta thÊy 2O 1 1 n 0,03 b (a b) 0,02 2 4 = > + + = mol nªn oxi d, c¸c khÝ tan hoµn toµn. Nång ®é % dung dÞch thu ®îc : %100. 600 4 )ba( 2 b32b30a46 )ba.(63 %C 3HNO +     ++++ + = = 0,42% 4.62 Híng dÉn gi¶i : FexOy + (6x-2y)HNO3 → xFe(NO3)3 + (3x-2y)NO2 + (3x-y)H2O (1) 43

3FexOy + (12x-2y)HNO3 → 3xFe(NO3)3 + (3x-2y)NO + (6x-y)H2O (2) Cu + 4HNO3 → Cu(NO3)2 + 2NO2 + 2H2O (3) 3Cu + 8HNO3 → 3Cu(NO3)2 + 2NO + 4H2O (4) Gäi sè mol NO2 vµ NO trong hçn hîp lµ a vµ b vµ khèi lîng mol trung b×nh cña hçn hîp khÝ lµ M . Ta cã : a + b = 4,22 2,11 = 0,5 (I) MÆt kh¸c 6,392.8,19 ba a46b30 M == + + = ⇒ 46a + 30b = 19,8 (II) ⇒ a = 0,3, b = 0,2 Gäi sè mol Cu vµ FexOy trong hçn hîp lµ z vµ t mol. Khèi lîng hçn hîp r¾n : m = 64z + (56x + 16y)t = 48,8 (III) Khèi lîng hçn hîp muèi thu ®îc : m’ = 188z + 242xt = 147,8 (IV) Theo ®Þnh luËt b¶o toµn electron : 2z + (3x-2y)t = a + 3b = 0,9 (V) Gi¶i hÖ ph¬ng tr×nh (III), (IV) vµ (V) thu ®îc : z = 0,4, xt = 0,3, yt = 0,4 ⇒ x : y = 3 : 4 . VËy s¾t oxit lµ Fe3O4 ; t = 0,1mol. 3 4Cu Fe O 64z 232t %m .100% 52,46%; %m .100% 47,54% 48,8 48,8 = = = = . 4.63 Híng dÉn gi¶i : a) Gäi sè mol khÝ D vµ NO trong hçn hîp lµ a vµ b. Ta cã 472.5,23 ba Mab30 M J == + + = . V× vËy khÝ D cã M > 47, kh«ng mµu lµ s¶n phÈm ph¶n øng gi÷a kim lo¹i vµ hçn hîp axit HNO3 vµ H2SO4 nªn D chØ cã thÓ lµ SO2. 44

MÆt kh¸c : a + b = 4,22 96,8 = 0,4(mol) (I) vµ 30b + 64a = 18,8 (II) ⇒ Tõ (I) vµ (II), ta cã : a = b = 0,2 (mol). Sè mol HNO3 = 2,0 . 0,1 = 0,2(mol) ; sè mol H2SO4 = 12 . 0,1 = 1,2(mol). V× sè mol HNO3 = 0,2mol = b nªn cã c¸c ph¬ng tr×nh sau : 2Al + 2HNO3 + 3H2SO4 → Al2(SO4)3 + 2NO + 4H2O (1) 2Al + 6H2SO4 → Al2(SO4)3 + 3SO2 + 6H2O (2) 3Cu + 2HNO3 + 3H2SO4 → 3CuSO4 + 2NO + 4H2O (3) Cu + 2H2SO4 → CuSO4 + SO2 + 2H2O (4) b) Gäi sè mol Al, Cu trong hçn hîp lµ x vµ y. Ta cã : 27x + 64y = 18,2 (III) Theo ®Þnh luËt b¶o toµn electron : 3x+2y = 2a + 3b = 1,0 (IV) ⇒ x = y = 0,2mol ; mAl = 27x = 5,4g ; mCu = 64y = 12,8(g). 2 4 3 4Al (SO ) CuSO x m 342 34,2 m 160y 32,0 . 2 = = = =g ; g c) Cho dung dÞch Z t¸c dông víi dung dÞch NaOH : CuSO4 + 2NaOH → Cu(OH)2↓ + Na2SO4 (5) Al2(SO4)3 + 6NaOH → 2Al(OH)3↓ + 3Na2SO4 (6) Al(OH)3↓ + NaOH → NaAlO2 + 2H2O (7) §Ó kÕt tña cùc ®¹i th× cha cã ph¶n øng (7) : nNaOH = 3x + 2y = 1,0 ⇒ VNaOH = 0,5 lÝt §Ó kÕt tña cùc tiÓu th× ph¶n øng (7) hoµn toµn : 45

nNaOH = 4x + 2y = 1,2 ⇒ VNaOH = 0,6 lÝt 4.64 Híng dÉn gi¶i : a) Gäi sè mol khÝ D vµ NO2 trong hçn hîp B lµ a vµ b. Ta cã : D 1,344 46b Ma 2,94 a b 0,06( ; M 49(g) 22,4 a b 0,06 + + = = = = = + mol) . V× vËy, khÝ D cã M > 49, lµ s¶n phÈm ph¶n øng gi÷a kim lo¹i vµ hçn hîp axit HNO3 vµ H2SO4 nªn D lµ SO2 ⇒ a = 0,01mol, b = 0,05mol 2R + 2HNO3 + H2SO4 → R2SO4 + 2NO2 + 2H2O (1) 2R + 2H2SO4 → R2SO4 + SO2 + 2H2O (2) R’ + 2HNO3 + H2SO4→ R’SO4 + 2NO2 + 2H2O (3) R’ + 2H2SO4 → R’SO4 + SO2 + 2H2O (4) Theo c¸c ph¬ng tr×nh ho¸ häc, cø 2mol NO2 sinh ra khèi lîng muèi t¨ng thªm 96g so víi khèi lîng kim lo¹i, hay 1mol NO2 lµm t¨ng 48,0g. Theo c¸c ph¬ng tr×nh ho¸ häc, cø 1mol SO2 sinh ra khèi lîng muèi t¨ng thªm 96g so víi khèi lîng kim lo¹i. VËy khèi lîng muèi lµ : m = 3,0 + 48,00,05 + 96,00,01 = 6,35(g). b) Sè mol Cl2 ph¶n øng víi mçi kim lo¹i lµ a. 2R + Cl2 → 2RCl R’ + Cl2 → R’Cl2 Ta cã khèi lîng kim lo¹i ®· ph¶n øng : 'R6875,1R375,3 a'R Ra2 =⇒= vµ khèi lîng muèi sinh ra : 946,79'R126,2R2126,2 a)71'R( a2).5,35R( +=⇒= + + ⇒ R = 108 (b¹c Ag) vµ R’ = 64 (®ång Cu). Trong hçn hîp A cã x mol Ag vµ y mol Cu : 108x + 64y = 3,0 (I) 46

vµ x + 2y = 2a + b = 0,07 (II) ⇒ x = 0,01(mol), y = 0,03(mol) ; %mAg = 36,0%, %mCu = 64,0%. 4.65 Híng dÉn gi¶i : a) Gi¶ sö trong hçn hîp gåm khÝ X vµ Y cã sè mol lÇn lît lµ a vµ b. Ta cã : hh Xa Yb 2,59 M .22,4 37(g) a b 1,568 + = = = + . V× hçn hîp khÝ kh«ng mµu cã mét khÝ dÔ hãa n©u ngoµi kh«ng khÝ nªn X lµ NO (X = 30 <37) vµ Y lµ N2O (Y = 44 > 37). VËy : a + b = 4,22 568,1 = 0,07(mol ) (I) vµ 30a + 44b = 2,59 (II) ⇒ a = b = 0,035mol. 4Mg + 10HNO3 → 4Mg(NO3)2 + N2O + 5H2O (1) 3Mg + 8HNO3 → 3Mg(NO3)2 + 2NO + 4H2O (2) 8Al + 30HNO3 → 8Al(NO3)3 + 3N2O + 15H2O (3) Al + 4HNO3 → Al(NO3)3 + NO + 2H2O (4) Sè mol Mg, Al trong hçn hîp lµ x vµ y. Ta cã : 24x + 27y = 3,945 (III) Theo ®Þnh luËt b¶o toµn electron : 2x + 3y = 3a + 8b = 0,385 (IV) ⇒ x = 0,08mol, y = 0,075mol ; mAl = 27y = 2,025(g) ; mMg = 24x = 1,92(g). b) Sè mol HNO3 ph¶n øng = 4a + 10b = 0,49mol. c) Khèi lîng hçn hîp muèi khan thu ®îc : m = 148x + 213y = 27,815(g). 4.66 Híng dÉn gi¶i : a) Gi¶ sö c«ng thøc oxit lµ M2On , ta cã : %30 %70 n16 M2 m% m% O M == ⇒ M = n 3 56 , vËy : n = 3, M = 56 (lµ Fe). 47

C«ng thøc s¾t oxit : Fe2O3 b) KhÝ thu ®îc cã M = 15 . 2 = 30(g) lµ NO. C¸c ph¬ng tr×nh ho¸ häc : Fe2O3 + CO → 2FeO + CO2 (1) 3Fe2O3 + CO → 2Fe3O4 + CO2 (2) Fe2O3 + 3CO → 2Fe + 3CO2 (3) Fe2O3 + 6HNO3→ 2Fe(NO3)3 + 3H2O (4) 3FeO + 10HNO3 → 3Fe(NO3)3 + NO + 5H2O (5) 3Fe3O4 + 28HNO3 → 9Fe(NO3)3 + NO + 14H2O (6) Fe + 4HNO3 → Fe(NO3)3 + NO + 2H2O (7) nNO = 0,02mol Theo ®Þnh luËt b¶o toµn electron : 2nCO = 3nNO = 3.0,02 ⇒ nCO = 0,03mol Theo ®Þnh luËt b¶o toµn khèi lîng : m + mCO = 4,32 + 2COm ⇒ m = 4,32 + 44 . 0,03 – 28 . 0,03 = 4,80(g). c) Trong b×nh chøa : 0224,0 4,22 4912,03 . 5 1 n 2O = − = (mol) 2NO + O2 → 2NO2 4NO2 + O2 + H2O → 4HNO3 NOO n 4 3 0224,0n 2 >= nªn oxi d, NO hoµn toµn chuyÓn thµnh HNO3. Nång ®é dung dÞch C : %100. 2,941 4 n3 .32n46 n.63 %C NO NO NO HNO 2 2 3 ++ = = 0,256%. 4.67 Híng dÉn gi¶i : 48

a) Sè mol M, Fe trong mçi phÇn cña hçn hîp lµ x vµ y, M cã hãa trÞ n. Fe + 2HCl → FeCl2 + H2 (1) 2M + 2nHCl → 2MCln + nH2 (2) Fe + 4HNO3 → Fe(NO3)3 + NO + 2H2O (3) 3M + 4nHNO3 → 3M(NO3)n + nNO + 2nH2O(4) Trêng hîp I : M kh«ng t¸c dông víi HCl y = 07,0 4,22 568,1 = (mol) ; y + 06,0 4,22 344,1 3 nx == (mol) ⇒ lo¹i Trêng hîp 2 : M t¸c dông víi HCl y 07,0 4,22 568,1 2 nx ==+ (mol) ; y + 06,0 4,22 344,1 3 nx == (mol ) ⇒ nx = 0,06 mol ; y = 0,04 mol. MÆt kh¸c : m = Mx + 56y = 2 56,5 = 2,78(g) ⇒ M = 9n, cÆp nghiÖm phï hîp : n = 3, M = 27 lµ Al, x = 0,02 mol. %mAl = 19,42% ; %mFe = 80,58%. b) Sè mol H2 sinh ra tõ D = 0,02mol < y = 0,04mol nªn Al ph¶n øng hÕt vµ Fe ph¶n øng mét phÇn vµ chØ t¹o muèi s¾t (II). Al + 3AgNO3 → Al(NO3)3 + 3Ag 2Al + 3Cu(NO3)2 → 2Al(NO3)3 + 3Cu Fe + 2AgNO3 → Fe(NO3)2 + 2Ag Fe + Cu(NO3)2 → Fe(NO3)2 + Cu Fe + 2HCl → FeCl2 + H2 nFe d = 0,02mol Khèi lîng hçn hîp r¾n : m = 56.0,02 + 108nAg + 64nCu = 5,84(g) ⇒ 108nAg + 64nCu = 4,72 49

MÆt kh¸c : 3x + 2(y-0,02) = nAg + 2nCu = 0,1 ⇒ nAg = 0,02mol, nCu = 0,04mol. Nång ®é c¸c chÊt trong dung dÞch lµ AgNO3 : 0,2M ; Cu(NO3)2 : 0,4M. 4.68 Híng dÉn gi¶i : a) KÝ hiÖu chung 3 kim lo¹i lµ M vµ hãa trÞ trung b×nh lµ n, sè mol NO2 vµ NO lµ a vµ b. Ta cã : D 46a 30b M 18,2.2 36,4 a b + = = = + ; a + b = 4,22 V ⇒ a = V 3V ,b 56 112 = M + 2nHNO3 → M(NO3)n + nNO2 + nH2O (1) 3M + 4nHNO3 → 3M(NO3)n + nNO + 2nH2O(2) Theo c¸c ph¬ng tr×nh ho¸ häc : - Sinh ra 1mol NO2 khèi lîng muèi t¨ng so víi khèi lîng kim lo¹i lµ 62(g). - Sinh ra 1mol NO khèi lîng muèi t¨ng so víi khèi lîng kim lo¹i lµ : 3 . 62 = 186(g). Khèi lîng muèi sinh ra : m + 56 V341 m 112 V3.186 56 V62 mb186a62 +=++=+ (g) b) Khi cho V = 1,12 lÝt ⇒ a = 0,02mol, b = 0,03mol Sè mol HNO3 ®· ph¶n øng = 2a + 4b = 0,16mol ThÓ tÝch HNO3 37,8% (D = 1,242g/ml) cÇn dïng : 3HNO 0,16.63.100% V 63%.1,242 = =12,9(ml). 4.69 Híng dÉn gi¶i : Khèi lîng kim lo¹i ®· ph¶n øng lµ : 6,25 – 2,516 = 3,734(g), sè mol N2O vµ NO lµ a vµ b. Kim lo¹i d nªn HNO3 ph¶n øng hoµn toµn : 50

Al + 4HNO3 → Al(NO3)3 + NO + 2H2O (1) 8Al + 30HNO3 → 8Al(NO3)3 + 3N2O + 15H2O (2) 3Zn + 8HNO3 → 3Zn(NO3)2 + 2NO + 4H2O (3) 4Zn + 10HNO3 → 4Zn(NO3)2 + N2O + 5H2O (4) Ta cã D 44a 30b M 16,75.2 33,5(g) a b + = = = + ; a + b = 4,22 12,1 = 0,05(mol). ⇒ a = 0,0125mol, b = 0,0375mol Theo c¸c ph¬ng tr×nh ho¸ häc : Sinh ra 1mol N2O th× khèi lîng muèi t¨ng so víi khèi lîng kim lo¹i lµ 8 . 62 = 496(g). Sinh ra 1mol NO khèi lîng muèi t¨ng so víi khèi lîng kim lo¹i lµ : 3 . 62 = 186(g). Khèi lîng muèi sinh ra : m + 496a + 186b = 3,734 + 496.0,0125 + 186.0,0375 = 16,909(g). 4.70 Híng dÉn gi¶i : a) Sè mol M, M’ trong hçn hîp lµ x vµ y. M + 2HCl → MCl2 + H2 (1) 2M’ + 6HCl → 2M’Cl3 + 3H2 (2) M + H2SO4 → MSO4 + H2 (3) 2M’ + 3H2SO4 → M’2(SO4)3 + 3H2 (4) Sè mol HCl = 0,25mol, sè mol H2SO4 = 0,125mol. Sè mol H2 = 0,195mol < 0,125 + 2 25,0 nªn axit d, kim lo¹i tan hoµn toµn. b) Ta cã : Mx + M’y = 3,87 (I) ; 2x + 3y = 2.0,195 = 0,39 (II) x : y = 2 : 3 ⇒ x = 0,06mol ; y = 0,09mol ; 2M + 3M’ = 129 51

CÆp nghiÖm phï hîp : M = 24 lµ Mg vµ M’ = 27 lµ Al. c) OHON)NO(AlONHAl 2 2 33 3 3 50 ++→+ +++ 30 25 Al3eAl N3eN 1 1 + ++ →− →+ × × Al + 4HNO3 → Al(NO3)3 + NO + 2H2O (1) OHON)NO(AlONHAl 2 1 233 3 3 50 ++→+ +++ 30 15 Al3eAl 2N8e2N 8 3 + ++ →− →+ × × 8Al + 30HNO3 → 8Al(NO3)3 + 3N2O + 15H2O (2) Trong hai ph¶n øng trªn, chÊt khö lµ Al, chÊt oxi hãa lµ HNO3 vµ HNO3 còng ®ãng vai trß lµm m«i trêng ph¶n øng. 4.71 Híng dÉn gi¶i : a) Gäi sè mol M vµ M(NO3)2 trong 21,52g hçn hîp lµ a, b. Khi nung hçn hîp : 2M(NO3)2  → o t 2MO + O2 + 4NO2 (1) 2b 2b b 4b 2M + O2 → 2MO (2) 2b 2b 2b Hçn hîp r¾n thu ®îc : MO (4b mol), M d ((2a – 2b) = 2x mol). Khi cho phÇn 1 cña s¶n phÈm t¸c dông víi dung dÞch HNO3 : 3M + 8HNO3 → 3M(NO3)2 + 2NO + 4H2O (3) x 8x 3 x 2x 3 52

MO + 2HNO3 → M(NO3)2 + H2O (4) 2b 4b 2b Khi cho phÇn 2 cña s¶n phÈm t¸c dông víi dung dÞch H2SO4 : M + H2SO4 → MSO4 + H2 (5) x x x x MO + H2SO4 → M SO4 + H2O (6) 2b 2b 2b Theo c¸c ph¬ng tr×nh ho¸ häc, ta cã : 76,0b12x8 3 76,0 38,0. 3 2 b4 3 x8 n 3HNO =+⇒==+= mol (I) 2 4H SOn x 2b 0,1.1,0 0,1= + = = (mol) (II) ⇒ x = 0,08mol ; b = 0,01mol ; a = b + x = 0,09mol. MÆt kh¸c : mhh = M.2a + (M + 2.62).2b = 0,18M + 0,02M + 2,48 =15,48(g) ⇒ M = 65 lµ Zn ; mZn = 11,7g ; 23)NO(Znm = 3,78g. b) Theo c¸c ph¬ng tr×nh (1) vµ (2), khÝ trong b×nh lµ NO2 cã : 4b = 0,04mol ⇒ P = 0,3584atm. Theo c¸c ph¬ng tr×nh (3) vµ (4), khÝ trong b×nh lµ NO cã sè mol : 3 16,0 3 x2 = mol ⇒ ThÓ tÝch khÝ NO thu ®îc : V = 1,195 lÝt. 53

Add a comment

Related pages

tai lieu hoa hay Chuong4 - Documents - docslide.us

1. Ch¬ng 4 ph¶n øng ho¸ häc A. Tãm t¾t lÝ thuyÕt I - Ph©n lo¹i ph¶n øng ho¸ häc 1. Ph¶n øng ho¸ hîp Lµ ph¶n øng ho¸ häc trong ®ã ...
Read more

Tài liệu đồ họa hay - Tài liệu, ebook

Tài liệu đồ họa hay ... Giao Trinh ly Thuyet Do Hoa (DH Hue).pdf; Tài liệu liên quan. Làm việc với quá trình thiết kế tấm Kim loại.
Read more

Tài Liệu Hóa hay | Kênh thông tin - học tập - giải trí

Tài Liệu Hóa hay. Chuyên mục 'Diễn đàn Hóa Học' bởi kulacilo, 26 Tháng mười 2011. ...
Read more

HỌC TỐT HÓA HỌC 8 (HAY) - xemtailieu.com

Menu . Luận văn - Báo cáo . Kinh tế thương mại; Công nghệ thông tin
Read more

Luonggiac chuong4 - Documents

Download Luonggiac chuong4. Transcript ...
Read more

Tai Lieu on Tap Hoa Hoc 11 Co Ban - Documents

Search; Home; Documents; Tai Lieu on Tap Hoa Hoc 11 Co Ban
Read more

Chuong4 - Documents

Chuong4. by nguyenvanmau88. on Jun 30, 2015. Report Category: Documents. Download: 0 Comment: 0. 42. views. Comments. Description. Download Chuong4. ...
Read more

TaiLieu.VN: Thư Viện chia sẻ Tài liệu, Luận văn, Biểu mẫu ...

TaiLieu.VN: Thư viện chia chia sẻ, xem, download, upload tài liệu, ebook, sách, brochure, tạp chí, văn bản, biểu mẫu, gíao trình rất ...
Read more