Bilgi Seminerleri1

50 %
50 %
Information about Bilgi Seminerleri1

Published on March 13, 2009

Author: guru122

Source: slideshare.net

Bilgi Okuryazarlığı Işığında Bilgiye Erişim Yolları ve Bilim İnsanı Okt. İsmail ÇETİNKAYA Yüzüncü Yıl Üniversitesi Kütüphane ve Dokümantasyon Daire Başkanı ismailcetinkaya@yyu.edu.tr Bilgi Seminerleri I Bilgi Derneği, 10 Aralık 2007 VAN

“The illiterate of the twenty-first century will not be those who can not read and write, but those who can not learn, unlearn, and relearn”… Alvin Toffler “21. yüzyılın cahili okuma yazma bilmeyen değil de, bilgiye nasıl erişeceğini bilmeyendir”… Alvin Toffler

İçinde bulunduğumuz Yüzyılda Bilgi Teknolojilerindeki Yaşanan Gelişmeler : - Bilginin üretim hızını, - Bilginin yayılmasını, - Zamandan ve mekandan bağımsız olmasını, - Ekonomik güç haline dönüşmesini, - Toplumun psikolojik yapısını (Enformasyon, dezenformasyon) - Mesleki değişim ve yeni disiplinlerin ortaya çıkmasını, - Bilimsel buluşları vb. Tetiklemiştir.

Bilginin üretilmesinde, elde edilmesinde, kullanılmasında, paylaşılmasında ve elde edilen bilgilerden tekrar yeni bilgiler üretilmesinde

Kişinin Mesleki anlamda iyi bir okuryazar olabilmesi için (Bilgisayar okuryazarlığı, Kimya okuryazarlığı Fizik okuryazarlığı, Biyoloji okuryazarlığı, Matematik okuryazarlığı, Tıp okuryazarlığı vb. ) İyi bir bilgi okuryazarı olması gerekir.

Bilgi okuryazarlığı nedir?

Bilgi okuryazarlığı, ihtiyaç duyulan bilgiye etkin bir şekilde erişebilme, kullanabilme ve değerlendirebilme becerisidir. (ALA, 1989) Bilgi okuryazarlığı, bilgiye ulaşma ve bilgiyi kullanma becerisidir. (AASL & AECT, 1998)

Bilgi okuryazarlığı, bilgi gereksinimini tanımlama, gereksinim duyulan bilgiyi bulma, değerlendirme, etkin şekilde kullanma ve iletme becerisidir.

İçeriği : Bilgi gereksinimini fark etme, bilginin yerini belirleme, bilgiye ulaşma, arama stratejilerini oluşturma, bilgiyi analiz etme, yorumlama, değerlendirme, iletme, problem çözme becerilerine sahip olma, kaynağa dayalı eğitim, sürekli öğrenme (yaşam boyu öğrenme), öğrenmeyi öğrenme, öğrenen toplum, sürekli eğitim, öğretim programına yönelik reformlar, bilgi patlaması, demokratikleşme ve telif haklarına saygı gibi konuları içermektedir.

Bilgi çağında, içinde bulunduğumuz yüzyılın öne çıkardığı, günümüz toplumunu derinden etkileyen en önemli temel gösterge ve kavramlar şunlardır

1. Bilgi patlaması 2. Bilgi yayılması 3. Bilgi teknolojisi 4. Bilimsel ve teknolojik gelişmeler 5. Internet 6. Bilgi bağımlılığı 7. Globalleşme 8. Bilginin ekonomik güce dönüşmesi 9. Yaşam boyu değişim

Sürekli Değişim (İçinde bulunduğumuz yüzyılda) : Bilgi Değerl Teknol er oji Meslek İhtiyaçlar ler DEĞİŞİM Beklent Yaşam iler Tarzı İş İş Tanıml Alanlar arı ı

İçinde bulunduğumuz yüzyılda (bilgi çağında) değişimin sonucu olarak; - Mevcut bilginin gözden geçirilmesi ve yenilenmesi, - Değişime ayak uydurmak için var olan becerilerin geliştirilmesi, - Yaşam boyu öğrenme bilincinin oluşturulması, gerekmektedir.

Var olan bilginin üzerine, yeni bilgiler eklenerek bilgi sonsuz bir hızla çoğalmaktadır. Yapılan tahminlere göre, bilimsel bilgi her on yılda bir ikiye katlanmaktadır. (TÜSİAD Raporu, 1999) Bu durum, bir mesleğin tüm ayrıntılarıyla bilinmesini olanaksız hale getirmiştir. Bilgi patlamasıyla, bazı meslekler ortadan kalkarken bazıları da sürekli eğitim almayı gerektirmektedir. Yaşam boyu değişmeden mevcut yapısında devam eden hiçbir meslek kalmadığı için bireyleri yetiştirirken, onların çağdaş gelişmeleri yakından izleyip kendi yaşamlarına uyarlayabilmelerini kolaylaştıracak bilgi, tutum ve becerilerle donatılmaları gerekmektedir.

Çağımız bireylerinde bulunması gereken temel beceriler : Uyum Sağlama İletişim Kurma Doğru Bilgiye Ulaşma Karar Verme Sorumluluk Alma Yaratıcılık Gösterme İşbirliği Yapma Sorun Çözme Karmaşık Sistemleri Algılama Kendini Geliştirme

Bilginin zamandan ve mekandan bağımsız olarak, bilgi teknolojileri sayesinde dünyanın her tarafından erişilebilir hale gelmesi, bilginin üretim hızındaki artışı tetiklemiştir. Özellikle bu durum, elektronik yayınlarda bir takım sorunları da beraberinde getirmiştir. Bilginin bulunması, erişilmesi, denetimi ve güvenilirliği gibi. Web teknolojilerindeki gelişmelere paralel olarak, İnternetin yaygınlaşması ve içerik sağlayıcılarının daha da etkin hale gelmesiyle, ilk öğretimden yüksek öğretime kadar www kaynaklarının atıf sayısı gittikçe artmaktadır.

Bu karmaşık yapıdan kendini kurtarabilmesi için, Bilgi okuryazarı bireyin sahip olması gereken özellikleri şöyle sıralayabiliriz :

Eleştirel düşünme becerisine sahiptir Bağımsız bir bilgi tüketicisidir Nasıl düzenleneceğini Nasıl kullanacağını bilir Bilgiyi Nasıl bulacağını bilir bilir Doğru Bilgiye Ulaşma Bilgi üreticisidir Kendi kendine öğrenebilir Kendini yönlendirebilir Değişime hazırlıklıdır Yaşam boyu öğrenebilir

ACRL tarafından belirlenmiş standartların ortaya koyduğu bilgi okuryazarlığı ana unsurları ise şunlardır :

Bilgi okuryazarlığı ana unsurları 1. Bilme : Bilmek istediğim nedir? Bunun için ne tür bilgiye gereksinim duyuyorum? Gereksinim duyduğum bilginin miktarı nedir? 2. Erişim : Gereksinim duyduğum bilgiyi elde etmenin en iyi yöntemi nedir? Bilgi aramada en uygun terimleri mi kullanıyorum? Bu bilginin elde edilmesinde hangi arama sistemleri ya da bilgi kaynaklarını kullanacağım?

3. Değerlendirme: Bilginin kaynağı güvenilir midir? Başka yorumlar ya da bakış açıları var mıdır? Bu yeni bilgi, zaten bilinenlerde nasıl bir değişikliğe neden olacaktır? 4. Kullanma: Bilginin sunumu için en uygun yöntem nedir? Verilecek mesajı en iyi yansıtan bilgi sunum formatı mı seçilmiştir? Kaynaklardan yapılan alıntılar savunulan düşünceleri desteklemekte midir? 5. Etik/Yasal Konular: Materyalin kullanım izni var mıdır? Sansürle ilgili konular nelerdir? Bilginin elde edilmesi, kullanılması ve yayımına ilişkin üniversitenin belli bir politikası var mıdır? (ACRL, 2003).

Standing Conference of National and University Libraries (SCONUL) tarafından bilgi problemi çözme aşamaları SCONUL Seven Pillars Model’de şu şekilde gösterilmiştir.

SCONUL Seven Pillars Model Bilgi gereksinimini fark etmek Temel Kütüphane Becerileri Bilgi gereksinimini tanımlamak Bilgi Okuryazarlığı Bilgiyi bulmak Bilgiye erişmek Karşılaştırmak ve değerlendirmek Becerileri Düzenlemek, uygulamak, iletmek IT Sentezlemek, yaratmak

Öğretilecek bilgi okuryazarlığı programının içeriği : Bilgi toplumu, Bilgi Bilginin tanımı, önemi, Bilgi kaynakları, patlaması, bilgi Bilginin üretimi tarihsel süreci ve karmaşası, Yaşam boyu özellikleri, türleri ve türleri öğrenme vb. kavramlar kullanımları üzerinde durma Araştırma konusunun Bilgi arama stratejisinin Bilginin düzenlenmesi Bilgi erişim araçları belirlenmesi ve ifade geliştirilmesi edilmesi Erişilen bilginin elde Erişilen bilgi ve bilgi Internet araçları ve Kütüphane kullanımı edilmesi ve kaynaklarının kullanımları kaydedilmesi değerlendirilmesi Kelime işlemci ve Özet çıkarma, yorum ve Görsel bilginin tablolama Sözlü/Yazılı sunum sentez yapma yorumlanması yapma programlarının kullanımı Bilgi ve belge Gönderme, alıntı kaynaklarının Kaynakça hazırlama yapma, dipnot verme kullanımına ilişkin kuralları etik/yasal konular

Bilgi okuryazarlığı programlarını öğretme sorumluluğu şu şekildedir : Öğretme Eğitim Kütüphaneler sorumluluğu Kurumları Eğiticiler Yöneticiler Öğretim Elemanları Bilgi Uzmanları Öğretmenler

Kütüphaneler Bilgi okuryazarlığı programlarının eğitimini verecek en önemli kurumların başında kütüphaneler gelir. Bu eğitim, kütüphanelerde bilgi uzmanları tarafından verilmektedir. Kütüphanelerin rolü ve sorumlulukları Kullanıcıları Eğitim Bilgi n bilgi programları Koleksiyon hizmetleri gereksiniml düzenlemek tasarlamak ve oluşturmak (Bilgi erini sunmak Okuryazarlığı) karşılamak

Uygulamadan Örnekler : Bilgi okuryazarlığı eğitimi, gelişmiş ülkelerde profesyonel şekilde yürütülürken ülkemizde yeni önem kazanmaya başlamıştır. Bu eğitimin farkında olan, özel kuruluşlar, devlet kuruluşları, kütüphaneler ve eğitim kurumları bu konuda çeşitli çalışmalar yürütmektedir. Bunlar; Üniversite ve okul kütüphaneleri tarafından yapılan kullanıcı eğitimleri (Oryantasyon programları). TÜSİAD Mesleki ve teknik eğitimin evrensel görünümü, 1999. DPT 8.(2001-2005) ve 9.(2006-2010) 5 yıllık kalkınma planları, - Yaşam boyu eğitim - Problem çözme becerileri

Bilişim teknolojileri ve politikaları özel ihtisas komisyonu raporu, 2001. - Ülkemizde bilgi okuryazarlığı düzeyinin düşüklüğü - Eğitim kurumlarında bilgi okuryazarlığı programlarının desteklenmesi - Okul ve halk kütüphanelerinin bilgi okuryazarlığı ve yaşam boyu öğrenmeyi desteklemek için geliştirilmesi PULMAN-XT Projesi (2002) Ulusal Toplantı (2003) - PULMAN ilkelerinin Halk Kütüphanelerine uygulanabilirliği - Halk Kütüphaneleri ve sürekli öğrenme (yaşam boyu öğrenme) - Halk Kütüphaneleri ve bilgi okuryazarlığı

Milli Eğitim Bakanlığı “Bilgi Erişim ve Araştırma Teknikleri” dersi (2002) - Ortaöğretim, haftada 2 saat, bilgiye erişim, bilgi kaynakları, araştırma teknikleri vb. Akademik çalışmalar ve yayınlar (1998-) - Bildiriler, makaleler, tezler, dersler vb.

Uygulama Web Adresleri TÜRKİYE’DEN : 1. TED Ankara Koleji http://library.tedankara.k12.tr/bilokur/ http://library.tedankara.k12.tr/ 2. Hacettepe Üniversitesi http://www.library.hacettepe.edu.tr 3. ODTÜ http://ww2.lib.metu.edu.tr/index.php?lang=tr 4. Bilkent Üniversitesi http://library.bilkent.edu.tr/indexTR.htm 5. Sabancı Üniversitesi http://bilmer.sabanciuniv.edu/tr/ 6. Koç Üniversitesi http://www.ku.edu.tr/ku/index.php?option=com_content &task=view&id=1153&Itemid=2226&Itemid=2226&lang=tr

DÜNYADAN : 1. SCONUL (Society of College, National and University Libraries) http://www.sconul.ac.uk/ 2. The University of Sheffield http://dis.shef.ac.uk/literacy/default.htm 3. Blog http://information-literacy.blogspot.com/ 4. ALA (American Library Association) http://www.ala.org/ 5. ACRL (Association of College and Research Libraries) http://www.ala.org/ala/acrl/acrlstandards/standardsguidelines.htm 6. Oregen School http://www.oslis.org/elementary/index.php?page=findInformation 7. JMU (James Medison University) http://www.lib.jmu.edu/instruction, http://www.lib.jmu.edu/gold/

SONUÇ

Tarım toplumundan sanayi toplumuna, sanayi toplumundan da bilgi toplumuna geçişi gerçekleştirmiş insanlık, içinde bulunduğumuz yüzyılın bilgi kirliliğinde boğulmamak, bilimden teknolojiden ve hedeflediği üstün medeniyet seviyesinden sapmamak için mücadele etmektedir. Bu mücadeleyi, yaşam boyu öğrenme ve öğrenmeyi öğrenmiş, bilgiyi hayatın her alanında etkin olarak kullanabilen, kullandığı bilgilerden de yeni bilgiler üretip ortaya koyduğu buluş ve icatlarını insanlığın hizmetine sunabilen, bilgi okuryazarı bireylere sahip toplumlar kazanacaktır.

TEŞEKKÜRLER

Add a comment

Related presentations

Related pages

Aile Seminerleri1

bİlgİ edİnme; resmİ gazete; dosya planlari; namaz vakİtler ...
Read more

Faaliyetler - konyamuftulugu.gov.tr

Aile Seminerleri1. Hanımlara Yönelik Aile Seminerleri. ... AİRB Görevlileri Bilgi Paylaşımı Toplantısında Bir Araya Geldi; AİRB Görevlilerine ...
Read more

Ataşehir'de Atık Seminerleri | Ataşehir Belediyesi

TÜZEL KİŞİ BİLGİ EDİNME FORMU. ADRES Barbaros Mah. Şebboy Sok. No:4A Pk: 34746 Ataşehir - İstanbul TELEFON +90 216 570 50 00. E-POSTA ...
Read more

ASTRONOMİ ÖĞRETMEN SEMİNERLERİ-1 - astrobilgi.org

Öğretmenlere yönelik olarak 3-4 Şubat 2011 tarihleri arasında Antalya Koleji Konferans Salonunda AÖS-1 (Astronomi Öğretmen Seminerleri-1 ...
Read more

ADRB Tanıtım Seminerleri-1 | Gaziantep İl Müftülüğü

BİLGİ EDİNME; Adres: İncilipınar Mahallesi 36008 Nolu Sok. No: 3 Şehitkamil/ Gaziantep; Tel: 0 342 231 13 07 - 0342 220 13 57; Fax: 0 342 230 34 90;
Read more

2015-2016 Aile Seminerleri-1 | Türkiye Üstün Zekalılar ve ...

Bilgi Havuzu. Aile Eğitimi; Bildiriler; Dergiler; Eğitim; Makaleler; Öğretmen Eğitimi; Özel Eğitim; Sempozyumlar; Bilim ve Yetenek Kamp ...
Read more