advertisement

column JACE van de Ven + reactie REM van de Ven. Cultureel café 23 2-2014

60 %
40 %
advertisement
Information about column JACE van de Ven + reactie REM van de Ven. Cultureel café 23 2-2014
Entertainment

Published on February 25, 2014

Author: HalloJongens

Source: slideshare.net

advertisement

Column verkiezing in het cultuurcafé door JACE van de Ven 23 – 2 – 2014 Het Brabants Dagblad bracht onlangs een vrolijke pagina over de gemeenteraadsverkiezingen. Terwijl Tilburg politiek naar de kloten gaat door een wirwar van plattelandspartijtjes besloot de plaatselijke krant een zwaarwichtig artikel te wijden aan de veertien verkiezingsaffiches die momenteel het straatbeeld ontsieren. Iemand van een vormgeversbureautje mocht ze een punt geven. Nog een geluk dat u en ik daar al jaren op zaten te wachten. Laten we de publicatie eens nalopen. De PvdA komt met een plaatje dat doet denken aan de omslag van een boekje met moppen. Men ziet een glunderde lijsttrekker Auke Blauwbroek die kennelijk net een leuke verteld heeft. Daarom de bewonderende tekst: ‘Da’s Auke’. Ja, je moet ze kunnen brengen, goeie bakken. Lijst 2, de VVD: niets anders op het biljet dat grote letters: 'meer camera's, minder boeven'. Wat een opportunistisch gelul, de criminaliteit daalt al jaren, maar je scoort stemmen als je roept dat de Maawmuur een 'bonk roest' is, dat Antillianen niet deugen en dat de belastingen te hoog zijn. Het is dat ze teveel zuipen die Tilburgse VVD-ers, maar anders zou je ze de plaatselijke teaparty kunnen noemen. Dan lijst 3, het CDA: Erik de Ridder. Samen vooruit, is de leuze. Kan het nietszeggender? En daarbij, heeft De Ridder –haar geknipt en gepommadeerd, jasje over de schouder en gelukzaligheid uitstralend– wel in de gaten dat hij er net zo bijstaat als Kim Jong-un uit Noord-Korea? O was dat de bedoeling om daadkrachtig over te komen? Nummer vier is D66. Op hun aanplakbiljet staat niks anders dan ‘Nu vooruit D66’. Samen vooruit! Nu vooruit! Origineel hoor. En daar komt bij dat het woord nu suggereert dat ze tot nu toe stil hebben gestaan. Of, nog erger, je kunt ‘Nu vooruit D66’ ook uitspreken op die manier van ‘Nou vooruit, dan D66 maar’. Als er dan helemaal niks meer is. Het affiche van GroenLinks is net een half open geschoven doosjes wybertjes met de tekst: Het gaat om mensen, niet om cijfers. Ik hoop dat ze bij GroenLinks beseffen dat als je op 19 maart geen goeie cijfers haalt, je die mensen om wie het gaat wel kunt vergeten? 1

De SP houdt het bij de vertrouwde tomaat, Trots komt met een iets beschaafdere rechtse kreet dan de VVD en bij de TVP weten ze kennelijk niet dat je het woord Stemlokaal volgens het groene boekje als één woord schrijft. Komen we bij Nell van de senioren en Nel van Cel en Jan van de optimisten, allemaal goedbedoelde folklore, niks mis mee, waarom zou je niet voor je dorp of wijk opkomen. Is er nog de partij DAT die het tijd voor verandering vindt. Nou, die verandering komt er, want ze zullen hun zetel op 19 maart zeker niet behouden. U ziet al, dat ik Lijst Smolders eventjes heb overgeslagen. Expres, want het gaat de komende verkiezingen vooral om deze LPF-chauffeur, mateloos populair onder mensen die zich echte Tilburgers noemen en daarom de stad kennen als geen ander, hoewel ze meestal nergens van op de hoogte zijn. Maar Smolders is hun man, hij zal de komende jaren wel eens orde op zaken gaan stellen. Vooral die paar promille die voor cultuur werden aangewend zullen tot op de laatste cent teruggehaald worden. Weg Draaiend Huis, weg Maawmuur, weg Zuidelijk Toneel, weg zelfs het gedicht van Nick Swarth op het zebrapad bij de Katterug want dat brengt het verkeer in gevaar. Niemand buiten Smolders en zijn vrouw en het festival van het levenslied kunnen nog op een stuiver van de overheid rekenen. De motivatie tot dit alles liet Smolders optekenen in De Koerier: “Ik ben beter dan de wethouders die er nu zitten.” Die on-Tilburgse brutaliteit van hem mag ik wel. Daarbij acht ik Smolders ook beter dan de wethouders die er nu zitten, maar dat is de slagwerker van de Josti-band ook. Jammer alleen dat Smolders’ drijfveren vaak doodvallen achter de woorden die hij het meest bezigt: ‘schande’, ‘walgelijke praktijken’, ‘zakkenvullers’ en ga zo maar door. Hij kan kennelijk alleen functioneren door zich te overschreeuwen. En in de politiek werkt dat niet. Je zult, hoe erg het ook is, Hans, ook moeten kunnen fielefaawen om het maar eens op zijn Tilburgs te zeggen, anders ben ik bang dat je straks ondanks je acht zetels toch buiten het college wordt gehouden. En dan leidt je volksmennerige oppositie alleen weer tot onproductieve situaties. En er zit al zo weinig daadkracht in het Tilburgs gemeentebestuur. Hans, laten we dit afspreken, ik stem op jou, als jij je werkbaar opstelt. Nee, niet elke kunstenaar is een zakkenvuller, over het algemeen niet meer dan de mensen die op Lijst Smolders staan. Nee, niet elke politicus van een andere partij houdt zich bezig met walgelijke praktijken, over het algemeen niet meer 2

dan de mensen die op Lijst Smolders staan. En niet alles wat er ooit besloten is wat jij niet snapt is een schande. Wil je na vier jaar regeren straks niet afgerekend worden op veel geschreeuw maar weinig wol, kom dan met argumenten; een populistische kreet, hoe vaak ook herhaald is pas de waarheid als je haar kunt onderbouwen. Niet iedereen snapt alles, de maatschappij is ingewikkeld. Zo schijn jij niet te snappen waarom vernieuwers in de cultuur nodig zijn en snap ik niet waarom iemand zich als een Robin Hood wil gedragen als een dergelijk rolmodel niets anders dan romantische fictie is. Leef die droom daarom in stilte en probeer intussen pragmatisch aan Tilburg te werken. Cave ne cadas. Cave ne cadas, Hans. Ik waarschuw je: cave ne cadas. En als je niet weet wat dat betekent, wil Cees van Raak het wel voor je opzoeken in zijn Latijnse spreukenboekje. Heb je alweer zo’n kunstenmaker aan het werk gezet. © 23-2-2014 JACE van de Ven 3

Reactie op de column van JACE van de Ven: verkiezing in het cultuurcafé. door REM van de Ven 23 – 2 – 2014 Door mijn grote kleine vriend Esther werd ik van de week gevraagd of ik hier op het podium bij het Cultureel Café – als filosoof – iets wilde komen vertellen. Dat leek me wel leuk, dus ik zei: ja. Toen het bleek te gaan om een inhoudelijk antwoord op een column die handelde over de gemeenteraadsverkiezingen van Tilburg werd ik echter een beetje huiverig. Als er namelijk iets is waar ik me doorgaans niet om bekommer, en dus ook totaal geen kaas van gegeten heb, dan is het wel de plaatselijke politiek. Toch heb ik er niet van afgezien. Eens te meer ook omdat er in mijn optiek althans – om het Mulischiaans te zeggen – sprake leek te zijn van een kosmisch toeval. De column waar ik vanmiddag op reageren zal werd namelijk geschreven door een man – JACE – die dezelfde achternaam draagt als dat ik van mijn vader meegekregen heb; van de Ven. De Tilburgse politicus waar JACE in zijn relaas een polemiek mee aan poogt te knopen heet Smolders van achter. En laat dát nu juist de meisjesnaam van mijn moeder zijn. Toeval? Of heeft het lot het zo gewild en ben ik misschien dan toch echt de vleesgeworden synthese die door onze Lieve Heer is voorbestemd om de botsende standpunten in dit debat aufzuheben? Wie weet. Al zie ik voor mezelf deze taak eerlijk gezegd niet weggelegd. Ik heb mij afgevraagd: wat kan ik als filosoof uitrichten in een debat over het wel of niet wegbezuinigen van kunst en cultuur? Moet ik me erin mengen? Een positie innemen? Een van mijn grote inspiratiebronnen is de, nog levende, Leidse filosoof Wouter Oudemans. Deze schreef eens: “Wanneer maatschappelijke discussies gevoerd worden […] dan past een filosoof bescheidenheid. Het ontbreekt hem aan de middelen en de methoden om aan de discussie iets anders toe te voegen dan just another opinion of the man in the street – afgezien van de academische of diepzinnige saus waarmee hij zijn standpunten overgiet. […] De filosoof is degene die zich in de zijlijn bevindt. Hij neemt aan debatten en reguleringen die gericht zijn op de verbetering van de condition humaine niet deel. Hij beziet met afstandelijke blik wat de deelnemers aan het verhitte debat meenemen aan onuitgesproken gedachten. […] Deze afstandelijkheid zal al snel als zwartgallig of nihilistisch bestempeld worden. Inderdaad, de bijdragen van een filosoof helpen het gesprek niet vooruit, maar leveren hoogstens vertraging op. Gelukkig blijft de filosoof zitten in de coulisse van waaruit hij zijn voetnoten plaatst. Hij blijft verder onopgemerkt.” (Oudemans 2003, Biotechnologie en Bevolkingsgroei) De vleesgeworden synthese waar ik het zo-even over had, de verlosser die het debat met wijsgerige ‘inzichten’ komt beslechten, zal ik naar alle waarschijnlijkheid vanmiddag dan ook niet worden. Ik maak me geen illusies en weerhoud me van die aspiratie. De rol die ik daarentegen op me nemen zal, is die van de lachende derde. 4

Voor deze aanpak lijkt ook JACE, in het eerste deel van zijn column, te hebben gekozen. Hij bescheurt zich over de clichématige nietszeggende leuzen die, veelal pronkend naast portretten van net iets te gesoigneerde natsjaecken, op de straatbeeldvervuilende verkiezingsposters prijken. Dat hij niet de enige Tilburger is die jeuk krijgt van deze monsterlijke manipulatieve aanplakbiljetten blijkt wel uit het feit dat de gemeente Tilburg er dit jaar voor heeft gekozen de verkiezingsborden ‘hufterproof’ – dat wil zeggen onverwoestbaar – te maken. Op de website van het Brabants Dagblad las ik dat ervaringen uit het verleden de noodzaak van deze maatregel hebben gedicteerd. Ik citeer: “Zodra de borden hangen, is er altijd wel een grapjas die de kandidaat op de poster voorziet van een snorretje of erger.” (Brabants Dagblad, 14 februari 2014) Wat er nóg erger moge zijn dan een snorretje op een verkiezingsposter kan ik me zo één, twee, drie niet bedenken. Maar de boodschap is duidelijk. De Tilburgse lijsttrekkers zijn, omwille van hun eigen veiligheid, verworden tot een beschermde diersoort. En dat is maar goed ook, ten behoeve van de regionale biodiversiteit. Halverwege JACEs conference scheiden onze wegen zich. Ineens slaat hij om als een blad aan een boom. Zijn grapjas gaat uit en zijn lolbroek verdwijnt in het dressoir. De aanvankelijk luchtige toon maakt plaats voor een kritisch geluid op het moment dat de naam Smolders valt. Van die ouwe LPF coureur en het ongeschoolde plebs dat in maart op hem dreigt te gaan stemmen, gaan JACEs haren recht overeind staan. Alles – ja werkelijk alles – dat ook maar enigszins riekt naar beschaving wordt, hoewel ze dit zeslettergrepige woord wellicht zelf niet kennen, gebagatelliseerd door dat klootjesvolk. Zonder enig blikken of blozen serveert ‘Smolders the Barbarian’ alle kunstenaars af als parasieten die hun eigen broek niet kunnen ophouden en teren op een subsidiecircuit dat door de burger betaald wordt, zonder dat die daar enig profijt voor terug ziet. Zoals beloofd zal ik me inhoudelijk niet mengen in deze kwestie. Als lachende derde blijf ik terzijde en bezie twee heren, met een verschillende smaak, aan de toog in dispuut. De een houdt van voetbal, kroketten en idols, de ander van poëzie, moderne dans en Thomas Mann. Ik aanschouw het gekibbel tussen beiden, terwijl ik de woorden van een groot dichter mompel: “Wat is nu beter weetje?” (Esther Porcelijn) Terwijl dit schouwspel zich op de voorgrond voltrekt speelt er onderhuids meer. Het hoofdverwijt van JACE aan het adres van Hans Smolders is namelijk niet het feit dat hij een ongeciviliseerde ploert is. Dat moet kunnen. Die mensen die moeten er ook zijn. Wat het ware probleem is met Hans, is dat hij niet argumenteert. In plaats van zijn verwerpelijke standpunten te onderbouwen met gegronde redenen, slaakt hij slechts oerkreten uit zoals ‘schande!’, ‘walgelijk!’ en ‘zakkenvullers!’. Wenselijk is dit niet, want: “een populistische kreet, hoe vaak ook herhaald is pas de waarheid als je haar kunt onderbouwen” (JACE van de Ven, column verkiezingen in het cultuurcafé) , aldus JACE. 5

De politiek is een spel. Een ernstig spel. Hans speelt hierin mee, maar niet volgens de regels. Hij is het irritante broertje dat keer op keer het potje vernaait door de gemaakte afspraken aan zijn laars te lappen. De vraag in deze is echter, om welke afspraken gaat het hier? Wie of wat bepaalt hoe het politieke spel gespeeld dient te worden? Bestaat daarvoor zoiets als een ongeschreven handleiding? Of zijn het misschien slechts JACEs persoonlijke voorkeursregels waar Hans zich niet aan houdt? Van de Franse filosoof Blaise Pascal is de beroemde uitspraak: “Het hart heeft zijn redenen die de rede niet kent.” Als dit zo is, dan vraag ik mij af: waarom zou Hans Smolders de onderbuik van zijn onderdanen niet mogen bespelen met catchy oneliners als dáár juist zijn kracht ligt? Waarom zou hij gedegen argumenten aan moeten dragen wanneer deze zijn doelgroep niet of nauwelijks bekoren? Op het moment dat JACE nog lacht om de verkiezingsslogan van GroenLinks (‘Het gaat om mensen, niet om cijfers’) zegt hij zelf: “Ik hoop dat ze bij GroenLinks beseffen dat als je op 19 maart geen goeie cijfers haalt, je die mensen om wie het gaat wel kunt vergeten.” (Ibid.) Hans, die weet dít natuurlijk maar al te goed. En hij weet ook dat je Henk en Ingrid met een sleutelhanger nou eenmaal blijer maakt dan met een goed boek. Ik begrijp dat JACEs oproep tot redeneren, argumenteren en, waar nodig, conformeren, ons hier allen – als verlicht hoogopgeleid publiek – als redelijk en lovenswaardig in de oren klinkt. Tegelijkertijd echter, vraag ik mij af of het zin heeft deze zaken te verlangen van iemand die het spel niet volgens deze regels wenst te spelen. Daarom zou ik, om je te behoeden voor een zwaar, zenuwslopend en uitputtend gevecht tegen de bierkaai, willen zeggen: Carpe diem. Carpe diem, JACE. Ik waarschuw je: carpe diem. En natuurlijk weet jij – net als iedereen hier in de zaal – wat dat betekent. Wie dat op moet zoeken, die is nog dommer dan de drummer van de Josti-band. Maar gelukkig voor ons is dat slag mensen hier vanmiddag niet aanwezig. © 23-2-2014 REM van de Ven 6

Add a comment

Related presentations

Related pages

Column Tilburg cultuurcafé (23 - 2 - 2014) | Rob van de ...

... JACE van de Ven 23 – 2 – 2014 ... 3 Reactie op de column van JACE van de Ven: verkiezing in het cultuurcafé. door REM van de Ven 23 – 2 – 2014 ...
Read more