advertisement

Çalışma Hayatında Alt İşveren (taşeron) Uygulaması

63 %
38 %
advertisement
Information about Çalışma Hayatında Alt İşveren (taşeron) Uygulaması
Education

Published on March 8, 2014

Author: tugbaozen81

Source: slideshare.net

Description

Alt işveren, taşeron
advertisement

Yalova Üniversitesi İnsan Kaynakları ve Sosyal İlişkiler Tezsiz Yüksek Lisans Küreselleşme ve Esnek Çalışma Prof. Dr. Cihangir AKIN ÇALIŞMA HAYATINDA ALT İŞVEREN (TAŞERON) UYGULAMASI Esra İlgün – Barış Aras – Tuğba Özen

Alt İşverenlik Giriş Ekonomik ve ticari alandaki hızlı değişim karşısında, şirketler güçlü kalabilmek için iş gücü maliyetlerini azaltmak için çözüm aranmıştır. Bunun neticesinde, uzmanlık gerektiren alanlarda ya da yardımcı işlerin ifasında, personel istihdam etmek yerine farklı işverenler vasıtası ile işin ifası sağlanmaktadır. Böylece pratikte çok kolay görülmekte birlikte, uygulamada pek çok hukuki anlaşmazlıklara sebep olabilecek üçlü bir iş ilişkisi ortaya çıkmıştır. (Kaynak: Prof. Akyiğit, 2013)

Alt İşveren(Taşeronluk) Tarihçesi  Taşeron, yani alt işverenlere ilişkin ilk yasal çerçeve,1936 tarihli 3008 sayılı İş Yasası ile çizildi.  Daha sonra, 1988 yılında çıkarılan 318 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile de, kamu kesiminde bazı hizmetlerin satın alınması yoluyla üçüncü kişilere gördürülmesi sağlandı.  2003 tarihli, 4857 sayılı İş Yasası ile alt işverenlik ilişkisi düzenlendi.  Alt işverenlik ilişkisi 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunun’da da düzenlenmiş ve orada da asıl işverenin yasanın işverene yüklediği yükümlerden dolayı ilgili sigortalı ve/veya hak sahipleri ile Kurum (SGK)’a karşı birlikte sorumluluğundan söz edilmiştir.(SSGSSK12/son fıkra). Kaynakça:http://www.lutfiinciroglu.com/content/view/12/19/ tarih:20/04/2013 saat:11:00”

Alt işverenlik Yönetmeliği  En son olarak 2008 yılında 22/5/2003 tarihli ve 4857 sayılı İş Kanunu kapsamında asıl işveren-alt işveren ilişkisinde gereken hususları düzenlemek üzere “Alt İşverenlik Yönetmeliği” yürürlüğe girmiştir. Bu yönetmelik; Alt işverenliğin kurulma şartlarını, alt işverene ait işyerinin bildirimini, tescilini, alt işverenlik sözleşmesinde bulunması gereken hususları düzenlemektir. “Kaynakça:http://www.iskanunu.com/yonetmelikler/1080-alt-isverenlik-yonetmeligi ”

4857 Sayılı İş Kanunda Alt İşveren (TAŞERON)Tanımı 4857 sayılı iş kanununun 2. maddesinde Alt İşveren tanımı; “Bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerinde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren ile iş aldığı işveren arasında kurulan ilişkiye asıl işveren-alt işveren ilişkisi denir.” Kaynakça:http://www.lutfiinciroglu.com/content/view/12/19/ tarih:20/04/2013 saat:11:00

Asıl İşveren& Alt İşveren İlişkisi Asıl işveren-alt işveren ilişkisinin kurulabilmesi aşağıda sayılan koşuların varlığına bağlıdır. 1-Öncelikle bir asıl işyeri ve asıl işveren olması gerekli. Başka bir deyişle, Kanunda belirtilen alt işverene işi veren asıl işverenin, “işveren” niteliğinde, yani “işçi çalıştıran” bir gerçek veya tüzel kişi olması gerekir. 2-Bu asıl işyerinde yürütülen mal ve hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerde (yemek, temizlik, tahmil, tahliye, taşıma gibi) veya yapılan asıl işin bir bölümünde; a-)İşletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle, b-)Uzmanlık gerektiren işlerde iş alan başka bir işveren (alt işveren) olacak. 3-İş alan başka işveren işçilerini sadece o işte ve o işyerinde ve eklentilerinde çalıştırabilecek. Kaynakça:http://www.iskanunu.com/yonetmelikler/1080-alt-isverenlik-yonetmeligi Tarih:20/04/2013 saat:11:00

Kimler Alt İşveren Değildir? Taşeron meselesine ilişkin düzenlemeler açısından en önemli noktalardan biri de, belirli işlerin hatta işin belirli bölümlerinin alt işveren dışında da üçüncü kişilere verilebilir olmasıdır. 1. Asıl işveren-alt işveren ilişkinin varlığından, öncelikle “işyerinde yürütülen mal ve hizmet üretimine ilişkin işler" için söz edilebilecektir. Bunun dışında kalan işler de üçüncü şahıslara verilebilmekte, ancak işi alan işveren İş Kanunu anlamında “alt işveren" sayılmamaktadır. 2. İşin “anahtar teslimi" biçiminde “ihale edilmesi" durumunda asıl iş- veren-alt işveren ilişkisinden ve asıl işverenin alt işverenin işçilerine karşı sorumluluğundan söz edilememektedir. Bu doğaldır, çünkü işi ihale eden iş sahibi, ihale edilen işte kendisi de işçi çalıştırmadığından “işveren" nite¬liğini taşımamaktadır. Yüksek mahkemede “işi bölerek ihale suretiyle muhtelif kişilere iş veren iş sahibinin İş Kanunu anlamında asıl işveren olmadığını" karara bağlamıştır. 3. Asıl işveren-alt işveren ilişkisinden söz edebilmek için, alınan işin asıl işe “bağımlı" ve asıl iş sürdüğü müddetçe devam eden “sürekli" bir iş olması gerekmektedir. Yüksek Mahkeme bir kararında, asıl işverenin işi ile alt işverenin işinin birbirinden “ayrı" ve “bağımsız" olmasının birlikte sorumluluğu ortadan kaldıracağına hükmetmiştir.

Asıl İşveren&Alt İşveren İlişkisi         Asıl işveren ile alt işveren arasında akdi bir ilişkisi vardır. Bu ilişki istisna, vekalet olabileceği gibi taşıma ya da kira da olabilir Bu sözleşmesel ilişkinin hizmet akdine dayanmadığı kesindir. Alt işverenin asıl işverene karşı olan yükümlülükleri akdedilen bu sözleşme ile belirlenir. Asıl işverenin alt işverenin işçileri ile herhangi bir sözleşme ilişkisi yoktur. Alt işveren, asıl işverene ait işin bir bölümünde veya yardımcı işlerinde kendisine iş akdi ile bağlı işçileri çalıştırır. Çalıştırdığı işçilerin ücretlerini öder. Alt işveren kendi işçileri karşısında bir işveren niteliği taşır. Ayrıca alt işverenin işçilerini çalıştırdığı işyeri bölümü onlar yönünden ayrı bir işyeri anlamını taşır. Bu bakımdan fiziki anlamda tek işyeri olan yerler hukuki anlamda hem asıl işverenin hem de alt işverenin işyeridir. “ Kaynakça:http://www.egemenoglu.av.tr/pdf/tr_1332064469_asil_isveren_alt_isveren_iliskisi.pdf “

Asıl İşverenin Yükümlülükleri 4857 sayılı iş kanununa göre asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur. “ Kaynakça:http://www.iskanunu.com/yonetmelikler/1080-alt-isverenlik-yonetmeligi “

ASIL İŞVEREN & ALT İŞVEREN İLİŞKİSİNDE MUVAZAA Alt İşveren Yönetmeliğinin madde 3/g fıkrasında ise muvazaa olarak kabul edilen sözleşmeler şu şekilde sıralanmıştır:  İşyerinde yürütülen mal veya hizmet üretimine ilişkin asıl işin bir bölümünde uzmanlık gerektirmeyen işlerin alt işverene verilmesini,  Daha önce o işyerinde çalıştırılan kimse ile kurulan alt işverenlik ilişkisini,  Asıl işveren işçilerinin alt işveren tarafından işe alınarak hakları kısıtlanmak suretiyle çalıştırılmaya devam ettirilmesini,  Kamusal yükümlülüklerden kaçınmak veya işçilerin iş sözleşmesi, toplu iş sözleşmesi yahut çalışma mevzuatından kaynaklanan haklarını kısıtlamak ya da ortadan kaldırmak gibi tarafların gerçek iradelerini gizlemeye yönelik işlemleri içeren sözleşmeler muvazaalı kabul edilmiş ve aynı zamanda bu koşullardan hareketle de geniş bir muvazaa tanımı yapılmıştır. http://www.iskanunu.com/yonetmelikler/1080-alt-isverenlik-yonetmeligi

Türkiye’de Taşeron Çalışan Sayıları “ Kaynakça:http://www.zaman.com.tr/ekonomi_taseron-isci-sayisi-10-yilda-4-kat-artti_2007669.html Tarih:20/04/2013 saat:11:30 “

Kayıt Dışı İstihdam ve Alt İşveren İlişkisi  Taşeron uygulamaları, kayıtdışı istihdamın, endüstri ilişkilerinde yeni bir kültürün hızla yaygınlaşmasının da önemli nedenlerinden biridir. Bazı işlerin taşerona verilmesi suretiyle, yapay biçimde işyeri ölçeğinin küçültülmesi, işçi sayısının azaltılması mümkün olabilmektedir. Bu yolla taşeronlaşma, işyeri ölçeğine bağlı bir dizi yükümlülüğün ortadan kaldırılmasının bir aracı olarak da kullanılmış ve kullanılmaktadır. Bunlardan en önemlisi, iş güvencesine ilişkin düzenlemelerdir. 4857 sayılı İş Kanunu’nun iş güvencesine ilişkin hükümleri, 30’dan daha az işçi çalıştıran işyerlerini kapsamamaktadır. Bunun yanında, elli veya daha fazla işçi çalıştıran işyerleri için öngörülen özürlü, eski hükümlü ve terör mağduru çalıştırma zorunluluğu, işyerindeki işçi sayısına, işyerinin niteliğine ve tehlikelilik derecesine göre bir veya daha fazla mühendis veya teknik eleman görevlendirme yükümlülüğü, yüz elli ve daha fazla işçi çalıştırılması halinde işçiler tarafından kurulacak tüketim kooperatiflerine yer tahsisini düzenleyen hükümler doğrudan iş kanunu ile getirilen yükümlülüklerin başlıcalarıdır. Bunların dışında, çeşitli kanun, tüzük ve yönetmeliklerde yer alan izin kuruluna, işyeri hekimi bulundurulmasına, beceri eğitimine, spor tesisi kurulmasına ilişkin düzenlemeler, işçi sayısına bağlı yükümlülükler arasındadır. • “İşyerlerinde kullanılan taşeronlar yarın sanayinin mafyasıdır. İşveren kendince yakın tehlikeyi bertaraf edebilmek için, taşeronluğun neden olabileceği uzak tehlikeyi henüz göremiyor.REFİK BAYDUR

TÜRKİYE’DE KAYIT DIŞI İSTİHDAM SORUNU ÇÖZMEYE YÖNELİK GİRİŞİMLER Yıllar İtibariyle Kayıt Dışı İstihdam (Bin Kişi) Kayıt Dışı İstihdam Toplam İstihdam (Bin Kişi) Kayıt Dışı İstihdam Oranı 2000 10.925 21.581 50,6 2001 11.382 21.524 52,9 2002 11.133 21.354 52,1 2003 10.943 21.147 51,7 2004 9.843 1 9.632 5 0,1 2005 9.666 2 0.067 4 8,2 2006 9.593 2 0.423 4 7 2007 9.423 2 0.738 4 5,4 2008 9.220 2 1.194 4 3,5 2009 9.328 2 1.277 4 3,8 2010 9.772 2 2.594 4 3,3 2011 10.139 24.110 42,1 Haz.11 10.327 25.577 40,4 Kaynak: http://www.maliye.gov.tr/YillikEkonomikRapor/Y%C4%B1ll%C4%B1k%20Ekonomik%20Rapor%202012.pdf erişim tarihi: 23.04.2013

Türkiye’de Taşeron Çalışan Sayıları 2011 Yılında yapılan araştırmaya göre Taşeron işçiliğin en yaygın olduğu sektörler, Temizlik işlerinde 417 bin taşeron çalışıyor. İnşaat işlerinde 318 bin taşeron çalışıyor. “ Kaynakça:http://www.sondevir.com/?aType=haber&ArticleID=100046 tarih:20/04/2013 saat:11:20 “

İŞVEREN MADURİYETİ İŞVEREN MAĞDUR ÇÜNKÜ; • Asıl işin bir bölümünün alt işverene/taşerona verilmesi durumunda verilen işin işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren iş olma şartı aranıyor. Asıl işveren bu şartın olduğunu sanarak işlerinin bir kısmını taşerona veriyor. Yapılan inceleme sonucunda deniyor ki kurulan taşeron ilişkisi kanuna uygun değil ve burada muvazaa var. Bu durumda taşeronun işçileri baştan itibaren asıl işverenin işçisi sayılıyor. Burada da asıl işveren sonucunu kestiremediği bir işlemden dolayı hukuki ve cezai işlemlerle karşı karşıya kalıyor.

İŞÇİ MADURİYETİ İhale makamlarının kıdem tazminatından asıl işveren olmamaları durumunda bir sorumluluğu bulunmuyor. Burada sorumluluk ihaleyi alan ve işçiyi istihdam eden işverenlerde oluyor. İhale makamlarının işçilerin kıdeme dayalı haklarından sorumlu olacaklarına ilişkin düzenleme yapılırsa bu alandaki sorunlar giderilmiş olur. • Ayrıca bir işyerinde farklı işverenlerin/taşeronların yanında çalışanların kıdeme dayalı haklarından ihale makamı/asıl işverenlerin sorumlu olacağına ilişkin düzenleme taşeronlarda çalışanların haklarının kaybolmasını önleyecektir. •

SONUÇ • • • • Günümüzde mal ve hizmet üretiminde uzmanlaşmanın bir gereği olan alt işverenlik müessesesinin, maliyetlerin azaltılmasındaki etkisi sebebiyle verimliliği artırmanın önemli bir aracıdır. İşverenler için rekabet edebilirliğin getirdiği bir zorunluluk haline geldiği unutulmamalıdır. Sağlamış olduğu esneklik ve verimlilik artışından ötürü bir çok sektöründe kendine önemli ölçüde yer bulan bu uygulamanın daha açık , daha somut ve anlaşılır yasal düzlemelere ihtiyacı vardır. Taşeron uygulamalarına sektör sınırlaması, süre sınırlaması, mevsim sınırlaması, sayı sınırlaması ve izin sistemi getirilebilir.

TEŞEKKÜRLER

Kaynakça • Prof. Dr. Ercan Akyiğit, Alt İşverenlik,2013 • “http://www.lutfiinciroglu.com/content/view/12/19/ tarih:20/04/2013 saat:11:00” • “http://www.iskanunu.com/yonetmelikler/1080-alt-isverenlikyonetmeligi tarih:20/04/2013 saat:11:30” • “http://www.egemenoglu.av.tr/pdf/tr_1332064469_asil_isveren_al t_isveren_iliskisi.pdf” • “http://www.zaman.com.tr/ekonomi_taseron-ıscı-sayısı-10-yilda4-kat-artti 2007669.html tarih:20/04/2013 saat:11:30” • “http://www.sondevir.com/?aType=haber&ArticleID=100046 tarih:20/04/2013 saat:11:20”

Add a comment

Related presentations

Related pages

Çalışma Hayatında Alt İşveren (taşeron) Uygulaması - Education

Çalışma Hayatında Alt İşveren (taşeron) Uygulaması ... on Jul 08, 2015. Report Category: Education
Read more

Çalışma Hayatında Alt İşveren Uygulaması Taşeron ...

2014 Çalışma Hayatında Alt İşveren Uygulaması Taşeron… | Taşeron Haber ÇALIŞMA HAYATINDA ASIL İŞVEREN-ALT İŞVEREN (TAŞERON) UYGULAMASI -I.
Read more

Çalışma Hayatında Alt İşveren Uygulaması Taşeron ...

Benzeyen İlanlar: Taşeron (Alt İşveren)… 2014 Taşeron (Alt İşveren) Nedir? Taşeron sistemi nasıl uygulanıyor ... Taşeron ancak asıl ...
Read more

Çalışma Hayatında Alt İşveren Uygulaması Taşeron ...

Çalışma Hayatında Alt İşveren Uygulaması Taşeron… | Taşeron Haber 2014 yazısına yapılan yorumlar
Read more

TÜRKİYE’DE ALT İŞVERENLİK UYGULAMASI

... . Çalışma hayatında esneklik ... tanımları yapılmış olmakla birlikte alt işverenlik uygulaması ... Asıl işveren taşeron ...
Read more

Yusuf GÜLEŞCİ, Kamu İşyerlerinde Alt İşveren Uygulaması ...

... çalışma hayatında ... Alt İşveren Uygulaması, ... kadrolu işçi sayısından fazla sayıda alt işveren taşeron işçisi ...
Read more

İŞ YASASINA GÖRE ALT İŞVEREN KAVRAMI VE ASIL İŞVEREN – ALT ...

... Özveri, M., Alt İşveren Uygulaması ... işleri ve asıl işe yardımcı işleri taşeron ya da alt işveren ... Çalışma Hayatında ...
Read more