advertisement

İş Sağlığı ve Güvenliği'nde Devletin Sorumluluğu

67 %
33 %
advertisement
Information about İş Sağlığı ve Güvenliği'nde Devletin Sorumluluğu

Published on March 8, 2014

Author: tugbaozen81

Source: slideshare.net

Description

İSG, İş Sağlığı ve Güvenliği, İSG'de devlet sorumluluğu
advertisement

T.C. YALOVA ÜNĠVERSĠTESĠ SOSYAL BĠLĠMLER ENSTĠTÜSÜ ĠNSAN KAYNAKLARI VE ÇALIġMA EKONOMĠSĠ Ġġ SAĞLIĞI VE GÜVENLĠĞĠ KANUNU’NDA DEVLETĠN SORUMLULUĞU TUĞBA ÖZEN Doç.Dr. YUNUS TAġ OCAK 2014 0

ĠÇĠNDEKĠLER…………………………………………………………………………..4 KISALTMALAR………………………………………………………………………..4 ġEKĠL LĠSTESĠ………………………………………………………..………………..4 TABLO LĠSTESĠ…………………………………………………………….………….4 SUMMARY……………………………………………………………………………..4 GĠRĠġ…………………………………………………………………………………….5 BÖLÜM 1: ĠġÇĠ SAĞLIĞI VE Ġġ GÜVENLĠĞĠ KAVRAMLARI………………………………………………………………………...5 1.1.ĠĢçi Sağlığı…………………………………………………………………………...6 1.2.ĠĢ Güvenliği………………………………………………………………………….7 1.3.Genel Olarak ĠĢçi Sağlığı ve ĠĢ Güvenliğinin Önemi………………………………..8 BÖLÜM 2: KANUNUN AMACI, KAPSAMI VE ĠSTĠSNALARINAGENEL BAKIġ…………………………………………………………………………………..9 2.1.Kanunun Amacı……………………………………………………………………..9 2.2.Kanunun Kapsamı…………………………………………………………………..9 2.3.Kanunun Ġstisnaları………………………………………………………………...10 2.4.Kanunun Tanımları………………………………………………..………………..10 BÖLÜM 3: Ġġ SAĞLIĞI VE GÜVENLĠĞĠ KANUNUNDA TARAFLAR…………………………………………………………………………...13 3.1. Devletin Sorumlulukları…………………………………………………………...13 3.2. ĠĢverenin Sorumlulukları…………………………………………………………..14 3.3.ĠĢçilerin Sorumlulukları…………………………………………………………….14 3.4.Sendikaların Sorumlulukları……………………………………………..…………15 BÖLÜM 4:Ġġ SAĞLIĞI VE GÜVENLĠĞĠ KANUNUNUN GETĠRDĠKLERĠ…..16 4.1. Önleyici YaklaĢım…………………………………………………………………16 1

4.2. Güvenlik Kültürü…………………………………………………………………..16 4.3. Risk Değerlendirmesi……………………………………………………………...16 4.4. Etkin Kayıt Dönemi………………………………………………………………..17 4.5. Devlet Desteği……………………………………………………………………..17 BÖLÜM 5: Ġġ SAĞLIĞI VE GÜVENLĠĞĠ KANUNUNA NEDEN ĠHTĠYAÇ VAR?...............................................................................................................................18 5.1. ĠĢ Kazaları ve ĠĢe Bağlı Sağlık Problemleri AraĢtırma Sonuçları, 2013…………..19 BÖLÜM 6: Ġġ SAĞLIĞI VE GÜVENLĠĞĠ KANUNUNDA DEVLETĠN SORUMLULUKLARI….…………………………………………………………….23 6.1. Mevzuat Hazırlama Görevi………………………………………………………...23 6.1.1. ĠĢyerindeki ÇalıĢmanın BaĢlamasından Önceki Denetim………………………..29 6.1.2. ĠĢyerinin Faaliyete Geçmesinden Sonra Yapılan Programlı Denetimler………...29 6.2. TeĢkilatlanma Görevi………………………………………………………………30 6.2.1. Ulusal ĠĢ Sağlığı ve Güvenliği Konseyi ( MADDE 21)…………………………30 6.2.2. Konseyin KuruluĢ Amacı………………………………………………………..31 6.2.3. Konseyin Görevleri……………………………………………………………...31 6.2.4. ÇalıĢma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı…………………………………...……..32 6.3. Rehberlik ve DanıĢmanlık Görevi………………………………………………....32 6.3.1. ĠĢ Sağlığı ve Güvenliği Enstitüsü Müdürlüğü (ĠSGÜM)………………………...33 6.3.2. ÇalıĢma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Eğitim ve AraĢtırma Merkezi ÇASGEM.38……………………………………………………………………………38 6.3.3. Yakın ve Orta Doğu ÇalıĢma Eğitim Merkezi…………………………………..40 6.4. Yaptırım ve Uygulama Görevi…………………………………………………….40 6.4.1. Maddi Tazminatlar………………………………………………………………47 2

6.4.2. Manevi Tazminatlar…………………………………………………………..….47 6.4.3. Rücu (Geri Alma) Tazminatı………………………………………………….…47 6.4.4. Hüküm Bulunmayan Haller ve Muafiyet (MADDE 27) ……………………..…48 6.4.5. Bağımlılık Yapan Maddeleri Kullanma Yasağı (MADDE 28) …………………48 6.4.6. Yayın Zorunluluğu (Ek Madde 2)……………………………………………….48 SONUÇ VE ÖNERĠLER……………………………………………………………..49 KAYNAKLAR……………………………………………………………………...…50 EKLER………………………………………………………………………………...50 ÖZGEÇMĠġ…………………………………………………………………………...50 KISALTMALAR 3

ĠSG : ĠĢ Sağlığı ve Güvenliği ĠLO: Uluslararası ÇalıĢma Örgütü ÇASGEM: ÇalıĢma ve Sosyal Güvenlik Eğitim Ve AraĢtırma Merkezi ĠSGÜM: ĠĢ Sağlığı ve Güvenliği Enstitüsü Müdürlüğü TUĠK: Türkiye Ġstatistik Kurumu ĠSGGM : ĠĢ Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü SGK: Sosyal Güvenlik Kurumu ĠKMH: ĠĢ Kazası ve Meslek Hastalığı Tezde kullanılan tüm kısaltmalar bu listede açılımlarıyla birlikte yer almaktadır. ġEKĠL LĠSTESĠ ġekil 1: ÇalıĢma Ġstatistikleri Bilgi Sistemi Web Sitesi ÇalıĢmalarına Örnek ġekil 2: Monitör YerleĢimi ġekil 3: Boyun Postürü ġekil 4: Uygunsuz DuruĢlara Örnek ġekil 5: Bilgisayar Ġçin Önerilen ÇalıĢma Pozisyonu ġekil 6: ÇASGEM Kurumsal Eğitim Programları ġekil 7: ÇASGEM Bülteni TABLO LĠSTESĠ Tablo 1: Son 12 Yıl Ġçerisinde Ġstihdam Edilenlerden ĠĢ Kazası Geçirenler, 2007-2013 Tablo 2: Sektöre Göre ĠĢ Kazası Geçirenlerin Grafiği, 2007 - 2013 4

BÖLÜM 1 ĠġÇĠ SAĞLIĞI VE Ġġ GÜVENLĠĞĠ KAVRAMLARI GĠRĠġ YaĢama hakkıyla doğrudan bağlantılı olan ĠĢ sağlığı ve güvenliği konusunun önleme ve tazmin olmak üzere iki boyutu bulunmaktadır. ĠĢ sağlığı ve güvenliğinin sağlanmasında ve korunmasında önleme politikalarına ağırlık verilmesi gerekmektedir. ĠĢ kazası veya meslek hastalığı sonucu ortaya çıkan zararın tazmininden çok, iĢ kazaları ve meslek hastalıklarının nedenlerinin saptanarak, bunların önlenmesi için gerekli olan tedbirlerin alınması daha büyük bir önem taĢımaktadır. Bu makalede iĢ güvenliği, iĢ sağlığı konularındaki mevzuatlar incelenip devletin, bu konudaki sorumlulukları incelenecektir. SanayileĢmenin doğal bir sonucu olarak, yoğun iĢçi çalıĢtırılan iĢ yerlerinde iĢ kazalarının sayısında büyük artıĢlar olmuĢtur. Önceleri bu kazalar iĢverenler tarafından fazla önemsenmezken zaman içinde bu kazalar sonucu doğan üretim kayıpları iĢverenlerin önlem alma zorunluluğunu doğurmuĢtur. Ülkemiz açısından iĢ kazaları ve meslek hastalıkları, çözülmesi gereken önemli sorunlardan biridir. Anahtar sözcükler: Sosyal güvenlik, iĢyeri denetleme, iĢ sağlığı, iĢ güvenliği 5

1.1. ĠĢçi Sağlığı ĠĢçi Sağlığı ve ĠĢ Güvenliği; daha iyi ve güvenli bir çalıĢma ortamı oluĢturmak için bir iĢin devamlılığını etkileyebilecek tüm tehlikeli ve sağlığa zararlı etmenlerden korunmayı amaçlayan çalıĢmaların tümüdür. Aynı zamanda ĠĢçi sağlığı ve güvenliği, çalıĢanların kullandıkları araç ve gereçlerden, çalıĢma ortamından, yaptıkları iĢlerden doğabilecek tehlikelerden iĢçinin sağlığının korunmasını ve güvenli bir ortamda çalıĢmasının sağlanmasını ifade etmektedir. Sağlık‟ kelimesi Dünya Sağlık Örgütü tarafından; „sadece hastalık veya sakatlık halinin var olmaması değil, bununla birlikte sosyal ve ruhsal olarak da tam iyilik hali‟ ifadesi ile tanımlamıĢtır. Sağlık, insanın en temel hakkıdır. Toplum sağlığı açısından da iĢçilerin sağlığının korunması ve geliĢtirilmesi önemlidir. Meslek hastalıkları ve iĢ kazaları doğal olarak en çok ve direkt iĢçileri etkiler. Yaralanmalarla ve dahası ölümlerle sonuçlanabilen iĢ kazaları ve meslek hastalıkları iĢçilerde güç kaybına veya sürekli olarak iĢ göremez hale gelmelerine sebebiyet verebilir. Bunun sonucunda bakmakla yükümlü olduğu ailesinin ekonomik açıdan sıkıntıya düĢmesi, kendisinin ise eski sağlığına kavuĢamaması gibi bir olasılıkla karĢılaĢan iĢçi, mutsuz bir ruh hali içerisine girecektir. ĠĢçinin sağlığının yerinde olması sadece iĢçi açısından değil iĢveren açısından da oldukça önem taĢımaktadır. ĠĢyerinde sağlık problemleri ile karĢılaĢmak üretim temposunu düĢürerek verimlilikte kayıplara sebebiyet verecektir. Sağlığın korunabilmesi için ilk olarak sağlığı bozabilecek etmenlerin doğru bir Ģekilde saptanması gerekmektedir. ĠĢ sağlığının amaçlarını sıralayacak olursak; • ĠĢ ortamında bulun risklerin ortadan kaldırılarak minimize edilmesi, • Üretim güvenliğini oluĢturularak; zamanın ve kiĢisel performansın maksimum seviyede kullanılması, • Meslek elemanlarının, iĢyerlerinde kullanılan donanım ve ekipmanların, binanın, iĢ ortamının ve kendilerinin güvenliğini sağlayabilecek seviyede yetiĢtirilmesi, 6

• ĠĢçilerin, ruhsal, fiziksel ve sosyal yönden iyilik hallerinin tam olarak denetlenmesi, • ÇalıĢma koĢullarından ötürü iĢçilerin sağlıklarını yitirmelerinin önlenmesi, • ĠĢçilerin, sağlıklarını olumsuz yönde etkileyecek etmenlerden çalıĢma esnasında korunması ve ĠĢçilerin psikolojik ve fizyolojik yapıları göz önünde bulundurularak iĢe yerleĢtirilmelerinin yapılmasıdır. 1.2. ĠĢ Güvenliği Temel taĢının insan olduğu iĢ güvenliği, tüm çalıĢanların en temel hakkıdır. Yalnız iĢ güvenliği dendiğinde, sadece çalıĢanların değil; iĢletmenin ve üretimin de güvenliği düĢünülmelidir ki bu üç faktörle ilgili çalıĢmalar tamamlandığında iĢ yerinde çalıĢanlar için tam bir güvenli ortam oluĢturulsun. Temel sosyo-ekonomik güvencenin ayrılmaz bir parçası olan güvenlik, çalıĢma hayatında aĢağıdaki koĢulları sağlamaktadır: • ĠĢle ilgili güvenlik, sağlık ve çevresel iyileĢtirmelerle hastalık ve sakatlıklardan koruma, • ĠĢle ya da diğer sebeplerle oluĢabilecek sakatlıklara, cinsiyet, dini ve etnik grup nedeniyle ayrımcılığa karĢı koruma, • Taciz, Ģiddet, uygun olmayan çalıĢma saatleri, strese karĢı koruma, çalıĢma saatlerinin, gece iĢinin, çalıĢma yaĢının sınırlandırılması, • Ücretle ve istihdam ile ilgili haklar, emeklilik güvencesi, tazminat, annelik koruması, uzun süreli bakım, tatil, mantıklı iĢ planlaması ve iĢ düzenlemesi, • Yasalar, devlet yaptırımı ve teftiĢ yoluyla koruma, • Örgütlenme hakkı, • Toplu pazarlık hakkı, • Sağlık hizmetine ulaĢma, eğitim, çocuk bakımı gibi sosyal destek hakkı, • Güvensiz iĢi reddetme hakkı, • Ortak iĢçi-yönetim sağlık ve güvenlik kurulları ve diğer temsil mekanizmaları yoluyla katılım hakkı, • ĠĢle ilgili olası tehlikeleri bildirme hakkı, 7

• „ĠĢyerinde yanlıĢ yapılan iĢleri bildiren kiĢiler‟ için koruma hakkı. 1.3. Genel Olarak ĠĢçi Sağlığı ve ĠĢ Güvenliğinin Önemi Avrupa‟da meydana gelen bilimsel ve teknolojik geliĢmeler sonrasında, sanayide yeni üretim yöntemlerine geçilmesi sonucu toplumların ekonomik, sosyal ve siyasal yapılarında değiĢiklikler olmuĢtur. Bu dönemde çalıĢanlar özellikle kadın ve çocuklar son derece olumsuz çalıĢma koĢulları ile karĢı karĢıya kalmıĢlardır. Dokuma atölyelerinde ve maden ocaklarında çalıĢan kadın ve çocuk iĢçilerin maruz kaldıkları meslek hastalıkları ve iĢ kazaları çalıĢma yaĢamına müdahale edilmesine temel oluĢturmuĢtur. Bunun sonucu olarak da devletin çocuklar ve kadınlar için öncelikli olmak suretiyle, tüm çalıĢanları kapsayacak koruyucu önlemleri alması için ilk adımlar atılmıĢtır. ĠĢ sağlığı ve iĢ güvenliğine dair ilk yasal düzenlemeler çocuk çalıĢanlar için Ġngiltere‟de 1802 tarihinde yapılanlardır. Devlet tarafından ilk olarak önemli ve gerekli olan düzenlemeler hazırlanmıĢ ve yürürlüğe koyulmuĢtur. Bu süreç gerekli mevzuatın hazırlanması ile baĢlamıĢ ve sonrasında yapılan denetimler teĢkilatlanmanın da yavaĢça oluĢmasını sağlamıĢtır. 1819 tarihinde ise ikinci yasal düzenlemesi yapılmıĢtır ancak bu dar kapsamlı yasaların hazırlanarak yürürlüğe girmesi çalıĢma hayatı için de yeterli düzeye ulaĢamamıĢtır. ĠĢ sağlığı ve iĢ güvenliği konusundaki denetim kavramı da böylelikle gündeme gelmiĢtir. Sonuç olarak, ilk yasal ĠĢ Denetim TeĢkilatı‟nın kurulması gerekliliğini düzenleyen yasa çalıĢanları koruyucu yasa hükümlerinin hayata geçirilmesinin kararlaĢtırmak amacı ile 1833 yılında yürürlüğe girmiĢtir. 8

BÖLÜM 2 KANUNUN AMACI, KAPSAMI VE ĠSTĠSNALARINA GENEL BAKIġ 2.1. Kanunun Amacı Kanunun amacı 6331 sayılı ĠĢ Sağlığı ve Güvenliği Kanununun 1. Maddesinde aĢağıda ki gibi belirtilmiĢtir. MADDE 1- (1) Bu Kanunun amacı; iĢyerlerinde iĢ sağlığı ve güvenliğinin sağlanması ve mevcut sağlık ve güvenlik Ģartlarının iyileĢtirilmesi için iĢveren ve çalıĢanların görev, yetki, sorumluluk, hak ve yükümlülüklerini düzenlemektir. 6331 sayılı ĠĢ Sağlığı ve Güvenliği Yasası TBMM‟de 20.06.2012 tarihinde kabul edilmiĢtir. Kanunun bazı maddeleri 01.01.2013 tarihinde yürürlüğe girmiĢtir. Bazı maddeleri 01.07.2013 tarihinde, bazı maddeleri ise 01.07.2014 tarihinde yürürlüğe girecektir. 6331 sayılı Kanun‟un iĢ sağlığı ve güvenliğine iliĢkin olan maddelerinin (6331, Md 6, 7) iĢyerlerinde ki iĢ sağlığı ve güvenliği ile ilgili olarak hizmet veren iĢyeri hekimi, iĢ güvenliği uzmanı, diğer sağlık personeli gibi çalıĢanlar hariç olmak üzere; kamu kurumları ile 50‟den az çalıĢanı olan ve az tehlikeli sınıfta yer alan iĢyerleri için 01.07.2016 tarihinde yürürlüğe girmesi planlanmıĢtır. 2.2. Kanunun Kapsamı Kanunun kapsamı 6331 sayılı ĠĢ Sağlığı ve Güvenliği Kanununun 2. Maddesinde aĢağıda ki gibi belirtilmiĢtir. MADDE 2- (1) Bu Kanun; kamu ve özel sektöre ait bütün iĢlere ve iĢyerlerine, bu iĢyerlerinin iĢverenleri ile iĢveren vekillerine, çırak ve stajyerler de dâhil olmak üzere tüm çalıĢanlarına faaliyet konularına bakılmaksızın uygulanır. 9

2.3. Kanunun Ġstisnaları MADDE 2-(2) 6331 sayılı ĠĢ Sağlığı ve Güvenliği Kanunu aĢağıda belirtilen faaliyetler ve kiĢiler hakkında bu Kanun hükümleri uygulanmaz: a) Fabrika, bakım merkezi, dikimevi ve benzeri iĢyerlerindekiler hariç Türk Silahlı Kuvvetleri, genel kolluk kuvvetleri ve Milli Ġstihbarat TeĢkilatı MüsteĢarlığının faaliyetleri. b) Afet ve acil durum birimlerinin müdahale faaliyetleri. c) Ev hizmetleri. ç) ÇalıĢan istihdam etmeksizin kendi nam ve hesabına mal ve hizmet üretimi yapanlar d) Hükümlü ve tutuklulara yönelik infaz hizmetleri sırasında, iyileĢtirme kapsamında yapılan iĢyurdu, eğitim, güvenlik ve meslek edindirme faaliyetleri. 1.4.Kanunun Tanımları MADDE 3- (1) Bu Kanunun uygulanmasında; a) Bakanlık: ÇalıĢma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığını, b) ÇalıĢan: Kendi özel kanunlarındaki statülerine bakılmaksızın kamu veya özel iĢyerlerinde istihdam edilen gerçek kiĢiyi, c) ÇalıĢan temsilcisi: ĠĢ sağlığı ve güvenliği ile ilgili çalıĢmalara katılma, çalıĢmaları izleme, tedbir alınmasını isteme, tekliflerde bulunma ve benzeri konularda çalıĢanları temsil etmeye yetkili çalıĢanı, ç) Destek elemanı: Asli görevinin yanında iĢ sağlığı ve güvenliği ile ilgili önleme, koruma, tahliye, yangınla mücadele, ilk yardım ve benzeri konularda özel olarak görevlendirilmiĢ uygun donanım ve yeterli eğitime sahip kiĢiyi, d) Eğitim kurumu: ĠĢ güvenliği uzmanı, iĢyeri hekimi ve diğer sağlık personelinin eğitimlerini vermek üzere Bakanlıkça yetkilendirilen kamu kurum ve kuruluĢlarını, 10

üniversiteleri ve Türk Ticaret Kanununa göre faaliyet gösteren Ģirketler tarafından kurulan müesseseleri, e) Genç çalıĢan: OnbeĢ yaĢını bitirmiĢ ancak onsekiz yaĢını doldurmamıĢ çalıĢanı, f) ĠĢ güvenliği uzmanı: ĠĢ sağlığı ve güvenliği alanında görev yapmak üzere Bakanlıkça yetkilendirilmiĢ, iĢ güvenliği uzmanlığı belgesine sahip mühendis, mimar veya teknik elemanı, g) ĠĢ kazası: ĠĢyerinde veya iĢin yürütümü nedeniyle meydana gelen, ölüme sebebiyet veren veya vücut bütünlüğünü ruhen ya da bedenen özre uğratan olayı, ğ) ĠĢveren: ÇalıĢan istihdam eden gerçek veya tüzel kiĢi yahut tüzel kiĢiliği olmayan kurum ve kuruluĢları, h) ĠĢyeri: Mal veya hizmet üretmek amacıyla maddi olan ve olmayan unsurlar ile çalıĢanın birlikte örgütlendiği, iĢverenin iĢyerinde ürettiği mal veya hizmet ile nitelik yönünden bağlılığı bulunan ve aynı yönetim altında örgütlenen iĢyerine bağlı yerler ile dinlenme, çocuk emzirme, yemek, uyku, yıkanma, muayene ve bakım, beden ve mesleki eğitim yerleri ve avlu gibi diğer eklentiler ve araçları da içeren organizasyonu, ı) ĠĢyeri hekimi: ĠĢ sağlığı ve güvenliği alanında görev yapmak üzere Bakanlıkça yetkilendirilmiĢ, iĢyeri hekimliği belgesine sahip hekimi, i) ĠĢyeri sağlık ve güvenlik birimi: ĠĢyerinde iĢ sağlığı ve güvenliği hizmetlerini yürütmek üzere kurulan, gerekli donanım ve personele sahip olan birimi, j) Konsey: Ulusal ĠĢ Sağlığı ve Güvenliği Konseyini, k) Kurul: ĠĢ sağlığı ve güvenliği kurulunu, 1) Meslek hastalığı: Mesleki risklere maruziyet sonucu ortaya çıkan hastalığı, m) Ortak sağlık ve güvenlik birimi: Kamu kurum ve kuruluĢları, organize sanayi bölgeleri ile Türk Ticaret Kanununa göre faaliyet gösteren Ģirketler tarafından, iĢyerlerine iĢ sağlığı ve güvenliği hizmetlerini sunmak üzere kurulan gerekli donanım ve personele sahip olan ve Bakanlıkça yetkilendirilen birimi, 11

n) Önleme: ĠĢyerinde yürütülen iĢlerin bütün safhalarında iĢ sağlığı ve güvenliği ile ilgili riskleri ortadan kaldırmak veya azaltmak için planlanan ve alınan tedbirlerin tümünü, o) Risk: Tehlikeden kaynaklanacak kayıp, yaralanma ya da baĢka zararlı sonuç meydana gelme ihtimalini, ö) Risk değerlendirmesi: ĠĢyerinde var olan ya da dıĢarıdan gelebilecek tehlikelerin belirlenmesi, bu tehlikelerin riske dönüĢmesine yol açan faktörler ile tehlikelerden kaynaklanan risklerin analiz edilerek derecelendirilmesi ve kontrol tedbirlerinin kararlaĢtırılması amacıyla yapılması gerekli çalıĢmaları, p) Tehlike: ĠĢyerinde var olan ya da dıĢarıdan gelebilecek, çalıĢanı veya iĢyerini etkileyebilecek zarar veya hasar verme potansiyelini, r) Tehlike sınıfı: ĠĢ sağlığı ve güvenliği açısından, yapılan iĢin özelliği, iĢin her safhasında kullanılan veya ortaya çıkan maddeler, iĢ ekipmanı, üretim yöntem ve Ģekilleri, çalıĢma ortam ve Ģartları ile ilgili diğer hususlar dikkate alınarak iĢyeri için belirlenen tehlike grubunu, s) Teknik eleman: Teknik öğretmen, fizikçi ve kimyager unvanına sahip olanlar ile üniversitelerin iĢ sağlığı ve güvenliği programı mezunlarını, Ģ) ĠĢyeri hemĢiresi: 25/2/1954tarihli ve 6283 sayılı HemĢirelik Kanununa göre hemĢirelik mesleğini icra etmeye yetkili, iĢ sağlığı ve güvenliği alanında görev yapmak üzere Bakanlıkça yetkilendirilmiĢ iĢyeri hemĢireliği belgesine sahip hemĢire/sağlık memurunu ifade eder. (2) ĠĢveren adına hareket eden, iĢin ve iĢyerinin yönetiminde görev alan iĢveren vekilleri, bu Kanunun uygulanması bakımından iĢveren sayılır. BÖLÜM 3 Ġġ SAĞLIĞI VE GÜVENLĠĞĠ KANUNUNDA TARAFLAR 12

ĠĢ sağlığı ve güvenliği konusunda devlet, iĢçi, iĢveren ve sendikaların birbirinden farklı ancak birbirini tamamlayan görevleri vardır. 3.1. Devletin Sorumlulukları Devlet, mevzuat yapma, teĢkilatlanma, denetim yapma ve yaptırım uygulama gibi görevlere sahipken, iĢveren önlem almakla, iĢçi ise alınan önlemlere uymakla yükümlüdür. ĠĢ Sağlığı ve ĠĢ Güvenliği alanında devletin sorumluluklarını ana hatları ile sıralayacak olursak: • Yasa, tüzük, yönetmeliklerle yasaklayıcı, zorlayıcı, önleyici tedbirler alınmalı, • Tehlikeli iĢlerde çalıĢan iĢçilerin sağlık kontrolleri, periyodik muayeneleri ilgili sağlık tesislerinde yapılmalı, • ĠĢ kazasına uğrayarak sakat kalan iĢçilerin eski sağlıklarına kavuĢmaları ve yeniden meslek edinebilmeleri için çalıĢmaların yapılmalı ve motivasyon artırıcı destekler verilmeli, • ĠĢ kazaların neden olan unsurlar devamlı olarak araĢtırılarak önlemler alınmalı, • Özellikle teknik okullarda ve üniversitelerin ilgili bölümlerinde iĢ sağlığı ve iĢ güvenliği alanında dersler verilmeli. 6331 sayılı ĠĢ Sağlığı ve Güvenliği Kanunu genel olarak tüm iĢyerlerini iĢ sağlığı ve güvenliğine dair tedbirlerin kapsamına almıĢ olsa da ‟‟iĢ sağlığı ve güvenliği hizmetlerinin „‟ iĢyerlerinin büyüklüğüne ve yapılan iĢin niteliğine göre farklı tarihlerde ve aĢamalı olarak yürürlüğe girmektedir. ĠĢ sağlığı ve güvenliğine dair 6. ve 7. maddeler diğer tüm iĢyerleri için ise Kanunun yayımı tarihi olan 30.06.2012 tarihinden altı ay sonra, yani 31.12.2013 tarihinde yürürlüğe girmiĢ durumdadır. 13

6331 sayılı Kanun‟un iĢ sağlığı ve güvenliğine dair 6. ve 7. maddeleri, 50‟den az çalıĢanı olan tehlikeli ve çok tehlikeli sınıfta yer alan iĢyerleri için ise 01.01.2014 tarihinde yürürlüğe girecektir. 3.2. ĠĢverenin Sorumlulukları ĠĢveren, çalıĢanları için üretim öncesi ve üretim sonrası için tedbirler almalıdır. Bu tedbirleri sıralayacak olursak; • ĠĢyeri kuruluĢu aĢamasında tesisat önlemleri (elektrik vs.) alınmalı, • Sağlıklı ve güvenli bir çalıĢma ortamı hazırlanmalı, • Sağlıklı ve güvenli çalıĢma ortamına uygun ekipmanlar bulundurulmalı, • Sağlığa zararlı atıklar için gerekli atık yeri önceden bulunmalı, • Kullanılan makineler, araç ve gereçler standartlara uygun olmalı, • ĠĢçi Sağlığı ve Güvenliği Mevzuatının düzgün ve tam olarak uygulanmasına dikkat edilmeli, • Kazaların çıkıĢ sebepleri araĢtırılarak önleyici tedbirler alınmalı, • ĠĢçiler iĢe giriĢleri sırasında sağlık muayenesinden geçirilmeli ve kendilerine uygun iĢlere verilmeli, • ĠĢçilerin çalıĢma sürelerinin mevzuata uygun olarak düzenlenmelidir. 3.3. ĠĢçilerin Sorumlulukları ÇalıĢanların, iĢveren tarafından verilen eğitim ve talimatlar doğrultusunda yükümlülükleri Ģunlardır: a) ĠĢyerindeki makine, cihaz, araç, gereç, tehlikeli madde, taĢıma ekipmanı ve diğer üretim araçlarını kurallara uygun Ģekilde kullanmak, bunların güvenlik donanımlarını doğru olarak kullanmak, keyfi olarak çıkarmamak ve değiĢtirmemek. 14

b) Kendilerine sağlanan kiĢisel koruyucu donanımı doğru kullanmak ve korumak. c) ĠĢyerindeki makine, cihaz, araç, gereç, tesis ve binalarda sağlık ve güvenlik yönünden ciddi ve yakınmak ve korumak. c) ĠĢyerindeki makine, cihaz, araç, gereç, tesis ve binalarda sağlık ve güvenlik yönünden ciddi ve yakın bir tehlike ile karĢılaĢtıklarında ve koruma tedbirlerinde bir eksiklik gördüklerinde, iĢverene veya çalıĢan temsilcisine derhal haber vermek. ç) TeftiĢe yetkili makam tarafından iĢyerinde tespit edilen noksanlık ve mevzuata aykırılıkların giderilmesi konusunda, iĢveren ve çalıĢan temsilcisi ile iĢ birliği yapmak. d) Kendi görev alanında, iĢ sağlığı ve güvenliğinin sağlanması için iĢveren ve çalıĢan temsilcisi ile iĢ birliği yapmaktır. 3.4. Sendikaların Sorumlulukları • ĠĢçi sağlığı ve iĢ güvenliği alanında yapılan eğitimlerin artırılmalı, • ÇalıĢanların iĢ sağlığı ve güvenliği konusunda eğitilmeleri için konferanslar, seminerler düzenlenmeli, afiĢ, kitap ve broĢürler dağıtılmalı, • ĠĢletmelerin sağlık ve güvenlik standartlarının mevzuata uygunluğu denetlenmeli. BÖLÜM 4 Ġġ SAĞLIĞI VE GÜVENLĠĞĠ KANUNUNUN GETĠRDĠKLERĠ 15

4.1. Önleyici YaklaĢım Kanunla iĢyerlerine, risk değerlendirmesinde tespit edilen hususları da göz önünde bulundurarak, genel bir önleme yaklaĢımı getirildi. Kanun, iĢ sağlığı ve güvenliğinde en iyi koĢulları hedefleyerek, iĢyerlerinin mevcut durumunun sürekli iyileĢtirilmesini amaçlıyor. ĠĢ kazası veya meslek hastalığı ortaya çıktıktan sonra neler yapılacağı değil, iĢ kazası ve meslek hastalığının önlenmesi için atılacak adımlar esas olacak. 4.2. Güvenlik Kültürü Kanun iĢ sağlığı ve güvenliği hizmetlerinin belirlenen sürelerle iĢyeri bünyesindeki personel tarafından verilmesini esas alıyor.Ancak iĢyerinde uygun vasıflara sahip personel bulunmaması halinde bu hizmet iĢyeri dıĢındaki ortak sağlık ve güvenlik birimlerinden alınabilecek. 4.3.Risk Değerlendirmesi ĠĢyerleri, iĢ sağlığı ve güvenliği hizmetlerinin daha etkin sunumu amacıyla tehlike sınıflarına ayrılacak.Tehlike sınıfları; iĢyerlerinin yaptığı asıl iĢ dikkate alınarak, sosyal tarafların dâhil olduğu bir komisyonun görüĢleri doğrultusunda bakanlıkça tespit edilecek. Çok tehlikeli sınıfta yer alan iĢyerlerinde (A) sınıfı, tehlikeli sınıfta yer alan iĢyerlerinde en az (B) sınıfı, az tehlikeli sınıfta yer alan iĢyerlerinde ise en az (C) sınıfı iĢ güvenliği uzmanlığı belgesine sahip olanlar görev yapabilecek. 4.4. Etkin Kayıt Dönemi ĠĢ kazaları kazadan sonraki, meslek hastalıkları ise öğrenildikten sonraki üç iĢgünü içinde iĢveren tarafından, Sosyal Güvenlik Kurumu‟na bildirilecek. Sağlık kuruluĢları kendilerine intikal eden iĢ kazalarını, yetkilendirilen sağlık hizmeti 16

sunucuları ise tanı koydukları meslek hastalıklarını en geç 10 gün içinde Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirecek.Ayrıca iĢyerinde meydana gelen ramak kala olaylar da, iĢveren tarafından kayıt altına alınacaktır. 4.5. Devlet Desteği Kamu hariç 10'dan az çalıĢanı olan çok tehlikeli ve tehlikeli sınıfta yer alan iĢyerlerinin iĢ sağlığı ve güvenliği hizmetlerinin yerine getirilmesinde, Bakanlık maddi destekte bulunacaktır. 10'dan az çalıĢanı bulunan, az tehlikeli sınıftaki iĢyerlerinin bu destekten yararlanmasına ise Bakanlar Kurulu karar verebilecektir. Desteğin uygulamasında Sosyal Güvenlik Kurumu kayıtları esas alınacaktır.Sigortasız personel çalıĢtırdığı tespit edilen iĢyerlerinden, yapılan destek yasal faizi ile birlikte geri alınacak ve bu iĢyerleri destekten üç yıl süreyle men edilecektir. BÖLÜM 5 Ġġ SAĞLIĞI VE GÜVENLĠĞĠ KANUNUNA NEDEN ĠHTĠYAÇ VAR? 17

Dünya‟da her gün;  1 Milyon iĢ kazası olmakta,  5534 çalıĢan iĢle ilgili hastalıklar,  879 çalıĢan iĢ kazası nedeniyle ölmektedir. Türkiye‟de her gün;  172 iĢ kazası olmakta,  4 kiĢi iĢ kazası nedeniyle ölmekte,  6 kiĢi sürekli iĢ göremez hale gelmektedir. SGK 2010 yılı istatistiklerine gör ise; Ġġ KAZALARI: Toplam 62.903 ĠĢ kazası; 1.434 ölümlü iĢ kazası, 1.976 sürekli iĢ göremezlikle sonuçlanan kaza meydana gelmiĢtir. MESLEK HASTALIĞI: Toplam 533 meslek hastalığı; 10 tanesi ölümle sonuçlanmıĢtır. Toplam 1444 kiĢi iĢ kazaları ve meslek hastalıkları sonucu hayatını kaybetmiĢtir. Görünür maliyetler; • Sürekli iĢ göremezlik ve ölüm nedeniyle, • Üretimin durması veya azalması, 18

• Sürekli iĢ göremezlik ve ölüm geliri ödemeleri • ĠĢ kazası ve meslek hastalığı için yapılan tedavi hizmetleri • Geçici iĢ göremezlik gibi nedenlerle oluĢan üretim ve katma değer kaybının yaklaĢık bedeli 3.847.880.159 TL’dir. Görünmeyen maliyetler; Kaza esnasında iĢçilerin iĢi bırakması, doktor, araç ve gereç getirilmesi veya kazazedenin taĢınması, kaza mahallinin tekrar çalıĢır konuma getirilmesi v.b. nedenlerle oluĢan maliyetlerdir. ĠĢ kazası ve meslek hastalıkları toplam maliyeti 7.695.760.318 TL‟dir. Ulusal ölçekte; Gayrisafi milli hasılanın %4‟ ü2011 GSMH = 1.231,8 Trilyon $ halde ülkemiz için maliyeti = 49,272 Milyar $ KiĢisel ölçekte; tedavi, bakım vb. giderler, tazminatlar ortalama = 100-350 bin TL./KiĢidir. 5.1. ĠĢ Kazaları ve ĠĢe Bağlı Sağlık Problemleri AraĢtırma Sonuçları, 2013 Ġlki 2007 yılında yapılan “ĠĢ Kazaları ve ĠĢe Bağlı Sağlık Problemleri” konulu araĢtırma, hanehalkı ĠĢgücü Anketi ile birlikte ülkemizde ikinci defa 2013 yılı Nisan, Mayıs ve Haziran aylarında, gerçekleĢtirilmiĢtir. AraĢtırma sonuçları, istihdamda olan veya son 12 ay içinde bir iĢte çalıĢmıĢ olan fertlerin, son 12 ay içinde herhangi bir iĢ kazası geçirip geçirmedikleri veya referans haftasında istihdam edilen ya da geçmiĢte çalıĢmıĢ olanların son 12 ay içinde iĢe dayalı bir sağlık probleminin etkilerine maruz kalıp kalmadıklarına iliĢkin bilgiler vermektedir. Son 12 ay içerisinde çalıĢmıĢ olanların %2,3‟ü bir iĢ kazası geçirdi. Türkiye genelinde son 12 ay içinde istihdam edilenlerden %2,3‟ü bir iĢ kazası geçirdimiĢtir. Bu oran erkeklerde %2,8 iken, kadınlarda %1,3 olarak gerçekleĢti. Toplam iĢ kazası geçirenlerin %81,6‟sını erkekler oluĢturmuĢtur. 19

Tablo 1: Son 12 Yıl Ġçerisinde Ġstihdam Edilenlerden ĠĢ Kazası Geçirenler, 20072013 Kaynak: http://www.tuik.gov.tr/PreHaberBultenleri.do?id=16118 ,EriĢim Tarihi: 03.01.2014 Son 12 ay içinde istihdam edilen 15-24 yaĢ grubundaki fertlerde iĢ kazası geçirenlerin oranı %1,9 iken, 25-34 yaĢ grubunda bu oran %2,3, 35-54 yaĢ grubunda %2,6 ve 55 ve daha yukarı yaĢtakilerde ise %2 olarak gerçekleĢmiĢtir. Son 12 ay içinde istihdam edilen lise altı eğitimlilerin %2,8‟i bir iĢ kazası geçirirken, genel lise mezunlarında bu oran %1,7, lise dengi meslek okul mezunlarında %2,4, yüksek öğretim mezunlarında ise %1 olarak gerçekleĢti Tablo 2: Sektöre Göre ĠĢ Kazası Geçirenlerin Grafiği, 2007 - 2013 20

Kaynak: http://www.tuik.gov.tr/PreHaberBultenleri.do?id=16118 ,EriĢim Tarihi: 03.01.2014 Sektörel olarak incelendiğinde, madencilik ve taĢ ocakçılığı sektöründe iĢ kazası geçirenlerin oranı %10,4, elektrik, gaz, buhar, su ve kanalizasyon sektöründe iĢ kazası geçirenlerin oranı %5,2 iken, inĢaat sektöründe iĢ kazası geçirenlerin oranı %4,3 oldu. Sektör bazındaki sonuçlar, 2007 yılı sonuçları ile karĢılaĢtırıldığında iĢ kazası geçirenlerin payı madencilik ve taĢ ocakçılığı sektöründe 0,1 puan artarken, inĢaat sektöründe 0,2 puan azaldı. Elektrik, gaz, buhar, su ve kanalizasyon sektöründe iĢ kazası geçirenlerin oranı ise değiĢmedi. ĠĢ kazası geçiren sayısında en büyük payı alan imalat sanayi sektöründe ise iĢ kazası geçirenlerin oranı 1,8 puan azalarak %3,3 olarak gerçekleĢti. ĠĢteki duruma göre, iĢ kazası geçirenlerde en yüksek oran %2,6 ile kendi hesabına çalıĢanlarda gerçekleĢti. Bunu %2,5 ile ücretli veya yevmiyeli çalıĢanlar, %1,6 ile iĢveren olarak çalıĢanlar izledi. Ücretsiz aile iĢçisi olarak çalıĢanlarda iĢ kazası geçirme oranı ise %1,4 olarak tahmin edildi. Meslek grupları itibarıyla, „sanatkarlar ve ilgili iĢlerde çalıĢanlar‟da iĢ kazası geçirenlerin oranı %4,8 ile ortalamanın (%2,3) üzerinde gerçekleĢti. ĠĢ kazalarının en düĢük gözlendiği grup ise %0,8 ile „büro ve müĢteri hizmetleri‟ oldu. ĠĢyeri büyüklüğüne göre, son 12 ayda iĢ kazası geçirenlerin en yüksek olduğu iĢyeri büyüklüğü %3,4 ile “250-499” çalıĢana sahip iĢyerleri oldu. En fazla istihdama sahip ”1-9” kiĢi çalıĢtıran iĢyerlerinde iĢ kazası geçirenlerin oranı ise %2,2 oldu. Son 12 ay içerisinde bir iĢ kazası geçirenlerin %63,7‟si geçirmiĢ olduğu iĢ kazası nedeniyle belirli sürelerde iĢinden uzak kaldı. 21

Yukarıda ki rakamlardan da anlaĢılacağı gibi iĢ kazalarının ve meslek hastalıklarının kiĢisel ve ulusal düzeyde maliyetleri çok fazladır. Bu sebepledir ki yaralanma ve ölümle sonuçlanabilecek iĢ kazalarını ve bu kazalar sonrasında meydana gelebilecek maddi kayıpları önceden önleyebilmek adına ĠĢ Sağlığı ve Güvenliği Kanununa ihtiyaç vardır. BÖLÜM 6 Ġġ SAĞLIĞI VE GÜVENLĠĞĠ KANUNUNDA DEVLETĠN SORUMLULUKLARI 22

ÇağdaĢ bir devlet, sosyal bir hukuk devleti olmak zorunda olduğuna göre öncelikle vatandaĢlarının en kutsal hakkı olan yaĢama hakkını güvence altına almak zorundadır. Bu da çalıĢanlar bakımından, çalıĢma ortamında tüm tehlikelerden uzak çalıĢmak demektir. Bu nedenle Devlet, iĢ sağlığı ve güvenliği konusunda anayasadan kaynaklanan görev ve sorumluluğunu mevzuat yapma, teĢkilatlanma, denetim ve yaptırım uygulama yolu ile yerine getirmek durumundadır. 1982 Tarihli Anayasada, ĠĢ Sağlığı ve Güvenliğine iliĢkin konular aĢağıdaki maddelerde hükme bağlanmıĢtır: Devletin görevlerini Ģu baĢlıklar altında toplamak mümkündür: 6.1. Mevzuat Hazırlama Görevi Bilindiği gibi çağdaĢ sosyal hukuk devletinin temel özelliği tüm kuralların önceden belirlenerek kamuoyunun bilgisine sunulmasıdır. Devlet bu görevini kanun, tüzük, yönetmelik gibi mevzuatoluĢturarak yerine getirir. Bizim buradaki konumuz, devletin bu görevini nasıl yerine getirdiği değil; amacı gerçekleĢtirmek için getirmiĢ olduğu düzenlemelerin nelerden ibaret olduğunun araĢtırılmasıdır.Bu nedenle de devletin oluĢturduğu mevzuata kısaca değinmek gerekmektedir. 81 sayılı ILO sözleĢmesi(ĠĢ TeftiĢ SözleĢmesi) ülkemiz tarafından 05.03.1951 tarihinde imzalandı. 39 maddeden oluĢan bu sözleĢme; 81-3. mad. ÇalıĢma müddetleri, ücretler, iĢ emniyeti, iĢçilerin sağlığı ve refahı, çocuk ve gençlerin çalıĢtırılması ve bunlarla ilgili diğer hususlar gibi, çalıĢma Ģartlarına ve iĢçilerin iĢleriyle meĢgul bulundukları sırada korunmalarına dair kanuni hükümlerin mezkür hükümlerin tatbikini temin etmekle iĢ müfettiĢlerinin vazifeli bulundukları nispette uygulanmasını sağlamak, 81-4. mad. ĠĢ teftiĢi üye memleketin idari usulleriyle kabilitelif oluĢtuğu nispette, merkezi bir makamı nezaret ve murakabesine (teftiĢ etmek) tabi bulunacaktır. 81 -5. mad. Yetkili makam, aĢağıda yazılı hususları kolaylaĢtırmak için uygun tedbirler alacaktır. (Yetkili kuruluĢlara atıfta bulunmuĢtur.) 23

1982 Tarihli Anayasada, ĠĢ Sağlığı ve Güvenliğine ĠliĢkin Konular AĢağıdaki Maddelerde Hükme BağlanmıĢtır: Anayasa`nın 2. Maddesi: Cumhuriyetin Nitelikleri Türkiye Cumhuriyeti, toplumun huzuru, milli dayanıĢma ve adalet anlayıĢı içinde, insan haklarına saygılı, Atatürk Milliyetçiliğine bağlı, baĢlangıçta belirtilen temel ilkelere dayanan,demokratik, laik ve sosyal bir hukuk Devletidir. Anayasa`nın 5. Maddesi: Devletin Temel Amaç ve Görevleri Devletin temel amaç ve görevleri, Türk Milletinin bağımsızlığını ve bütünlüğünü, ülkenin bölünmezliğini, Cumhuriyeti ve demokrasiyi korumak, kiĢilerin ve toplumun refah, huzur ve mutluluğunu sağlamak; kiĢinin temel hak ve hürriyetlerini, sosyal hukuk devleti ve adalet ilkeleriyle bağdaĢmayacak surette sınırlayan siyasal, ekonomik ve sosyal engelleri kaldırmaya, insanın maddi ve manevi varlığının geliĢmesi için gerekli Ģartları hazırlamaya çalıĢmaktır. Anayasa`nın 17. Maddesi: I. KiĢinin Dokunulmazlığı, Maddi ve Manevi Varlığı Herkes, yaĢama, maddi ve manevi varlığını koruma ve geliĢtirme hakkına sahiptir. Tıbbi zorunluluklar ve kanunda yazılı haller dıĢında, kiĢinin vücut bütünlüğüne dokunulamaz; rızası olmadan bilimsel ve tıbbi deneylere tabi tutulamaz. Kimseye iĢkence ve eziyet yapılamaz; kimse insan haysiyetiyle bağdaĢmayan bir cezaya veya muameleye tabi tutulamaz. MeĢru müdafaa hali, yakalama ve tutuklama kararlarının yerine getirilmesi, bir tutuklu veya hükümlünün kaçmasının önlenmesi, bir ayaklanma veya isyanın bastırılması, sıkıyönetim veya olağanüstü hallerde yetkili merciin verdiği emirlerin uygulanması sırasında silah kullanılmasına kanunun cevaz verdiği 24

zorunlu durumlarda meydana gelen öldürme fiilleri, birinci fıkra hükmü dıĢındadır. Anayasa`nın 50. Maddesi: B. ÇalıĢma ġartları ve Dinlenme Hakkı Kimse, yaĢına, cinsiyetine ve gücüne uymayan iĢlerde çalıĢtırılamaz. Küçükler ve kadınlar ile bedeni ve ruhi yetersizliği olanlar çalıĢma Ģartları bakımından özel olarak korunurlar. Dinlenmek, çalıĢanların hakkıdır. Ücretli hafta ve bayram tatili ile ücretli yıllık izin hakları ve Ģartları kanunla düzenlenir. Anayasa`nın 56. Maddesi: A. Sağlık Hizmetleri ve Çevrenin Korunması Herkes, sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaĢama hakkına sahiptir. Çevreyi geliĢtirmek, çevre sağlığını korumak ve çevre kirlenmesini önlemek Devletin ve vatandaĢların ödevidir. Devlet, herkesin hayatını, beden ve ruh sağlığı içinde sürdürmesini sağlamak; insan ve madde gücünde tasarruf ve verimi artırarak, iĢbirliğini gerçekleĢtirmek amacıyla sağlık kuruluĢlarını tek elden planlayıp hizmet vermesini düzenler. Devlet, bu görevini kamu ve özel kesimlerdeki sağlık ve sosyal kurumlarından yararlanarak, onları denetleyerek yerine getirir. Sağlık hizmetlerinin yaygın bir Ģekilde yerine getirilmesi için kanunla genel sağlık sigortası kurulabilir. Anayasa`nın 60. Maddesi: A. Sosyal Güvenlik Hakkı Herkes, sosyal güvenlik hakkına sahiptir. Devlet, bu güvenliği sağlayacak gerekli tedbirleri alır ve teĢkilatı kurar. 25

Borçlar Kanunu (332. Madde) Madde 332 - ĠĢ sahibi, akdin hususi halleri ve iĢin mahiyeti noktasından hakkaniyet dairesinde kendisinden istenilebileceği derecede çalıĢmak dolayısı ile maruz kaldığı tehlikelere karĢı icap eden tedbirleri ittihaza ve münasip ve sıhhi çalıĢma mahalleri ile, iĢçi birlikte ikamet etmekte ise sıhhi yatacak bir yer tedarikine mecburdur. ---------- (1) 27/5/1935 tarih ve 2739 sayılı Kanunla hafta tatili olarak kabul edilmiĢtir. * (Ek : 29/6/1956 - 6763/41 md.)ĠĢ sahibinin yukarı ki fıkra hükmüne aykırı hareketi neticesinde iĢçinin ölmesi halinde onun yardımından mahrum kalanların bu yüzden uğradıkları zararlara karĢı isteyebilecekleri tazminat dahi akde aykırı hareketten doğan tazminat davaları hakkındaki hükümlere tabi olur. ĠĢ Yasası Md. 73: “Her iĢveren, iĢyerinde iĢçilerinin sağlığını ve iĢ güvenliğini sağlamak için gerekli olanı yapmak ve bu husustaki Ģartları sağlamak ve araçları noksansız bulundurmakla yükümlüdür. ĠĢçilerde iĢçi sağlığı ve iĢ güvenliği hakkındaki usul ve Ģartlara uymakla yükümlüdürler. ĠĢverenler, makinelerin kullanılmasından doğacak olan tehlikelerden ve bu hususta önceden alınabilecek tedbirlerden iĢçileri münasip bir Ģekilde haberdar etmek zorundadırlar. ĠĢçi Sağlığı ve ĠĢ Güvenliği Tüzüğü: Md.1: ĠĢçilere ait yatıp kalkma yerlerinde ve diğer müĢtemilatında bulunması gerekli sağlık Ģartlarının ve iĢyerlerinde kullanılan alet, edevat, makinalar ve hammaddeler yüzünden çıkabilecek hastalıklara engel olacak tedbir ve araçların, iĢyerlerinde iĢ 26

kazalarını önlemek üzere bulundurulması gerekli araçların ve alınacak güvenlik önlemlerinin neler olduğu bu tüzükte belirtilmiĢtir. Md.2: Her iĢveren, iĢyerinde iĢçilerinin sağlığını ve iĢ güvenliğini sağlamak için, bu tüzükte belirtilen Ģartları yerine getirmek, araçları noksansız bulundurmak, gerekli olanı yapmakla yükümlüdür.ĠĢçiler de, bu yoldaki usuller ve Ģartlara uymak zorundadırlar. Md.3: ĠĢveren, iĢçilerine yapmakta oldukları iĢlerinde uymaları gereken sağlık ve güvenlik tedbirlerini öğretmek ve iĢ değiĢtirecek iĢçilere yenisinin gerektirdiği bilgileri vermek ve öğretmek zorundadır. Md.4: ĠĢverenin iĢyerindeteknik ilerlemelerin getirdiği daha uygun sağlık Ģartlarını sağlaması; kullanılan makinelerle alet ve edevattan herhangi bir Ģekilde tehlike gösterenleri veya hammaddelerden zehirli veya zararlı olanları, yapılan iĢin özelliğine ve fennin gereklerine göre bu tehlike ve zararları azaltan alet ve edevatla değiĢtirmesi, iĢ kazalarını önlemek üzere iĢyerinde alınması gerekli tedbir ve araçları ve alınacak diğer iĢ güvenliği tedbirlerini devamlı suretteizlemesi esastır. Buradan da görüleceği gibi, yasa koyucu bu hükümlerde daha çağdaĢ bir görüĢten hareketle, iĢyerinde alınabilecek bütün güvenlik önlemleri açısından iĢverenleri sorumlu kılmakta, iĢçilerin sorumluluğu ise sadece alınacak bu önlemlere uymakla sınırlandırılmaktadır. Ancak bu sorumluluğa getirilen yaptırım, iĢçi açısından öylesine büyük zarara yol açacak bir yaptırımdır ki, kanımca bu yaptırım, yasada düzenlenmiĢ bulunan en ağır yaptırımdır. ĠĢ Yasası Md.17/II- h ĠĢçinin kendi isteği veya savsaklaması yüzünden iĢ güvenliğini tehlikeye düĢürmesi durumunda iĢverene iĢçinin hizmet akdini bildirimsiz ve tazminatsız feshetme yetkisi vermektedir. Günümüz koĢullarında iĢçinin iĢsiz kalmasından daha ağır bir durum olmadığı gibi, iĢçi aynı zamanda tazminat hakkından da yoksun kalmaktadır. Bu nedenle yasalarımızın sadece iĢverenlere yükümlülük getiren yasalar olduğunu, sürekli olarak iĢçileri kollamakta olduğunu savunmak mümkün değildir. Burada dikkat edilmesi gereken en önemli husus, anılan yaptırımın uygulanabilmesi için bir zararın doğmuĢ olması dahi gerekmemektedir. Bir tehlikenin varlığı bu hükmün uygulanabilmesi için yeterli ortamı yaratmaktadır. 27

Ana hatları ile iĢçi sağlığı ve iĢ güvenliği düzenlemesi, yukarıda belirtildiği gibi Borçlar Yasası ve ĠĢ Yasasında yapılmıĢsa da düzenlemelerin bunlardan olduğunu söylemek mümkün değildir. Belediyeler Kanunu - Umumi Hıfzıssıhha Kanunu - Sosyal Sigortalar Kanunu Ġmar Kanunu ve benzeri kanunlarla bu amaca yönelik düzenlemeler getirilmiĢtir. 28.01.1946 yılında çıkarılan "ÇalıĢma Bakanlığının KuruluĢ ve Görevleri Hakkındaki Kanunla" ÇalıĢma Bakanlığı kurularak, iĢçi sağlığı ve iĢ güvenliğini sağlama ve denetleme görevi bu bakanlığa verilmiĢtir. Bu amacın gerçekleĢtirilmesi için ĠĢ Yasasına dayanılarak çıkarılan belli baĢlı tüzükler aĢağıdaki gibi sayılabilir: • ĠĢçi Sağlığı ve ĠĢ Güvenliği Tüzüğü, • Parlayıcı ve Patlayıcı Maddeler Tüzüğü, • Yapı ĠĢlerinde ĠĢçi Sağlığı ve ĠĢ Güvenliği Tüzüğü, • Maden ve TaĢocağı ĠĢletmelerinde ve Tünel Yapımında Alınacak ĠSĠG Önlemleri Tüzüğü, Ağır ve Tehlikeli ĠĢler Tüzüğüdür. ÇağdaĢ devletin bir diğer asli görevi de Ģüphesiz denetimdir. Denetimsiz olarak bir kuralın uygulanabilirliğini savunmak söz konusu olamayacağına göre, iĢyerlerinin iĢçi sağlığı ve iĢ güvenliği açısından sürekli olarak denetlenmesi gerekmektedir. Yukarıda da belirtildiği gibi bu görev, ÇalıĢma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ĠĢ MüfettiĢleri tarafından yerine getirilmektedir. ĠĢ yaĢamının teknik yönden denetimi, ĠĢ Yasasının 89. Maddesi ve 81 Sayılı Uluslararası SözleĢmeye göre yürürlüğe konulmuĢ bulunan ĠĢ TeftiĢ Kuruluna bağlı Devlet adına denetime yetkili Teknik ĠĢ MüfettiĢlerince yerine getirilmektedir. Devlet denetleme görevini iki aĢamada yerine getirmektedir: 6.1.1. ĠĢyerindeki ÇalıĢmanın BaĢlamasından Önceki Denetim 28

Yasa koyucu bazı önemli durumlarda iĢyerlerinin faaliyete geçmeye baĢlamasından önce denetlenmeye baĢlanmasını gerekli görerek bunların kurma izni almasını hüküm altına almıĢtır. Bu gibi iĢyerleri faaliyete geçmeden önce, iĢyerleri ile ilgili bilgileri devletin denetimine sunarak, iĢyeri projelerinin mevzuata uygunluğunun onayını isterler. Bu aĢamada yapılan denetimlerde getirilen öneriler doğrultusunda yapılacak değiĢikliklerle tehlikelerin önüne geçildiği gibi, daha sonradan yapılmak zorunluluğunda kalınacak olan değiĢikliklerin getireceği maliyetler ortadan kaldırılmıĢ olur. Bu izni alıp iĢyerini kurmaya baĢlayan iĢveren, iĢyerinin kurulmasını tamamladıktan sonra, iĢletmeye baĢlamadan önce tekrar iĢyerinin kontrol edilmesini ve kendisine ĠĢletme Belgesi verilmesini istemek zorundadır. 6.1.2. ĠĢyerinin Faaliyete Geçmesinden Sonra Yapılan Programlı Denetimler Devlet adına denetim yapan müfettiĢler bu denetim tipinde; üretime geçilmiĢ olan iĢyerlerinde alınmıĢ olan önlemlerin devam edip etmediği hususları ile kuruluĢ öncesi denetimden geçme zorunluluğu bulunmayan iĢyerlerindeki durumları kontrol etmektedirler. MüfettiĢler, bu denetimler sırasında iĢçiler için yaĢamsal bir yakın tehlike bulunmayan noksanlıklar tespit ettikleri takdirde bir defaya mahsus olmak üzere giderilmesi için uygun bir süre verebildikleri gibi ceza da uygulayabilirler. Ancak tespit edilen noksanlıkların bir sonraki kontrol teftiĢte yapılmamıĢ olması halinde kesin olarak ceza uygularlar. Bu noksanlıkların yapılmamasının devam etmesi halinde ceza takip eden her bir ay için katlı olarak uygulanır. Cezalar Ġdari Para Cezası niteliğinde olup, itiraz hakkı mevcuttur. Süresi 1 haftadır. Dava Sulh Ceza Mahkemesine açılır mahkemenin verdiği karar kesin olup itiraz hakkı yoktur. MüfettiĢlerin çalıĢanlar için yaĢamsal yakın tehlike arz eden noksanlıklar ve durumlar görmesi halinde ise; bu iĢyerlerinde iĢi durdurma veya iĢyerini kapatma yetkileri de bulunmaktadır. 6.2.TeĢkilatlanma Görevi 29

6.2.1. Ulusal ĠĢ Sağlığı ve Güvenliği Konseyi ( MADDE 21) Ülke genelinde iĢ sağlığı ve güvenliği ile ilgili politika ve stratejilerin belirlenmesi için tavsiyelerde bulunmak üzere Konsey kurulmuĢtur. Üyeleri; Bakanlık ĠĢ Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürü, ÇalıĢma Genel Müdürü, ĠĢ TeftiĢ Kurulu BaĢkanı ve Sosyal Güvenlik Kurumu BaĢkanlığından bir genel müdür. Bilim, Sanayi ve Teknoloji, Çevre ve ġehircilik, Enerji ve Tabii Kaynaklar, Gıda, Tarım ve Hayvancılık, Kalkınma, Millî Eğitim ile Sağlık bakanlıklarından ilgili birer genel müdür. Yükseköğretim Kurulu BaĢkanlığından bir yürütme kurulu üyesi, Devlet Personel BaĢkanlığından bir baĢkan yardımcısı. ĠĢveren, iĢçi ve kamu görevlileri sendikaları üst kuruluĢlarının en fazla üyeye sahip ilk üçünden, Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğinden, Türkiye Esnaf ve Sanatkârları Konfederasyonundan, Türk Tabipleri Birliğinden, Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliğinden ve Türkiye Ziraat Odaları Birliğinden konuyla ilgili veya görevli birer yönetim kurulu üyesi. Ġhtiyaç duyulması hâlinde ĠĢ Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürünün teklifi ve Konseyin kararı ile belirlenen, iĢ sağlığı ve güvenliği konusunda faaliyet gösteren kurum veya kuruluĢlardan en fazla iki temsilci. 6.2.2. Konseyin KuruluĢ Amacı Konsey, ülke genelinde iĢ sağlığı ve güvenliği ile ilgili politika ve stratejilerin belirlenmesi için tavsiyelerde bulunmak üzere kurulmuĢtur. Konsey, çalıĢmalarında ulusal ve uluslararası geliĢmeleri ve ülke koĢullarını göz önünde bulundurur. ÇalıĢma hayatının iĢ sağlığı ve güvenliği ile ilgili mevcut Ģartlarının iyileĢtirilmesi ve güvenlik kültürünün ülke genelinde yaygınlaĢtırılması amacıyla üyelerin iĢbirliği içinde 30

çalıĢmasını esas alır. ĠĢ sağlığı ve güvenliği alanında ülke politikalarını oluĢturmada tarafların görüĢ ve düĢüncelerinin alınmasını sağlar. 6.2.3. Konseyin Görevleri a) Ulusal iĢ sağlığı ve güvenliği politika ve stratejileri için öneriler geliĢtirmek ve alınan kararların kurumlarda uygulanmasını tavsiye etmek, b) ĠĢ sağlığı ve güvenliği konusundaki ihtiyaç ve öncelikleri dikkate alarak Ulusal ĠĢ Sağlığı ve Güvenliği Politika Belgesi, hedefler ve eylem planının belirlenmesi için öneriler geliĢtirmek. c) ÇalıĢanların ve iĢverenlerin iĢ sağlığı ve güvenliği ile ilgili konularda eğitimleri, bilgilendirilmeleri, bilinçlendirilmeleri ile iĢ sağlığı ve güvenliği kültürünün oluĢturulması konusunda görüĢ bildirmek, ç) ĠĢ sağlığı ve güvenliği konularında araĢtırma ve geliĢtirmeye yönelik projeler önermek, d) Ülke çapında yapılacak iĢ sağlığı ve güvenliği alanındaki seminer, konferans gibi faaliyetleri yıllık olarak planlamak ve değerlendirmek, e) Gerekli görülmesi durumunda çalıĢma grupları kurmak ve üyelerini belirlemek, f) ĠĢ sağlığı ve güvenliği konusunda toplum ve çalıĢan yararını gözeterek, Bakanlık ve diğer kurumlar arası koordinasyon, bilgi paylaĢımı ve iĢbirliğine katkı sağlamak, g) ĠĢ sağlığı ve güvenliğinin izleme ve inceleme çalıĢmalarında bulunmak, ğ) Konsey üyelerinin temsil ettikleri kurum ve kuruluĢlarda, Konsey toplantılarında alınan her türlü karar ve düzenlemenin ve iĢ sağlığı ve güvenliği mevzuatının uygulanmasını izlemek, görüĢ ve önerilerde bulunmak, h) Her yıl Mart ayı sonuna kadar, politika belgesi ve eylem planı kapsamında bir önceki yıla ait kurum faaliyet raporunu Konsey sekretaryasına iletmek. 31

6.2.4.ÇalıĢma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ĠĢ Sağlığı ve Güvenliği konusunda mevzuatın oluĢturulması, uygulamalarının izlenmesi ve denetlenmesinde çok sayıda Bakanlık ile çeĢitli Kamu Kurum ve KuruluĢlarının görevi bulunmaktadır. Ancak, ĠSG konusunda, mevzuat oluĢturma ve denetim baĢta olmak üzere, ağırlıklı görev ÇALIġMA VE SOSYAL GÜVENLĠK BAKANLIĞI tarafından yürütülmektedir. Ġlgili mevzuatın hazırlanması ve uygulanmasını sağlamak üzereĠĢ Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü faaliyet göstermektedir. ĠĢ kazası ve meslek hastalıkları primlerinin toplanması ve bu alanda sigortacılık görevini yürütmesi amacıyla Sosyal Güvenlik Kurumu hizmet vermektedir. ÇalıĢma yaĢamı ile ilgili mevzuatın uygulanıp uygulanmadığını izlemek ve denetlemek üzere ĠĢ TeftiĢ Kurulu BaĢkanlığı faaliyet göstermektedir. ÇalıĢma hayatı ve sosyal güvenlik alanında eğitim, araĢtırma, yayın ve dokümantasyon faaliyetleri ile görevli ÇalıĢma ve Sosyal Güvenlik Eğitim ve AraĢtırma Merkezi (ÇASGEM) hizmet vermektedir. 6.3. Rehberlik ve DanıĢmanlık Görevi ĠĢ sağlığı ve güvenliği alanında, gerçek ve tüzel kiĢilerin talepleri doğrultusunda ĠSGGM (ĠSGÜM) ve ÇASGEM danıĢmanlık ve rehberlik hizmetlerini sunmaktadır. 6.3.1. ĠĢ Sağlığı ve Güvenliği Enstitüsü Müdürlüğü (ĠSGÜM) ĠSGÜM'ün temel amaçları; Ülkenin ekonomik ve sosyal yapısına göre çalıĢma mevzuatının iĢçi sağlığı ve iĢ güvenliği ile ilgili konularında uyulması gerekli standart ve normların saptanması için inceleme ve araĢtırmalar yaparaktır. 32

Bu standart ve normların çalıĢma ortamının koĢulları ile üretim teknolojisindeki geliĢmelere uyumlu olarak yenilenmesini sağlamaktır. Ayrıca bu konuda ki mesleki teknik yaygın eğitim gereksinimlerini belirleyerek programların düzenlenmesini ve uygulanmasını sağlayacak önerilerde bulunmak, teknik düzeyde dokümantasyon yayın ve yapmaktır. ĠSGÜM, amaçlarına ulaĢmak için iĢçi, iĢveren ve resmi organlarla iĢbirliği içerisinde iĢyerlerinde; inceleme, araĢtırma, değerlendirme çalıĢmaları yapar, çalıĢma ortamı ve üretim süreçlerinin insan yeteneklerine en uygun duruma getirilmesi için çalıĢır, gereken durumlarda iĢbaĢı eğitimi ve danıĢmanlık hizmeti verir. Söz konusu çalıĢmalar, Merkez‟de programa alınan projeler kapsamında yürütüldüğü gibi iĢçi ve iĢveren sendikalarından gelen talepler doğrultusunda veya bireysel olarak iĢçi veya iĢveren müracaatları dikkate alınarak da yapılmaktadır. ĠSGÜM'ce yapılan çalıĢmaları yayın haline getirir, iĢçileri bilgilendirici broĢürler ve 4 ayda bir yayınlanan Haber Bülteni'ni hazırlar, yayınların dağıtımını sağlayarak dokümantasyon servisi görevini yerine getirir. ĠSGÜM, Genel Müdürlük Eğitim Birimi ile güvenlik kültürünün yerleĢtirilmesi ve bu konuda farkındalığın artırılması çalıĢmalarını yürütmektedir. Bu kapsamda anaokullarına, ilkokullara, meslek liselerine yönelik eğitimler düzenlenmektedir. Düzenlenen eğitimler ÇASGEM gibi döner sermaye kapsamında yer alan sertifika eğitimleri değil, çeĢitli protokol ve projeler aracılığı ile gerçekleĢtirilen bilinçlendirme eğitimleridir. Bu projelerden biri olan ENETOSH Projesi kapsamında ilköğretim ders kitaplarına iĢ sağlığı ve güvenliği ile ilgili (meslek hastalıkları ve iĢ kazaları ile ilgili matematik problemleri, sosyal bilgilerde iĢ sağlığı ve güvenliği konularının iĢlenmesi vs.) bilgilerin eklenmesi ve böylece güvenlik kültürünün küçük yaĢlardan itibaren bireylere aĢılanması çalıĢmaları gerçekleĢtirilmiĢtir. Aynı proje kapsamında Milli Eğitim Bakanlığı ile yapılan bir protokolle Ocak 2009‟dan bu yana 741 okul müdürü ve 81 meslek lisesi öğretmenine eğitim verilmiĢ, okullarda ĠĢ Sağlığı ve Güvenliğinin kültürünün oluĢturulması için çalıĢmalar yapılmıĢtır. ĠĢ Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü ile ĠSGÜM yalnızca iĢçi, iĢveren ve sosyal tarafların değil 7‟den 70‟e tüm toplumun ĠSG konusunda bilinçlendirilmelerini hedeflemiĢtir ve bu doğrultuda çalıĢmalarını sürdürmektedir. 33

Uluslararası ĠĢ sağlığı ve Güvenliği Bilgilendirme Merkezi (ILO/ CIS) ile ilgili çalıĢmaların yürütülmesini gerçekleĢtirmektedir. Yaptığı çalıĢmalar: 1. ĠĢyeri Havasında Toz Numunesi Alma ve Gravimetrik Değerlendirilmesi 2. Hava Akım Hızı Ölçümü 3. Termal Konfor ġartlarının (Sıcaklık, Basınç, Bağıl Nem ve Hava Akım Hızı) Ölçümü 4. KiĢisel Gürültü Maruziyeti Ölçümü 5. Tüm Vücut TitreĢimi KiĢisel Maruziyet Ölçümü 6. El-Kol TitreĢimi KiĢisel Maruziyet Ölçümü 7. Aydınlatma Ölçümü 8. Foruier Transform Ġnfrared Spektrofotometresinde Serbest Silis Analizi 9. ĠĢyeri Havasında Dedektör veya Tüp Ġle Anlık Gaz Ölçümü 10. Gaz Kromatografi Analizi 11. Lifsi Tozların Konsantrasyon Tayini 12. Lifsi Tozların Tür Analizi 13. Yüksek Basınçlı Sıvı Kromotografisinde Analiz 14. Ġyon Kromatografisinde Analiz (Her bir Numune için) 15. Atomik Absorpsiyon Cihazı(Grafit/Alevli) ile Havada Ağır Metal Analizi 16. Atomik Absorpsiyon Cihazı (Grafit/Alevli) 15/1 ile her bir ilave Element Analizi 17. Atomik Absorpsiyon Cihazı ile Kanda KurĢun Analizi 18. Ġdrarda Fenol Analizi 19. Ġdrarda Hippürik Asit Analizi 20. Ġdrarda TCA ( Triklororasetik) Analizi 21. ĠĢitme Testi (Odyometri) 22. Elektrokardiyografi (EKG) 23. Kanda Glikoz Tayini 24. Kanda Kolesterol Tayini 25. Kanda Albumin Tayini 34

26. Kanda Total Protein Tayini 27. Kanda GGT Tayini 28. Kanda AST Tayini 29. Kanda ALT Tayini 30. Kanda ALP Tayini 31. Kanda Üre Tayini 32. Kanda Ürik Asit Tayini 33. Kanda Kreatinin Tayini 34. Tam Ġdrar Tetkiki 35. PA Akciğer Filmi Çekimi ve Değerlendirilmesi (35x35) 36. Solunum Fonksiyon Testi 37. Tam Kan Sayımı 38. Sedimantasyon 39. Kontrol Belgesi 40. Kontrol Belgesi Düzeltme ĠĢlemleri 41. Tolien Analizi 42. Ksilen Analizi 43. ĠĢ Sağlığı ve Güvenliği Temel Prensipleri (Kitap SatıĢı) 44. Pnömokonyoz Değerlendirme Okuyucu Eğitimi 45. Pnömokonyoz Filmi Okuma 46. DanıĢmanlık Hizmetleri Tablo 3: 1 Ay – 3 Ay ĠĢ Kaybı 35

Kaynak:http://cibs.csgb.gov.tr/FilterPage.aspx?oid=000000000142702&path=/~weblogi c/Raporlar/IKMH_Rapor8.xdo&paramList=b625f7ee-f207-449a a63c3336e30d8f97&layouts=IKMH_Tablo8a&r=d&kullanicisiz=1, EriĢim Tarihi: 10.11.2013 ġekil 1: ÇalıĢma Ġstatistikleri Bilgi Sistemi Web Sitesi ÇalıĢmalarına Örnek Kaynak: http://cibs.csgb.gov.tr/RaporOlusturmaSihirbazi.aspx?kullanicisiz=1, EriĢim Tarihi: 11.11.2013 36

IG14. Ofislerde ĠĢ Sağlığı ve GüvenliğiÖrneği ġekil 2: Monitör YerleĢimi ġekil 3: Boyun Postürü ġekil 4: Uygunsuz DuruĢlara Örnek ġekil 5: Bilgisayar Ġçin Önerilen ÇalıĢma Pozisyonu 37

6.3.2. ÇalıĢma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Eğitim ve AraĢtırma Merkezi ÇASGEM Madde 5-Eğitim ve AraĢtırma Merkezinin görevleri Ģunlardır: 1.Bakanlık, bağlı kuruluĢlar ile bağlı kuruluĢun ilgili kuruluĢlarının personeli ile özel veya kamu sektöründe faaliyet gösteren iĢyerlerindeki iĢçi, iĢveren veya yönetici personelin eğitimlerini sağlamak amacıyla; çalıĢma hayatı, sosyal güvenlik, iĢçi iĢveren iliĢkileri, iĢ sağlığı ve güvenliği, iĢyeri hekimliği, toplam kalite yönetimi, iĢ teftiĢi, istihdam, verimlilik, iĢ piyasası etütleri, ergonomi, çevre, ilk yardım, iĢ istatistikleri ve benzeri konularda eğitim programları hazırlamak, seminerler düzenlemek ve bu konular ile ilgili araĢtırmalar yapmaktır. 2. ÇalıĢma ve sosyal güvenlik sorunları üzerine ulusal ve uluslararası bölge seminerleri düzenlemek, 38

3. ÇalıĢma ve sosyal güvenlik konularında araĢtırma ve incelemeler yapmak ve bu konularda gerekli bilgi ve belgeleri toplamak, 4. ĠĢyerlerinin çalıĢma konuları ve iĢ verimi ile ilgili sorunlarını, ilgililerin ve iĢ sahiplerinin olurunu alarak incelemek ve bu konularda önerilerde bulunmak, 5. Türkçe ve yabancı dillerde amacına uygun derlemeler yapmak ve yayınlarda bulunmak, 6. Amacına uygun bir Ģekilde yerli ve yabancı yayın, dokümantasyon, filmler, fotoğraflar ve slaytlar temin ederek, bunlardan yeterince faydalanılmasını sağlamak. ġekil 6: ÇASGEM Kurumsal eğitim Programları Kaynak:http://www.casgem.gov.tr/YaziDetay.aspx?YaziID=451, EriĢim Tarihi:04.01.2014 39

ġekil 7: ÇASGEM Bülteni Kaynak: http://www.casgem.gov.tr/YaziDetay.aspx?YaziID=367# EriĢim Tarihi: 04.01.2014 6.3.3. Yakın ve Orta Doğu ÇalıĢma Eğitim Merkezi Kısa adı YODÇEM olan bu kuruluĢ iĢçileri, iĢverenlerin ve bunların örgütlerinin eğitimi ile görevlendirilmiĢ bir kuruluĢtur. 6.3.3.Yaptırım ve Uygulama Görevi (01.01.2013-31.12.2013) Yükümlülüğü getiren madde ceza maddesi, yerine getirilmeyen yükümlülük uygulanacak idari para cezaları MADDE 4 - ĠĢverenin genel yükümlülüğü 4/1-a 26/1-a 40

ĠĢverenin; mesleki riskleri önlenme, eğitim ve bilgi verilmesi dâhil her türlü tedbiri alma, organizasyon yapma, gerekli araç ve gereçleri sağlama, sağlık ve güvenlik tedbirlerini değiĢen Ģartlara uygun hale getirme ve mevcut durumu iyileĢtirme yükümlülüklerini yerine getirmemesi. Yerine getirilmeyen her bir yükümlülük için 2.156 TL 4/1-b 26/1-a ĠĢverenin; iĢyerinde alınan iĢ sağlığı ve güvenliği tedbirlerine uyulup uyulmadığını izleme, denetleme ve uygunsuzlukları giderme yükümlülüklerini yerine getirmemesi. Yerine getirilmeyen her bir yükümlülük için 2.156 TL MADDE 6 -ĠĢ sağlığı ve güvenliği hizmetleri 6/1-a 26/1-b ĠĢverenin; belirlenen nitelikte iĢ güvenliği uzmanı görevlendirmemesi veya çalıĢtırmaması. Görevlendirilmeyen/çalıĢtırılmayan her bir kiĢi için 5.390 TL / Aykırılığın devam ettiği her ay için 5.390 TL 26/1-b ĠĢverenin; belirlenen nitelikte iĢyeri hekimi görevlendirmemesi/çalıĢtırmaması 26/1-b ĠĢverenin; diğer sağlık personeli çalıĢtırmaması 2.695 TL / Aykırılığın devam ettiği her ay için 2.695 TL 6/1-b 26/1-b ĠĢverenin; görevlendirdiği kiĢi veya hizmet aldığı kurum ve kuruluĢların görevlerini yerine getirmeleri için gerekli olan araç, gereç, mekân ve zaman gibi ihtiyaçlarını karĢılamaması 1.617 TL 6/1-c 26/1-b ĠĢverenin; iĢyerinde sağlık ve güvenlik hizmetlerini yürütenler arasında iĢ birliği ve koordinasyonu sağlamaması 1.617 TL 41

6/1-ç 26/1-b ĠĢverenin; görevlendirdiği kiĢi veya hizmet aldığı kurum ve kuruluĢlar tarafından iĢ sağlığı ve güvenliği ile ilgili mevzuata uygun olan ve yazılı olarak bildirilen tedbirleri yerine getirmemesi. Yerine getirilmeyen her bir tedbir için ayrı ayrı 1.078 TL 6/1-d 26/1-b ĠĢverenin; çalıĢanların sağlık ve güvenliğini etkilediği bilinen veya etkilemesi muhtemel konular hakkında; görevlendirdiği kiĢi veya hizmet aldığı kurum ve kuruluĢları, baĢka iĢyerlerinden çalıĢmak üzere kendi iĢyerine gelen çalıĢanları ve bunların iĢverenlerini bilgilendirmemesi 1.617 TL MADDE 8 - ĠĢyeri hekimleri ve iĢ güvenliği uzmanları 8/1 26/1-c ĠĢverenin; iĢ güvenliği uzmanlarının ve iĢyeri hekimlerinin hak ve yetkilerinin kısıtlaması 1.617 TL 8/6 26/1-c ĠĢverenin; gerektiği halde iĢyeri sağlık ve güvenlik birimi kurmaması 1.617 TL MADDE 10 - Risk değerlendirmesi, kontrol, ölçüm ve araĢtırma 10/1 26/1-ç ĠĢverenin; risk değerlendirmesi yapmaması veya yaptırmaması 3.234 TL / Aykırılığın devam ettiği her ay içi 4.851 TL 10/4 26/1-ç ĠĢverenin; iĢ sağlığı ve güvenliği yönünden çalıĢma ortamına ve çalıĢanların bu ortamda maruz kaldığı risklerin belirlenmesine yönelik gerekli kontrol, ölçüm, inceleme ve araĢtırmaları yaptırmaması 1.617 TL MADDE 11 - Acil durum planları, yangınla mücadele ve ilk yardım 11 26/1-d 42

ĠĢverenin; acil durumları belirleme, acil durumlar için tedbir alma, acil durum planlarını hazırlama, destek elemanı görevlendirme, araç gereç sağlama, acil durumlarda iĢyeri dıĢındaki kuruluĢla irtibatı sağlayacak düzenlemeleri yapma yükümlülüklerini yerine getirmemesi. Yerine getirilmeyen her bir yükümlülük için 1.078 TL / Aykırılığın devam ettiği her ay için 1.078 TL MADDE 12 - Tahliye 12 26/1-d Ciddi ve yakın tehlike durumunda iĢverenin; çalıĢanların iĢi bırakarak güvenli yere gidebilmesini, özel olarak görevlendirilenler dıĢındaki çalıĢanların iĢe devam etmemesini, müdahalede bulunan çalıĢanların sorumlu tutulmamasını sağlama yükümlülüklerini yerine getirmemesi. Yerine getirilmeyen her bir yükümlülük için 1.078 TL / Aykırılığın devam ettiği her ay için 1.078 TL MADDE 14 - ĠĢ kazası ve meslek hastalıklarının kayıt ve bildirimi 14/1 26/1-e ĠĢverenin; iĢ kazalarının ve meslek hastalıklarının kaydını tutma, gerekli incelemeleri yaparak bunlar ile ilgili raporları düzenleme, iĢyerinde meydana gelen ancak yaralanma veya ölüme neden olmadığı halde iĢyeri ya da iĢ ekipmanının zarara uğramasına yol açan veya çalıĢan, iĢyeri ya da iĢ ekipmanını zarara uğratma potansiyeli olan olayları inceleyerek bunlar ile ilgili raporları düzenleme yükümlülüklerini yerine getirmemesi. Yerine getirilmeyen her bir yükümlülük i

Add a comment

Related pages

İş Sağlığı ve Güvenliği'nde İşçi ve İşverenin ...

İş Sağlığı Ve Güvenliği'nde Devletin, ... Cezai Ve İdari Sorumluluğu - İşverenin İş Kazası Ve Meslek Hastalığı Nedeniyle Hukuki ...
Read more

İş Sağlığı ve Güvenliğinde İşçi ve İşverenin ...

İş Sağlığı ve Güvenliği’nde Devletin, ... Cezai ve İdari Sorumluluğu: İş Sağlığı ve Güvenliğine İlişkin Yükümlülüklere ...
Read more

İş Sağlığı ve Güvenliği'nde İşçi ve İşverenin ...

İş Sağlığı ve Güvenliği'nde İşçi ve İşverenin Hukuki ve Cezai Sorumluluğu - Lütfi İnciroğlu - Legal Yayıncılık - Kitap
Read more

Osgb Lerin Sorumluluğu..? | TÜİSAG | isgFoRuM | İş ...

Hukuki Sorumluluğu İş Kazasının Tanımı : ... 6631 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’ nun 3. Maddesinde, İşveren adına hareket eden,
Read more

İş Sağlığı ve Güvenliği’nde İşçi ve ...

Lütfi İnciroğlu, İş Sağlığı ve Güvenliği’nde İşçi ve İşverenin Hukuki ve Cezai Sorumlulukları kitabını inceleyin, ...
Read more

İş güvenliği - Vikipedi

İş sağlığı ve güvenliği, ... İş sağlığı ve güvenliği konusunda devletin yükümlülükleri; İş sağlığı ve güvenliği kurullar ...
Read more

İş Sağlığı Güvenliği ve Sorumluluklar

İş Sağlığı ve Güvenliği ... İş sağlığı güvenliğine ilişkin olarak işçinin görevi ve sorumluluğu; Alınan tedbirlere, iş ...
Read more

İSG de işveren,işçi ve sendikaların sorumlulukları

İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Tüzüğünün 4.Maddesi ... devletin denetiminden daha süratli olması nedeniyle tehlikelerin ortadan ...
Read more