Multipele identiteit

50 %
50 %
Information about Multipele identiteit
Education

Published on November 18, 2008

Author: hv2108

Source: authorstream.com

Een bijzonder geval van multipele identiteit ?De Marokkaanse joden : Een bijzonder geval van multipele identiteit ?De Marokkaanse joden Slide 2: “Multipele identiteit” Iemands nationaliteit, religie, naam of huidskleur omvat niet zomaar alles… . in onze geglobaliseerde samenleving is het een actueel en veelbesproken thema. Denk maar aan gemengde huwelijken, migratie, 2e en 3e- generatie migranten Identiteit is niet iets vastgelegd, afgebakend dat zich bijvoorbeeld niet tot een uitspraak als « Ik ben Belg » of « Ik ben jood » laat reduceren. Een identiteit is opgebouwd uit verschillende componenten Slide 3: Identiteit omvat met andere woorden tal van puzzelstukjes of beter legoblokjes, geen vast geheel We definiëren ons en worden door anderen gedefiniëerd op verschillende manieren. Dit wisselt naargelang de situatie, de context, in de loop van ons leven, in de loop van de geschiedenis, naargelang plaats en tijd… Wat is “dé joodse identiteit” ? De joden nemen een speciale plaats in de discussie over identiteit in, bijvb. Hoe het jodendom te definiëren ? (religie of ethnie ?,…). Na de joodse diaspora of de verstrooiing van het joodse volk over de wereld als gevolg van de vernietiging van de eerste Tempel van Jeruzalem (ca 586 v.Chr.) en vooral na de mislukte opstand tegen de Romeinen (135 n.Chr.), vond men het joodse volk overal verspreid terug, tot in Noord-Afrika,Europa en Azië). Overal waar zij zich vestigden namen zij telkens elementen van de hen omringende cultuur over, zonder weliswaar hun joodse erfgoed te verloochenen. Slide 4: Telkens opnieuw versmolten de joodse gemeenschappen in de diaspora hun eigen tradities en religie met externe elementen tot een nieuw geheel. Dit zorgde voor een enorme verscheidenheid binnen het jodendom zowel qua religieuze en culturele gebruiken, klederdracht, taal, uiterlijke kenmerken… Zo heeft elke gemeenschap haar eigenheid: niet zomaar ‘joods’, noch ‘zomaar’ Marokkaans of Indisch; maar Marokkaans-Joods, Indisch-Joods én zelfs Berber Joods (De Berbers zijn de oorspronkelijke bewoners van Noord-Afrika). joodse man in Calcutta, India « Afrikaanse » joden : « Afrikaanse » joden Ethiopische joden Ethiopisch – joodse vrouw in Djibouti : Ethiopisch – joodse vrouw in Djibouti « Aziatische » joden : « Aziatische » joden joden in Buchara, Uzbekistan Chinese joden synagoge in Isfahan (Iran) : synagoge in Isfahan (Iran) :  joodse vrouw in Samarkand Joden in de « Arabische » wereld : Joden in de « Arabische » wereld Jemenitische joden Slide 11: Leerbewerkers in Irak (Mosul) Marokkaanse joden Arabische joden? : Marokkaanse joden Arabische joden? In de huidige context lijken beide begrippen elkaar bijna uit te sluiten. Nochthans vormen de Marokkaanse joden hét voorbeeld bij uitstek dat het samenleven tussen joden en moslims mogelijk is. Zo vond er zelfs een verregaande versmelting/ synthese plaats tussen de joodse tradities en de islamitische cultuur. Zo namen de Marokkaanse joden bijvb. na de islamitische verovering de Arabische taal over (in de Marokkaanse steden). :  Joodse Berbervrouw Tijdens de eerste eeuwen van de christelijke jaartelling voegden joden die naar Noord-Afrika gevlucht waren, zich bij de Berberstammen die in het binnenland van Noord-Afrika leefden. Berber joden ? Het Marokkaanse jodendom kent een bewogen geschiedenis en een enorme verscheidenheid. De joodse aanwezigheid in Marokko dateert al van in de oudheid, dus al lang vóór de komst van de islam. Volgens de joodse overlevering gaat ze zelfs zo'n tweeduizend jaar terug. Slide 14: Nauwelijks een andere joods gemeenschap onderhoudt zo`n nauwe band met het land van herkomst als de Marokkaanse joden. De verbondenheid van de Marokkaanse joden met het land gaat zo ver dat zij het beschouwen als hun « tweede vaderland » (na Israël). Van in de oudheid leefden er immers joodse gemeenschappen, verspreid over heel Marokko,van de kustgebieden tot het Atlasgebergte en de zuidelijke oases (Pre-Sahara). Joodse familie in de Pre-Sahara Slide 15: Deze joodse Berbers voelden zich sterk verbonden met hun omgeving. Ze spraken de plaatselijke Berbertaal en droegen vaak de naam van hun stam/ streek. Zowel wat de kledij, de cultuur als de levenswijze betreft, waren de gebruiken van de joodse Berbers zeer nauw verweven met die van de Berbers. Slide 16: Berbermeisje uit hetAtlasgebergte (Hoge Atlas) joodse Berbermeisjes uit de Hoge Atlas (Dades-vallei ) Slide 17: Typisch voor de kledij in de Hoge Atlas zijn de zilveren sierspelden of fibula, gebruikt om een gewaad mee vast te spelden. Sommige worden ook als talisman gedragen, vooral door meisjes, om hen tegen onheil of onvruchtbaarheid te beschermen. Zowel de Berbers als de joden geloven in het bestaan van boze geesten, die door rituelen of amuletten afgewend kunnen worden. Zilver wordt door de Berbers als geluksbrengend beschouwd. Slide 18: De sieraden hebben vaak de typische vorm van de streek, zoals de kelnak (halssnoer) die typisch is voor de (Pre-) Sahara. De sieraden dienen als een soort identiteitskaart. Aan de vorm en stijl ervan kan men aflezen of de draagster bemiddeld is of niet , of ze getrouwd is en uit welke streek ze afkomstig is Joodse familie in de Pre-Sahara Detail van halssnoer (kelnak), typisch voor de Sahara Slide 19: . Tora klasje in de Hoge Atlas Slide 20: Berber-synagoge in de Hoge Atlas. Op de achterste muur zijn afdrukken van handen te zien. De hand staat zowel bij de joden als de Berbers symbool voor geluk omwille van het cijfer vijf (« chamsa »). Vaak wordt ze op huizen aangebracht om het « kwade oog » (afgunst) en onheil te weren. Joodse Berbervouw bij het weven : Joodse Berbervouw bij het weven Slide 22: Joodse Berbers op feestdag van een joodse heilige De joodse Berbers hielden er rituelen op na (naast hun specifieke joodse rituelen) die vergelijkbaar waren met de rituelen van de Berbers (zoals de verering van ‘heiligen’tsadikim en sommige landbouwfeesten). Sommige “heiligen” worden nog steeds zowel door de joden als de Berbers vereerd. Joden tussen moslims :  Joden tussen moslims De komst van de islam in Noord-Afrika in de zevende eeuw luidde een nieuwe periode in de joodse geschiedenis in Marokko in. De Berbers werden langzaam maar zeker geïslamiseerd, maar de joden bleven hun eigenheid behouden, ook al namen ze gebruiken uit de “nieuwe” cultuur over, zoals de taal - het Arabisch - dat de nieuwe voertaal in de steden werd. De joden waren vaak tweetalig (Berbers – Arabisch) en werkten omwille van hun vele handelscontacten met geloofsgenoten vaak als rondreizende handelaars. Slide 24: Onder de Almoravieden-dynastie van 1030-1140 vochten tienduizenden joden mee in de veroveringstochten in Spanje. Marokkaanse joden droegen in belangrijke mate bij tot de Andalusische kunst (o.a. Arabo-Andalusische muziek), de wetenschap (o.a. geneeskunde), economie en filosofie van de Andalusische beschaving tijdens de Gouden eeuw (elfde-twaalfde eeuw). Andalusische muziekinstrumenten De grote moskee (Mezquita) van Córdoba. Córdoba was de zetel van het eerste onafhankelijke kalifaat op Spaanse bodem en kende een grote economische en culturele bloei, waartoe zowel de moslims, de joden als christenen bijdroegen. De sefardische stadsjoden uit Andalusië – afgeleid van het Hebreeuwse woord sefarad voor Spanje - vestigde zich vooral in Noord-Marokko, in steden zoals Fès, Marrakech enTetouan. : Ze woonden er veelal in afgescheiden ommuurde wijken ( de «Mellah ») en vormden de nieuwe stedelijk elite, de megorasjiem (Hebreeuws voor `verdrevenen`). Aan de bloeiende culturele uitwisseling in moslim-Spanje kwam een einde toen de Spaanse katholieken Spanje terugveroverden en tijdens de Reconquista moslims en joden terugdreven naar Noord-Afrika. De sefardische stadsjoden uit Andalusië – afgeleid van het Hebreeuwse woord sefarad voor Spanje - vestigde zich vooral in Noord-Marokko, in steden zoals Fès, Marrakech enTetouan. Slide 26: Deze welgestelde stedelijke joden koesterden de culturele tradities van de Andalusische beschaving van de Gouden Eeuw, die in sterk contrast stonden met deze van de ‘autochtone’ Marokkaans- joodse bevolking ( tosjabiem genaamd in het Hebreeuws), die vaak op het platteland samen met de plaatselijke Berberbevolking leefden. De tradities van de megorasjiem (de « Andalusische » joden) waren sterk door de Spaanse cultuur beïnvloed , zoals de taal (een vermenging van Middeleeuwse Spaanse dialecten met het Marokkaans-Arabisch, het zogenaamde haketia) en de typische klederdracht. ( joodse vrouw uit Casablanca, begin 20ste E. Ze draagt de feestjurk van de joods-Andalusische vrouwen, kswa el-kbira genaamd in het Arabisch. De rok was vervaardigd uit fluweel en versierd met goudborduursels waarvan de tekening aan zonnestralen deden denken. Verder werden er voor het korset kostbare stoffen zoals zijde en brokaat en goudparels gebruikt. Joods -Marokkaanse vrouwen op het platteland : Joods -Marokkaanse vrouwen op het platteland Vanaf de zestiende eeuw ging de cultuur van de «Andalusische» joden zich ook over de rest van Marokko(Casablanca,Marrakech,…) en zelfs tot in de kleinere steden / op het platteland verspreiden. Joodse vrouwen in Safi (20ste E), een dorp langs de Atlantische kust, niet ver van Essaouira. De « Andalusische » cultuur (architectuur, muziek en literatuur) en gastronomie. : De « Andalusische » cultuur (architectuur, muziek en literatuur) en gastronomie. Huis van een joods gezin in Tétouan Arabo-Andalusische architectuur Arabo-Andalusische architectuur : Arabo-Andalusische architectuur Huis welgestelde joodse familie in Fès, 19de eeuw Detail van het Alhambra-paleis, Granada (Andalusië) Slide 30: Nahon-synagoge in Tanger 19de eeuw Theeritueel bij joods-Marokkaanse familie in Fès : Theeritueel bij joods-Marokkaanse familie in Fès Gastronomie Slide 32: Kweeperen (membrillo) in gelei (een typisch Spaanse lekkernij)en Marokkaanse thee met absint (bijzonder geliefd in Marrakech en Essaouira) Dessert: Tetas de vaca met meringue : Dessert: Tetas de vaca met meringue De Meguina, een soort omelet op basis van eieren, hersenen, safraan en citroensap, is een geliefd voorgerecht van de joodse Marokkanen en wordt geserveerd bij belangrijke feesten, zoals de Bar Mitswa, besnijdenis, het hennaritueel (vóór de bruiloft) en op huwelijksfeesten. Joods-Marokkaans muziekensemble : Joods-Marokkaans muziekensemble Arabo-Andalusische Muziek :  De 20e eeuw De Franse en Spaanse kolonisatie (1912 – 1956): Er ontstaan spanningen tussen joden en moslims in hun houding tegenover de Fransen (joden ‘verenigen’ zich meer). Steun van Frans-joodse organisatie “Alliance Israélite Universelle” (AIU). Deze wil de levensomstandigheden van vooral de arme Marokkaanse joden verbeteren en tot hun “emancipatie” bijdragen door de oprichting van een scholennetwerk in heel Marokko, met een op Franse leest geschoeide opvoeding. Materiële steun: door de massale plattelandsvlucht waren de stedelijke Mellahs in de 19de eeuw overbevolkt geraakt. De overwegend arme joden van de Mellah kampten met epidemies en kindersterfte wegens de onhygiënische levensomstandigheden. . Dankzij het liefdadigheidswerk van de AIU en het onderwijs aan de AIU-scholen, kunnen de joden onder het Franse Protectoraat opklimmen tot belangrijke functies in de Franse administratie. Dit zorgt voor vijandigheid bij de moslims en een toenemende vervreemding van hun joods-Marokkaanse wortels. Slide 36: joodse Marokkanen in Fès aan het begin van de 20ste eeuw Slide 37: Joodse handelaar in Noord-Marokko (20ste eeuw) Slide 38: De Marokkaanse joden gingen steeds meer de taal, bijvb. bij de keuze van hun voornamen en de levensgewoonten (kledij, vrijetijdsbesteding,..) van de Europeanen overnemen. Deze « verfransing » en de sociale mobiliteit dankzij de Europese steun zorgde voor spanningen met de moslims. De Tweede Wereldoorlog en het Franse Vichy-regime zouden echter de solidariteit van de Marokkaanse joden met Frankrijk een zware klap toebrengen. Koning Mohamed V neemt het tijdens de Tweede Wereldoorlog voor de Marokkaanse joden op. De oprichting van Israël, de Marokkaanse Onafhankelijkheid en de strijd tussen Israël en de omringende Arabische landen leidden tot anti-joodse gevoelen, waardoor veel joden zich voor een loyaliteitsdilemma geplaatst zagen en de wens naar een vertrek groeide Het vertrek naar het Beloofde Land: de `Alia` : Het vertrek naar het Beloofde Land: de `Alia` Tot aan het einde van de Tweede Wereldoorlog had het Zionisme (de idee van de oprichting van een “eigen” staat voor de joden) in Marokko nauwelijks invloed gehad. Maar door de Tweede Wereldoorlog, de oprichting van Israël in 1948, de Onafhankelijkheid van Marokko, en de strijd tussen Israël en de Arabische buurlanden en het panarabisme begonnen meer en meer Marokkaanse joden zich voor het Zionistische gedachtengoed te interesseren. Ook vanuit Israël was er een groot interesse voor de belangrijke groep « vergeten » Noord-Afrikaanse joden, om aan de opbouw van de jonge staat mee te werken. Zionistische organisaties begonnen na de Tweede Wereldoorlog in Marokko actief te werven, o.a. met de steun van de Alliance Israélite Universelle (die aanvankelijk een afwijzende houding tegenover het Zionisme had getoond) en internationale joodse organisaties verleenden hulp bij de emigratie van de Marokkaanse joden joods-Marokkaanse emigranten in Marseilles voor hun vertrek naar Israël in 1949 : joods-Marokkaanse emigranten in Marseilles voor hun vertrek naar Israël in 1949 De « exodus » van de Marokkaanse joden was begonnen. In enkele decennia tijd zou bijna geheel de joodse gemeenschap uit Marokko verdwijnen (het aantal joden in Marokko slonk tussen 1950 en het einde van de 20ste eeuw van 250.000 personen op zo’n 5000) bootreis naar Israël : bootreis naar Israël aankomst in Haïfa en joods-Marokkaanse emigranten vlak na hun aankomst in « het beloofde land » : aankomst in Haïfa en joods-Marokkaanse emigranten vlak na hun aankomst in « het beloofde land » Nieuw hoofdstuk in de Marokkaans joodse geschiedenis: de ‘Marokkaans joodse diaspora’ : Nieuw hoofdstuk in de Marokkaans joodse geschiedenis: de ‘Marokkaans joodse diaspora’ illustratie van de gedaantewisseling die een identiteit kan ondergaan ngl de context. Marokkaanse joden trokken naar alle uithoeken van de wereld:Frankrijk, Spanje & Zuid-Amerika(vertrouwdheid met Spaanse taal), VS, Canada… Hun rijke geschiedenis en tradities namen zij met zich mee en leven tot op de dag van vandaag verder in alweer nieuwe gedaantes. Overal ontstonden Marokkaans-joodse nuclei (kleintje ook in België…), elk met eigen specificiteit. Dus nu ook Franse Marokkaanse joden, Amerikaanse Marokkaanse joden, etc. Slide 44: Kleine gemeenschap in Marokko (4000 vd 250000). Ze benadrukken nog steeds hun joodse identiteit, nieuwe dimensie ook aan die identiteit. Met trots bewaren zij het joodse erfgoed op Marokkaanse bodem… Merendeel van de Marokkaanse joden trok echter naar Israel. In een joodse omgeving kwam de nadruk te liggen op hun Marokkaanse identiteit > joodse identiteit in Marokko Vandaag in Israel : Vandaag in Israel +/- 700000joden van Marokkaanse origine, 2e grootste etnische groep (na de Russische joden) Spanningen tussen ‘Asjkenzasische’ joden en joden uit moslimwereld (“the forgotten million’), cultuurshock, ontgoocheling ‘beloofde land’, discriminatie, … Zij bepaalden echter mee het gezicht van de Israelische maatschappij en verwierpen de ‘meltingpot’ideologie (assimilatiedwang) / weigerden hun eigenheid op te geven Slide 46: Vandaag de dag is de Israëlische maatschappij eerder een kleurrijke mozaïek, etnisch pluralisme Verschillende etnische groepen wisten zich een plaats te verwerven in de Israelische samenleving , de Marokkaanse joden hebben hierin het voortouw genomen In hun strijd om erkenning maakten zij handig gebruik van bepaalde specifiek marokkaans joodse tradities zoals mimuna en heiligenverering Mimuna quasi nationale feestdag geworden (in Marokko benadrukte dit feest hun joodse identiteit, in Israel hun Marokkaanse).

Add a comment

Related presentations

Related pages

Liselotte Sels | Ghent University - Academia.edu

Liselotte Sels, Ghent University, ... Migratie en identiteit: Tussen gekozen identiteiten en multipele loyaliteiten.
Read more

First Name Marierose Facebook, Twitter & MySpace on PeekYou

Looking for someone with the first name Marierose? PeekYou's people search has 52 people named Marierose and you can find info, photos, links, family ...
Read more

expertise.hogent.be

Migratie en identiteit: Tussen gekozen identiteiten en multipele loyaliteiten. Gepresenteerd bij Identiteit Bevraagd: Migratie en identiteit, ...
Read more

MPS - Free definitions by Babylon

MPS - Free definition results from over 1700 online dictionaries
Read more

Liselotte Sels | Ghent University | Papers - Academia.edu

Liselotte Sels, Ghent University, ... Migratie en identiteit: Tussen gekozen identiteiten en multipele loyaliteiten.
Read more

Dissociatieve identiteitsstoornis - Wikipedia

Dissociatieve identiteitsstoornis (DIS) (in de ICD-terminologie: meervoudigepersoonlijkheidsstoornis) of multipele persoonlijkheidsstoornis (MPS) is een ...
Read more

Leo Apostel (1989): De dialectiek van de Verlichting

Meer dan ethisch medelijden blijft het sensuele bewustzijn van de identiteit van het algemene en het ... ofwel met multipele overlappingen werkend.
Read more

Medical Anthropology: Journal - UvA

In vergelijking met negatieve of beperkende culturele constructies van dove identiteit in het ... van dove identiteiten en ontwikkelen ze multipele ...
Read more