Jak badac kulture organizacyjna w bibliotece

50 %
50 %
Information about Jak badac kulture organizacyjna w bibliotece

Published on June 8, 2008

Author: bjasko

Source: slideshare.net

Jak badać kulturę organizacyjną w bibliotece akademickiej? Bożena Jaskowska Biblioteka Uniwersytetu Rzeszowskiego Kultura organizacyjna w bibliotece . Ogólnopolska konferencja naukowa. Białystok, 4-6 czerwca 2007 r.

Plan prezentacji Kilka słów z zakresu teorii kultury organizacyjnej Podejścia do badania kultury organizacyjnej Metoda badań kultury organizacyjnej w bibliotece akademickiej – z własnych doświadczeń Najważniejsze cechy kultury organizacyjnej – wyniki badań własnych

Kilka słów z zakresu teorii kultury organizacyjnej

Podejścia do badania kultury organizacyjnej

Metoda badań kultury organizacyjnej w bibliotece akademickiej – z własnych doświadczeń

Najważniejsze cechy kultury organizacyjnej – wyniki badań własnych

Kultura organizacyjna zmienna zależna metafora rdzenna metafora niezależna czynnik zewnętrzny wpływający i determinujący zachowania w organizacji cecha, wewnętrzna właściwość organizacji, określająca m. in. stosunki interpersonalne w organizacji ciągły proces, który się dzieje; organizacja jest kulturą

Kultura organizacyjna zespół nieformalnie utrwalonych, podzielanych, oddziałujących na siebie i wspólnych dla członków organizacji wzorów myślenia, postrzegania i działania, które znajdują odzwierciedlenie w sferze symboli* * Cz. Sikorski Kultura organizacyjna , 2002, s. 7-13

zespół nieformalnie utrwalonych, podzielanych, oddziałujących na siebie i wspólnych dla członków organizacji wzorów myślenia, postrzegania i działania, które znajdują odzwierciedlenie w sferze symboli*

* Cz. Sikorski Kultura organizacyjna , 2002, s. 7-13

Badania kultury organizacyjnej metoda ilościowa założenia badawcze kategorie analityczne (wymiary) stosowane techniki: kwestionariusz ankiety wywiad (standaryzowany, ustruktualizowany) podejście zewnątrz i wewnątrzorganizacyjne metoda jakościowa perspektywa symboliczno-interpretująca stosowane techniki: obserwacja (bezpośrednia, pośrednia, uczestnicząca, nieuczestnicząca) wywiad (otwarty, antropologiczny) analiza tekstu triangulacja technik badawczych

metoda ilościowa

założenia badawcze

kategorie analityczne (wymiary)

stosowane techniki:

kwestionariusz ankiety

wywiad (standaryzowany, ustruktualizowany)

podejście zewnątrz i wewnątrzorganizacyjne

metoda jakościowa

perspektywa symboliczno-interpretująca

stosowane techniki:

obserwacja (bezpośrednia, pośrednia, uczestnicząca, nieuczestnicząca)

wywiad (otwarty, antropologiczny)

analiza tekstu

triangulacja technik badawczych

Badania ilościowe + Idealna do badania wielu organizacji Nie wymaga obecności badacza w terenie Odpowiedni wybór próby zapewnić może reprezentatywność wyników Prosta kwantyfikacja danych - Błędnie przyjęte założenia Źle budowany kwestionariusz ankiety lub wywiadu Niebezpieczeństwo uogólnień Niska zwrotność ankiet

+

Idealna do badania wielu organizacji

Nie wymaga obecności badacza w terenie

Odpowiedni wybór próby zapewnić może reprezentatywność wyników

Prosta kwantyfikacja danych

-

Błędnie przyjęte założenia

Źle budowany kwestionariusz ankiety lub wywiadu

Niebezpieczeństwo uogólnień

Niska zwrotność ankiet

Badania jakościowe + Niezwykła przygoda badawcza Kilka metodologii: etnografia organizacji etnometodologia teoria ugruntowana poszerzone studium przypadku Osobisty kontakt z terenem i aktorami społecznymi - Czasochłonność badania Trudności w zbieraniu materiałów Niełatwa interpretacja badań Badanie jednej lub maksymalnie kilku organizacji

+

Niezwykła przygoda badawcza

Kilka metodologii:

etnografia organizacji

etnometodologia

teoria ugruntowana

poszerzone studium przypadku

Osobisty kontakt z terenem i aktorami społecznymi

-

Czasochłonność badania

Trudności w zbieraniu materiałów

Niełatwa interpretacja badań

Badanie jednej lub maksymalnie kilku organizacji

Jak zobaczyć i poznać tego ducha organizacji? ?

?

Jak zbadać kulturę organizacyjną w bibliotece? Metoda ilościowa Metoda jakościowa Mieszane studium przypadku * *R. K. Yin Research: design and methotds , 2003 (3 ed.)

Metoda ilościowa

Metoda jakościowa

Mieszane studium przypadku w badaniach własnych Kwestionariusz ankiety zbudowany w oparciu o założenia badawcze i przyjęte kategorie analityczne Wywiad ze zwierzchnikiem biblioteki (w założeniu standaryzowany) Wywiady (luźne rozmowy) z pracownikami biblioteki Obserwacja (niepogłębiona, jawna, uczestnicząca) Analiza tekstu (dokumentów organizacyjnych)

Kwestionariusz ankiety zbudowany w oparciu o założenia badawcze i przyjęte kategorie analityczne

Wywiad ze zwierzchnikiem biblioteki (w założeniu standaryzowany)

Wywiady (luźne rozmowy) z pracownikami biblioteki

Obserwacja (niepogłębiona, jawna, uczestnicząca)

Analiza tekstu (dokumentów organizacyjnych)

Wymiary kulturowe i symbole Dystans władzy Określa relacje zależności pomiędzy podwładnymi a przełożonym Indywidualizm – kolektywizm Określa charakter preferowanych działań: indywidualny, bądź zbiorowy Stopień tolerancji niepewności Dotyczy gotowości do działania w sytuacjach nowych, niepewnych, nieznanych, nieprzewidywalnych Symbole: behawioralne, językowe i fizyczne

Dystans władzy

Określa relacje zależności pomiędzy podwładnymi a przełożonym

Indywidualizm – kolektywizm

Określa charakter preferowanych działań: indywidualny, bądź zbiorowy

Stopień tolerancji niepewności

Dotyczy gotowości do działania w sytuacjach nowych, niepewnych, nieznanych, nieprzewidywalnych

Symbole: behawioralne, językowe i fizyczne

Profil kulturowy bibliotek akademickich kultura współdziałania i znacznej tolerancji niepewności kultura współdziałania i znacznej tolerancji niepewności (?) kultura procedur i zachowania status quo Profil kultury znaczna tolerancja niepewności ani niska ani wysoka tolerancja niepewności niska tolerancja niepewności Stopień tolerancji niepewności twórczy kolektywizm kolektywizm kolektywizm (silniejszy w subkulturach) Indywidualizm - kolektywizm zmniejszony dystans władzy równość hierarchiczność (silne subkultury) Dystans władzy Biblioteka akademicka w obliczu zmian Biblioteka uczelni niepublicznej Biblioteka uczelni publicznej

Profil kulturowy bibliotek akademickich hierarchiczność równość indywidualizm kolektywizm niska tolerancja niepewności wysoka tolerancja niepewności 0 0 0 2 2 2 -2 -2 -2 -0,1 0,2 0,5 -0,3 -0,1 0,9 Profil kulturowy bibliotek uczelni publicznych Profil kulturowy bibliotek uczelni niepublicznych Postulowany profil kulturowy biblioteki w obliczu zmian

Profil kulturowy bibliotek uczelni publicznych

Profil kulturowy bibliotek uczelni niepublicznych

Postulowany profil kulturowy biblioteki w obliczu zmian

Kultura procedur i zachowania status quo w bibliotekach uczelni publicznych Znaczny dystans władzy (emocjonalny i decyzyjny) Zależność od zwierzchnika Obawy przed wyrażaniem swego zdania Status przypisany Wydawanie poleceń, kontrolowanie, komunikacja od góry do dołu Orientacja kolektywna Zanik indywidualnej odpowiedzialności Silne przywiązanie do grupy Subkultury Współpraca i zbiorowe rozwiązywanie problemów Niska tolerancja niepewności Preferowanie pracy powtarzalnej i stałej (wzmacnia ją tradycyjny funkcjonalny podział pracy) Obawa przed sytuacjami nowymi, nieprzewidywalnymii Dokładność, skrupulatność

Znaczny dystans władzy (emocjonalny i decyzyjny)

Zależność od zwierzchnika

Obawy przed wyrażaniem swego zdania

Status przypisany

Wydawanie poleceń, kontrolowanie, komunikacja od góry do dołu

Orientacja kolektywna

Zanik indywidualnej odpowiedzialności

Silne przywiązanie do grupy

Subkultury

Współpraca i zbiorowe rozwiązywanie problemów

Niska tolerancja niepewności

Preferowanie pracy powtarzalnej i stałej (wzmacnia ją tradycyjny funkcjonalny podział pracy)

Obawa przed sytuacjami nowymi, nieprzewidywalnymii

Dokładność, skrupulatność

Kultura współdziałania i znacznej tolerancji niepewności i bibliotekach uczelni niepublicznych Trudno jednoznacznie stwierdzić profil kultury Partnerskie stosunki pomiędzy pracownikami a zwierzchnikiem Wyrażanie swych opinii przez pracowników Delegowanie uprawnień Orientacja na pracę grupową Kolektywizm nie pozbawia niezależności Efektywna praca zespołowa Znaczna tolerancji niepewności Chęć do uczenia się i poznawania nowych rzeczy Wiedza daje poczucie bezpieczeństwo

Trudno jednoznacznie stwierdzić profil kultury

Partnerskie stosunki pomiędzy pracownikami a zwierzchnikiem

Wyrażanie swych opinii przez pracowników

Delegowanie uprawnień

Orientacja na pracę grupową

Kolektywizm nie pozbawia niezależności

Efektywna praca zespołowa

Znaczna tolerancji niepewności

Chęć do uczenia się i poznawania nowych rzeczy

Wiedza daje poczucie bezpieczeństwo

Symbole językowe - przykłady Bumerang Załamka Awaria Tajemnica służbowa Chodzące tytuły Renifery Dekatyzacja Akwarium Piszczki Samwieszkto Wymasować książkę Sponsor Teczkarnia Katalogownia Bocianie gniazdo Krzesłe elektryczne Książka wypoginiona Zakrystia I in.

Bumerang

Załamka

Awaria

Tajemnica służbowa

Chodzące tytuły

Renifery

Dekatyzacja

Akwarium

Piszczki

Samwieszkto

Wymasować książkę

Sponsor

Teczkarnia

Katalogownia

Bocianie gniazdo

Krzesłe elektryczne

Książka wypoginiona

Zakrystia

I in.

Symbole fizyczne Wygląd i wystrój instytucji, organizacja wnętrz Czynniki identyfikujące placówkę Dostęp do nowoczesnych technologii Inne symbole

Wygląd i wystrój biblioteki, organizacja wnętrz Osobny budynek lub specjalne pomieszczenia wewnątrz uczelni Sztywny i funkcjonalnie zorganizowany podział na wypożyczalnię, czytelnie, działy opracowania książek Wspólna przestrzeń biblioteczna Miejsca do pracy grupowej i indywidualnej Dostosowanie dla osób niepełnosprawnych Wystrój wnętrz: charakter zaplanowany Kolorystyka: odważniejsza w przypadku bibliotek uczelni niepublicznych Udogodnienia: żaluzje, wykładzina, publiczne aparaty tel., wystawy prac zaprzyjaźnionej galerii lub uczelni artystycznej Szatnie lub zamykane szafki Zaplecze barowe

Osobny budynek lub specjalne pomieszczenia wewnątrz uczelni

Sztywny i funkcjonalnie zorganizowany podział na wypożyczalnię, czytelnie, działy opracowania książek

Wspólna przestrzeń biblioteczna

Miejsca do pracy grupowej i indywidualnej

Dostosowanie dla osób niepełnosprawnych

Wystrój wnętrz: charakter zaplanowany

Kolorystyka: odważniejsza w przypadku bibliotek uczelni niepublicznych

Udogodnienia: żaluzje, wykładzina, publiczne aparaty tel., wystawy prac zaprzyjaźnionej galerii lub uczelni artystycznej

Szatnie lub zamykane szafki

Zaplecze barowe

Czynniki identyfikujące bibliotekę Tablice informacyjne wewnątrz budynku, strzałki Graficzne plany Instrukcje korzystania z katalogu, baz danych, kserografów Informatory o działaniu biblioteki, zbiorach, pracownikach, działach, godzinach otwarcia Odpowiednio opisane i oznakowane regały z książkami Ekslibris biblioteki Wykazy nowości Papier firmowy, wizytówki Informacje w językach obcych Brak czynników wyróżniających bibliotekarzy Wystawy

Tablice informacyjne wewnątrz budynku, strzałki

Graficzne plany

Instrukcje korzystania z katalogu, baz danych, kserografów

Informatory o działaniu biblioteki, zbiorach, pracownikach, działach, godzinach otwarcia

Odpowiednio opisane i oznakowane regały z książkami

Ekslibris biblioteki

Wykazy nowości

Papier firmowy, wizytówki

Informacje w językach obcych

Brak czynników wyróżniających bibliotekarzy

Wystawy

Dostęp do nowoczesnych technologii Zintegrowane systemy zarządzania Katalog komputerowy Komputery dla użytkowników (osobna czytelnia lub pojedyncze w poszczególnych agendach) Bramki chroniące księgozbiór w wolnym dostępie Kioski internetowe Indywidualne kabiny do pisania prac Karty czytelników elektroniczne lub tradycyjne z kodem kreskowym Samoobsługowe kserografy i inne urządzenia

Zintegrowane systemy zarządzania

Katalog komputerowy

Komputery dla użytkowników (osobna czytelnia lub pojedyncze w poszczególnych agendach)

Bramki chroniące księgozbiór w wolnym dostępie

Kioski internetowe

Indywidualne kabiny do pisania prac

Karty czytelników elektroniczne lub tradycyjne z kodem kreskowym

Samoobsługowe kserografy i inne urządzenia

Inne symbole Brak identyfikatorów bibliotekarzy Brak firmowych uniformów Wygląd bibliotekarzy – trudno o uogólnienia (raczej schludny i konserwatywny, bez ekstrawagancji oraz przesadnej elegancji, dominacja barw ciemnych, strój wygodny)

Brak identyfikatorów bibliotekarzy

Brak firmowych uniformów

Wygląd bibliotekarzy – trudno o uogólnienia (raczej schludny i konserwatywny, bez ekstrawagancji oraz przesadnej elegancji, dominacja barw ciemnych, strój wygodny)

Symbole behawioralne Sytuacje pomiędzy bibliotekarzami Rytuały związane ze wspólnym obchodzeniem świąt, imienin, przejść na emeryturę Wspólne posiłki Świętowanie Dnia Bibliotekarza na działce Wspólne przygotowywanie się do egzaminu na bibliotekarza dyplomowanego Przesyłanie pocztówek z wyjazdów wakacyjnych Kupowanie prezentów dla solenizanta Zamawianie pizzy kolejno przez każdego z bibliotekarzy Sytuacje pomiędzy bibliotekarzami a użytkownikami Zostawianie okryć wierzchnich i toreb w szatniach Wpisywanie się do zeszytów odwiedzin Zostawianie karty lub dokumentu bibliotekarzowi Obowiązek zachowania ciszy Większa swoboda użytkowników Komunikacja osobista, telefoniczna, mailowa, sms Dążenie do profesjonalnej i miłej obsługi użytkowników (aczkolwiek bywają i odstępstwa  ) Dogodne godziny otwarcia

Sytuacje pomiędzy bibliotekarzami

Rytuały związane ze wspólnym obchodzeniem świąt, imienin, przejść na emeryturę

Wspólne posiłki

Świętowanie Dnia Bibliotekarza na działce

Wspólne przygotowywanie się do egzaminu na bibliotekarza dyplomowanego

Przesyłanie pocztówek z wyjazdów wakacyjnych

Kupowanie prezentów dla solenizanta

Zamawianie pizzy kolejno przez każdego z bibliotekarzy

Sytuacje pomiędzy bibliotekarzami a użytkownikami

Zostawianie okryć wierzchnich i toreb w szatniach

Wpisywanie się do zeszytów odwiedzin

Zostawianie karty lub dokumentu bibliotekarzowi

Obowiązek zachowania ciszy

Większa swoboda użytkowników

Komunikacja osobista, telefoniczna, mailowa, sms

Dążenie do profesjonalnej i miłej obsługi użytkowników (aczkolwiek bywają i odstępstwa  )

Dogodne godziny otwarcia

Wartości kulturowe komunikowane przez symbole przekonanie o prawie do powszechnego dostępu do zasobów biblioteki priorytetowe traktowanie własnych czytelników priorytetowe traktowanie pracowników naukowych docenianie znaczenia technologii w działalności biblioteczno-informacyjnej szanowanie zmieniających się potrzeb i wymagań użytkowników, szanowanie czasu użytkowników dbałość o studentów z innych krajów brak tolerancji dla niszczenia i kradzieży książek oraz braku dyscypliny ukierunkowanie na użytkownika dbałość o zdrowie i zaspakajanie pozanaukowych potrzeb użytkowników ochrona praw własności intelektualnej respektowanie praw osób niepełnosprawnych .

przekonanie o prawie do powszechnego dostępu do zasobów biblioteki

priorytetowe traktowanie własnych czytelników

priorytetowe traktowanie pracowników naukowych

docenianie znaczenia technologii w działalności biblioteczno-informacyjnej

szanowanie zmieniających się potrzeb i wymagań użytkowników,

szanowanie czasu użytkowników

dbałość o studentów z innych krajów

brak tolerancji dla niszczenia i kradzieży książek oraz braku dyscypliny

ukierunkowanie na użytkownika

dbałość o zdrowie i zaspakajanie pozanaukowych potrzeb użytkowników

ochrona praw własności intelektualnej

respektowanie praw osób niepełnosprawnych .

Mieszane studium przypadku + Dzięki zastosowaniu różnych technik badawczych możliwe jest wieloaspektowe poznanie organizacji Otrzymać można zarówno dane ilościowe (budowa modelu) jak i jakościowe (zobrazowanie modelu, dookreślenie danych) Niezwykła „podróż badawcza”, możliwość nawiązania kontaktów i wymiany doświadczeń - Obszerny materiał badawczy Trudna budowa kwestionariusza ankiety (poprzedzona dogłębną literaturą przedmiotu) Trudne zdobycie zaufania pracowników i psychologiczne „otwarcie ich” Zalecany do badania innych (nie swoich) organizacji Duże zaangażowanie badacza i znaczne nakłady czasowe oraz koszty finansowe

+

Dzięki zastosowaniu różnych technik badawczych możliwe jest wieloaspektowe poznanie organizacji

Otrzymać można zarówno dane ilościowe (budowa modelu) jak i jakościowe (zobrazowanie modelu, dookreślenie danych)

Niezwykła „podróż badawcza”, możliwość nawiązania kontaktów i wymiany doświadczeń

-

Obszerny materiał badawczy

Trudna budowa kwestionariusza ankiety (poprzedzona dogłębną literaturą przedmiotu)

Trudne zdobycie zaufania pracowników i psychologiczne „otwarcie ich”

Zalecany do badania innych (nie swoich) organizacji

Duże zaangażowanie badacza i znaczne nakłady czasowe oraz koszty finansowe

Diagnoza kultury organizacyjnej to zadanie trudne (duże nakłady pracy i czasu) to zadanie niezbędne w planowaniu strategicznym i procesach zarządzania zasobami ludzkimi w bibliotece pozwala na identyfikację niewidzialnych sił sprzyjających bądź utrudniających sprawnemu działaniu placówki niewykonalne bez współpracy z członkami organizacji to zaledwie pierwszy krok do polepszania jakości usług, do motywowania i podwyższania satysfakcji z pracy wśród bibliotekarzy i do kulturowego zarządzania biblioteką

to zadanie trudne (duże nakłady pracy i czasu)

to zadanie niezbędne w planowaniu strategicznym i procesach zarządzania zasobami ludzkimi w bibliotece

pozwala na identyfikację niewidzialnych sił sprzyjających bądź utrudniających sprawnemu działaniu placówki

niewykonalne bez współpracy z członkami organizacji

to zaledwie pierwszy krok do polepszania jakości usług, do motywowania i podwyższania satysfakcji z pracy wśród bibliotekarzy i do kulturowego zarządzania biblioteką

Dopóki w bibliotekach pracować będą ludzie zagadnienie kulturowych uwarunkowań procesów informacyjno-bibliotecznych powinno być priorytetowym w zarządzaniu organizacją

Dopóki w bibliotekach pracować będą ludzie zagadnienie kulturowych uwarunkowań procesów informacyjno-bibliotecznych powinno być priorytetowym w zarządzaniu organizacją

Technologie – tak, ale nadal LUDZIE powinni być głównym podmiotem zainteresowań. To od ludzi i ich zaangażowania, dobrej woli, wiedzy i doświadczenia, od poczucia własnej wartości i motywacji wewnętrznej oraz potencjału intelektualnego i emocjonalnego zależy sukces działania współczesnej hybrydowej biblioteki XXI w.

Technologie – tak, ale nadal LUDZIE powinni być głównym podmiotem zainteresowań. To od ludzi i ich zaangażowania, dobrej woli, wiedzy i doświadczenia, od poczucia własnej wartości i motywacji wewnętrznej oraz potencjału intelektualnego i emocjonalnego zależy sukces działania współczesnej hybrydowej biblioteki XXI w.

Dziękuję za uwagę Bożena Jaskowska [email_address] www.jaskowska.com.pl

Dziękuję za uwagę

Bożena Jaskowska

[email_address]

www.jaskowska.com.pl

Add a comment

Related presentations

Related pages

Jak badac kulture organizacyjna w bibliotece - Education

ICIM w bibliotece Prezentacja mgr Bożeny Boryczki z Ośrodka Edukacji Informatycznej i Zastosowań Komputerów na temat tworzenia multimedialnych i ...
Read more

opis i analiza przypadku w bibliotece

Ponadto w Bibliotece Pedagogicznej w Tomaszowie Mazowieckim są również. ... Jak badac kulture organizacyjna w bibliotece 7280 views Like.Przedmiotowego.
Read more

Kultura organizacyjna jako przedmiot zarządzania ...

By Maja Wojciechowska in Library Science and Organizational Culture. ... światowej jak i w ... organizacyjna w bibliotece Kultura ...
Read more

Jak żyć zdrowo? Czyli dyskusje w bibliotece o stylu ...

Jak badac kulture organizacyjna w bibliotece Jak się zdrowo najeść? 1. Autor: ekspert konkursuTesco dla Szkół – „ ...
Read more

jak zbadać kulturę organizacyjna

... jak w prosty sposób zbadać ... Czynniki wynikające z mnogości kultur wyraźnie ... Bożena Jaskowska /w: Kultura organizacyjna w bibliotece: ...
Read more