Ag3 Makro2

33 %
67 %
Information about Ag3 Makro2
Education

Published on December 11, 2008

Author: guest2514d3

Source: slideshare.net

Description

lexoneee

Makroekonomia II Ligjërata 3 Kontabiliteti i të ardhurave kombëtare

Shkurtesat/akronimet GDP; Gross domestic product=Bruto produkti I brendshëm GNP: Gross national product: Bruto produkti kombëtar NDP: Net domestic produkt: Neto Produkti kombëtar CPI: Consumer Price Index (indeksi I cmimeve të konsumit ) PPI: Production price index (indeksi I cmimeve të prodhimit) C: Consumption (konsumi) I: Investment (Invetsimet) G: Goveernment sopending(shoenzimet qeveritare) NX: Net exports (eksportet neto) TR: Transfers (transfertat) TA: Taxes (taksat) YD: Disposable income (të ardhurat e disponueshme) Y: Inocme (të ardhurat) AD: Aggregate demand (kërkesa agregate) AS: Aggregate supply (oferta agregate)

GDP; Gross domestic product=Bruto produkti I brendshëm

GNP: Gross national product: Bruto produkti kombëtar

NDP: Net domestic produkt: Neto Produkti kombëtar

CPI: Consumer Price Index (indeksi I cmimeve të konsumit )

PPI: Production price index (indeksi I cmimeve të prodhimit)

C: Consumption (konsumi)

I: Investment (Invetsimet)

G: Goveernment sopending(shoenzimet qeveritare)

NX: Net exports (eksportet neto)

TR: Transfers (transfertat)

TA: Taxes (taksat)

YD: Disposable income (të ardhurat e disponueshme)

Y: Inocme (të ardhurat)

AD: Aggregate demand (kërkesa agregate)

AS: Aggregate supply (oferta agregate)

Llogaritja e produktit të brendshëm bruto Makroekonomia studion, në mes tjerash, edhe të ardhurat kombëtare Llogaritë e të ardhurave kombëtare na japin vlerësimet për GDP-në. GDP= Q e prodhuara në vend brenda vitit x P Llogaritet vlera përfundimtare e produkteve dhe shërbimeve për të evituar përsëritjet ose vlera e shtuar në çdo fazë të prodhimit Llogaritet vetëm produkti aktual e jo edhe transaksionet e produkteve të vjetra

Makroekonomia studion, në mes tjerash, edhe të ardhurat kombëtare

Llogaritë e të ardhurave kombëtare na japin vlerësimet për GDP-në.

GDP= Q e prodhuara në vend brenda vitit x P

Llogaritet vlera përfundimtare e produkteve dhe shërbimeve për të evituar përsëritjet ose vlera e shtuar në çdo fazë të prodhimit

Llogaritet vetëm produkti aktual e jo edhe transaksionet e produkteve të vjetra

Llogaritja e produktit të brendshëm bruto GDP llogaritet me çmimet e tregut Çmimet e tregut në vete përfshijnë edhe taksat indirekte Produktet dhe shërbimet e patregtueshme dhe efekti i tyre në GDP: P.sh. Prerja e flokëve në shtëpi ose prodhimi i të mirave në kopshte nuk përfshihen në GDP

GDP llogaritet me çmimet e tregut

Çmimet e tregut në vete përfshijnë edhe taksat indirekte

Produktet dhe shërbimet e patregtueshme dhe efekti i tyre në GDP:

P.sh. Prerja e flokëve në shtëpi ose prodhimi i të mirave në kopshte nuk përfshihen në GDP

GDP për kokë banori GDP për kokë banori=standardi i jetesës. Supozimi se me rritjen e GDP-së rritet edhe standardi jetësor A është matës i mirë për jetesën? Jo tregues direkt i standardit të jetesës por si i përafërt (proxy).

GDP për kokë banori=standardi i jetesës.

Supozimi se me rritjen e GDP-së rritet edhe standardi jetësor

A është matës i mirë për jetesën?

Jo tregues direkt i standardit të jetesës por si i përafërt (proxy).

GDP real dhe nominal GDP nominal = vlera e produkteve dhe shërbimeve e matur me çmimet e vitit vijues GDP (2000) = Q (2000) x P (2000) GDP nominal ndryshon çdo vit: Për arsye se çmimet ndryshojnë Prodhimi ndryshon GDP real = vlera e produkteve dhe shërbimeve në vitin vijues e matur me çmimet e vitit bazë. P.sh. GDP (2000) = Q (2000) x P (1995)

GDP nominal = vlera e produkteve dhe shërbimeve e matur me çmimet e vitit vijues

GDP (2000) = Q (2000) x P (2000)

GDP nominal ndryshon çdo vit:

Për arsye se çmimet ndryshojnë

Prodhimi ndryshon

GDP real = vlera e produkteve dhe shërbimeve në vitin vijues e matur me çmimet e vitit bazë. P.sh.

GDP (2000) = Q (2000) x P (1995)

2.2. GDP real dhe nominal Shembull (Tabela 2.1) Llogarit GDP e dy viteve, rritjen e GDP-së dhe GDP reale kur viti bazë është 1987): GDPn(1987) GDPn(1993) GDPr(1993) Banane 15x0.2=3 20x0.3=6 20x0.2=4 Portokaj 50x0.22=11 60x0.25=15 60x0.22=13.2 14$ 21$ 17.2$

dGDP nominal (1987 vs 1993)= =[GDPn(1993)/GDPn(1987)]*100=1.5=50% GDPr(1993)=produktet e prodhuara në vitin 1993 të shumëzuara me çmimet e vitit 1987 dGDPr(1993)=GDPr(1993)/GDPn(1987)=23%

dGDP nominal (1987 vs 1993)=

=[GDPn(1993)/GDPn(1987)]*100=1.5=50%

GDPr(1993)=produktet e prodhuara në vitin 1993 të shumëzuara me çmimet e vitit 1987

dGDPr(1993)=GDPr(1993)/GDPn(1987)=23%

GDP real dhe nominal Problemet gjatë matjes së GDP-së: Nuk reflekton shpërndarjen e produktit në shtresa të varfëra dhe të pasura Puna vullnetare nuk përfshihet Qëndrushmëria e GDP-së: Nauru GDP të lartë si rezultat i depozitave të mëdha të fosfatit por që nga 1989 GDP ka rënë ngase rezervat e shterura; vendet me naftë. Produktet që nuk tregtohen Përmirësimi i cilësisë Ekstrernalitete: nuk merret parasysh ndotja e ambientit Aktivitete jolegale dhe joformale

Problemet gjatë matjes së GDP-së:

Nuk reflekton shpërndarjen e produktit në shtresa të varfëra dhe të pasura

Puna vullnetare nuk përfshihet

Qëndrushmëria e GDP-së: Nauru GDP të lartë si rezultat i depozitave të mëdha të fosfatit por që nga 1989 GDP ka rënë ngase rezervat e shterura;

vendet me naftë.

Produktet që nuk tregtohen

Përmirësimi i cilësisë

Ekstrernalitete: nuk merret parasysh ndotja e ambientit

Aktivitete jolegale dhe joformale

GDP dhe GNP GDP shpreh produktet e prodhuara në vend në një moment ta caktuar GNP shpreh prodhimin e vendasve kudo që ai prodhim ndodh GNP=GDP+net pagesat nga bota e jashtme (pagesat e fajtorëve nga jashtë-të paguarat jashtë) GDP: Vlera e shtuar e produkteve në vend GNP: Vlera e shtuar nga produktet e zotëruara nga vendi

GDP shpreh produktet e prodhuara në vend në një moment ta caktuar

GNP shpreh prodhimin e vendasve kudo që ai prodhim ndodh

GNP=GDP+net pagesat nga bota e jashtme (pagesat e fajtorëve nga jashtë-të paguarat jashtë)

GDP: Vlera e shtuar e produkteve në vend

GNP: Vlera e shtuar nga produktet e zotëruara nga vendi

GDP dhe GNP Kur GDP>GNP të huajt marrin më shumë se sa rezidentët e vendit marrin jashtë Dallimi zakonisht i vogël: Kuvait: me zbulimin e naftës vendosi që një pjesë nga të hyrat nga nafta ti investoj jashtë e jo ti harxhoj brenda vendit (për të siguruar të hyra për gjenerata e reja): andaj GNP>GDP=neto pagesat për faktorët e prodhimit

GDP dhe NDP GDP – para se të llogarisim amortizimin e kapitalit • NDP – Net GDP; pasi të kemi pëllogaritur amortizimin e kapitalit

GDP – para se të llogarisim amortizimin e kapitalit

• NDP – Net GDP; pasi të kemi pëllogaritur amortizimin e kapitalit

Indekset e çmimeve CPI (Consumer price index) PPI (Production price index) GDP deflatori

CPI (Consumer price index)

PPI (Production price index)

GDP deflatori

Indekset e çmimeve Deflatori i GDP-së Ndryshimet që kanë ndodhur në çmime nga viti bazë në vitin vijues = GDP nominal në vitin vijues GDP real i atij viti GDP nominal=GDP real*deflatori i GDP-së Gjeni deflatorin e GDP-së në vitin 1993 nga shembulli i mëparshëm?

Deflatori i GDP-së

Ndryshimet që kanë ndodhur në çmime nga viti bazë në vitin vijues

= GDP nominal në vitin vijues

GDP real i atij viti

GDP nominal=GDP real*deflatori i GDP-së

Gjeni deflatorin e GDP-së në vitin 1993 nga shembulli i mëparshëm?

Indekset e çmimit CPI mat koston e një shporte fikse të mirash dhe shërbimesh që konsumon një familje tipike CPI=koston e jetesës PPI mat koston e të mirave fillestare (inputeve) dhe sinjalizon shumë më herët për rritjen e çmimeve Dallimi në mes të CPI dhe GDP deflatorit? Shenja/drejtimi? Madhësia?

CPI mat koston e një shporte fikse të mirash dhe shërbimesh që konsumon një familje tipike

CPI=koston e jetesës

PPI mat koston e të mirave fillestare (inputeve) dhe sinjalizon shumë më herët për rritjen e çmimeve

Dallimi në mes të CPI dhe GDP deflatorit?

Shenja/drejtimi?

Madhësia?

Ndryshimet në mes të deflatorit të GDP-së dhe CPI Deflatori përfshin në vete të gjitha produktet dhe shërbimet, ndërsa CPI vetëm disa CPI mat çmimin e një shporte të mirash dhe shërbimesh që është e njëjtë për çdo vit CPI përfshin çmimet e importeve CPI dhe deflatori ecin në të njejtin drejtim në të shumtën e rasteve. Ushtrim: Në vitin 1974, 1979 deri me 1980 rritja e CPI ka qenë më ë lartë sesa deflatori: Sqaro?

Deflatori përfshin në vete të gjitha produktet dhe shërbimet, ndërsa CPI vetëm disa

CPI mat çmimin e një shporte të mirash dhe shërbimesh që është e njëjtë për çdo vit

CPI përfshin çmimet e importeve

CPI dhe deflatori ecin në të njejtin drejtim në të shumtën e rasteve.

Ushtrim:

Në vitin 1974, 1979 deri me 1980 rritja e CPI ka qenë më ë lartë sesa deflatori: Sqaro?

GDP deflatori është deflatori tregon cmimin e të mirave të prodhuara në vend CPI është cmimi i të mirave të konsumuara në vend CPI>GDP deflator nënkupton se cmimi i produkteve të importuara rritet relativisht më shumë se i atyre vendore. Në SHBA cmimi i naftës u ngrit, edhe pse SHBA prodhon vet naftë, ky prodhim nuk mbulon tërë konsumin andaj importohet nafta.

GDP deflatori është deflatori tregon cmimin e të mirave të prodhuara në vend

CPI është cmimi i të mirave të konsumuara në vend

CPI>GDP deflator nënkupton se cmimi i produkteve të importuara rritet relativisht më shumë se i atyre vendore.

Në SHBA cmimi i naftës u ngrit, edhe pse SHBA prodhon vet naftë, ky prodhim nuk mbulon tërë konsumin andaj importohet nafta.

Shpenzimet dhe komponentët e kërkesës AD = C + I + G + NX miliard $ si % e GDP-së C 4,094 68.9 I 770 12.9 G 1,115 18.8 NX -33 -0.6 GDP 5.946 100.0 Pyetje për diskutim: Si ndryshon GDP kur rritet konsumi? Varet nëse konsumi është i drejtuar kah mallrat e vendit apo kah importi Rritet konsumi për mallrat e vendit: GDP shtohet po aq sa shtohet konsumi Rritet konsumi për mallrat e importuara: GDP ngelet e njëjtë, pra rritet konsumi dhe ulen eksportet neto dhe efekti në GDP është zero

AD = C + I + G + NX

miliard $ si % e GDP-së

C 4,094 68.9

I 770 12.9

G 1,115 18.8

NX -33 -0.6

GDP 5.946 100.0

Pyetje për diskutim:

Si ndryshon GDP kur rritet konsumi?

Varet nëse konsumi është i drejtuar kah mallrat e vendit apo kah importi

Rritet konsumi për mallrat e vendit: GDP shtohet po aq sa shtohet konsumi

Rritet konsumi për mallrat e importuara: GDP ngelet e njëjtë, pra rritet konsumi dhe ulen eksportet neto dhe efekti në GDP është zero

Konsumi (C) Shpenzimet e familjeve Burimet: • Pagat e punëtorëve • Interesi për kapitalin • Qiraja e tokës • Fitimet nga ndërmarrësia Efektet e konsumit të lartë?

Konsumi (C)

Shpenzimet e familjeve

Burimet:

• Pagat e punëtorëve

• Interesi për kapitalin

• Qiraja e tokës

• Fitimet nga ndërmarrësia

Efektet e konsumit të lartë?

Investimet (I) – Blerjet e mjeteve që do të përdoren për gjenerimin e të hyrave (paisje, makina) – Shtesat në inventar – Ndërtesat, shtëpitë dhe banesat Burimi për këto investime janë kursimet

Investimet (I)

– Blerjet e mjeteve që do të përdoren për gjenerimin e të hyrave (paisje, makina)

– Shtesat në inventar

– Ndërtesat, shtëpitë dhe banesat

Burimi për këto investime janë kursimet

Shpenzimet qeveritare (blerjet shtetërore) (G) – Shpenzimet e të gjitha niveleve të qeverisë (cilat nivele?) – Përjashton pagesat për transferta (arsyeto?) Burimi për G janë taksat neto Nëse “G” tejkalon taksat neto atëherë duhet huazuar

Shpenzimet qeveritare (blerjet shtetërore) (G)

– Shpenzimet e të gjitha niveleve të qeverisë (cilat nivele?)

– Përjashton pagesat për transferta (arsyeto?)

Burimi për G janë taksat neto

Nëse “G” tejkalon taksat neto atëherë duhet huazuar

Net Eksportet (X – M) A mund të jenë eksportet më të mëdha se GDP GDP- vlera e shtuar Importet=1 milionë Përdor vetëm fuqinë punëtore si vlerë e shtuar=200,000 Eksporton: 1 milionë X=M GDP=200,000 X/GDP=1,000,000/200,000=5 Kjo ndohd në vendet e vogla Norma e eksportit në vitin 1997: Belgjikë 71%; Britania e Madhe 29%; SHBA 12%.

Net Eksportet (X – M)

A mund të jenë eksportet më të mëdha se GDP

GDP- vlera e shtuar

Importet=1 milionë

Përdor vetëm fuqinë punëtore si vlerë e shtuar=200,000

Eksporton: 1 milionë

X=M

GDP=200,000

X/GDP=1,000,000/200,000=5

Kjo ndohd në vendet e vogla

Norma e eksportit në vitin 1997: Belgjikë 71%; Britania e Madhe 29%; SHBA 12%.

GDP dhe të ardhurat personale të disponueshme Të ardhurat personale të disponueshme janë të ardhurat në disponim për shpenzim dhe kursime nga familjet Përshtatjet e nevojshme të GDP për të llogaritur të ardhurat e disponueshme Të ardhurat personale në disponim = GDP + të ardhurat neto të faktorëve nga jashtë – amortizimi – fitimet e mbajtura + transferet – taksat Analizo Tabelën A2.1

Të ardhurat personale të disponueshme janë të ardhurat në disponim për shpenzim dhe kursime nga familjet

Përshtatjet e nevojshme të GDP për të llogaritur të ardhurat e disponueshme

Të ardhurat personale në disponim =

GDP + të ardhurat neto të faktorëve nga jashtë – amortizimi – fitimet e mbajtura + transferet – taksat

Analizo Tabelën A2.1

Disa identitete të rëndësishme Ekonomia e thjeshtë; pa qeveri pa tregti të jashtme (ekonomi e mbyllur) (ana e kërkesës) : Y ≡ C + I (1) Produkti i prodhuar ose konsumohet ose shpenzohet? (Firmat mund të prodhojnë e mos ti shesin produktet=akumulojnë inventare si pjesë të investimeve) Të ardhurat konsumohen ose kursehen: Y ≡ S + C (2) Kombinojmë (1) dhe (2): C + I ≡ Y ≡ C + S (3) { ana majtë: kërkesa} {ana e djathtë: shpërndarja e të ardhurave}

Lidhja në mes të kursimit dhe investimeve: zbresim (C nga të dy anët dhe kemi): I ≡Y–C ≡S (4) kursimet=investimet (në një ekonomi të thjeshtë; mirëpo në kushte normale investohet edhe përmes huasë) Ekuacioni (4) tregon se egziston një identitet në mes të investimeve dhe kursimit dhe se një pjesë e investimeve është inventar i padëshiruar (firma prodhon më shumë se sa ëshrë kërkesa).

Lidhja në mes të kursimit dhe investimeve:

zbresim (C nga të dy anët dhe kemi):

I ≡Y–C ≡S (4)

kursimet=investimet (në një ekonomi të thjeshtë; mirëpo në kushte normale investohet edhe përmes huasë)

Ekuacioni (4) tregon se egziston një identitet në mes të investimeve dhe kursimit dhe se një pjesë e investimeve është inventar i padëshiruar (firma prodhon më shumë se sa ëshrë kërkesa).

Tani sjellim në model qeverinë dhe tregtinë e jashtme Kërkesa tani shprehet si: Y ≡ C + I + G + NX (5) Të ardhurat e disponueshme shprehen si: YD ≡ Y + TR - TA (6) Të cilat shpërndahen në konsum dhe kursime YD ≡ C + S (7) Kur kombinojmë (6) dhe (7) kemi: C + S ≡ YD ≡ Y + TR – TA ose (8) C ≡ YD – S ≡ Y + TR – TA – S Zëvendësojmë C në (5) dhe fitojmë: Y ≡ Y + TR – TA – S + I + G + NX S – I ≡ (G + TR – TA) + NX (9)

Tani sjellim në model qeverinë dhe tregtinë e jashtme

Kërkesa tani shprehet si:

Y ≡ C + I + G + NX (5)

Të ardhurat e disponueshme shprehen si:

YD ≡ Y + TR - TA (6)

Të cilat shpërndahen në konsum dhe kursime

YD ≡ C + S (7)

Kur kombinojmë (6) dhe (7) kemi:

C + S ≡ YD ≡ Y + TR – TA ose (8)

C ≡ YD – S ≡ Y + TR – TA – S

Zëvendësojmë C në (5) dhe fitojmë:

Y ≡ Y + TR – TA – S + I + G + NX

S – I ≡ (G + TR – TA) + NX (9)

Identiteti (9) zbërthehet në: (G + TR + TA) deficiti buxhetor (G + TR) shpenzimet qeveritare TA: taksat (G + TR) – TA teprica e shpenzimeve mbi taksat NX teprica e exporteve mbi importet Nëse në sektorin privat S = I atëherë deficiti (teprica) buxhetore (G + TR – TA) pasqyrohet në deficit (tepricë) të tregtisë së jashtme të barabartë. C+G+I+NX ≡ Y ≡ YD+(TA-TR) ≡ C+S+(TA-TR) Kërkesa Produkti Prod+ transfertat Shpërndarja e të ardhurave NX Y TA TA I YD S G C C TR TR

Nëse qeveria shpenzon më shumë se të ardhurat duhet të marrë hua ose brenda vendit (kursimi privat>investimet) ose nga jashtë (I>E) (S) Kursimet e sektorit privat mund të shpërndahen si: Hua shtetit (kur shteti është në deficit buxhetor) Hua të huajve: kur ata blejnë më shumë se sa që ne u shesim Hua fimave për fonde investive Kur deficit buxhetor: hua brenda (S>I) ose hua nga jashtë (I>E)

Nëse qeveria shpenzon më shumë se të ardhurat duhet të marrë hua ose brenda vendit (kursimi privat>investimet) ose nga jashtë (I>E)

(S) Kursimet e sektorit privat mund të shpërndahen si:

Hua shtetit (kur shteti është në deficit buxhetor)

Hua të huajve: kur ata blejnë më shumë se sa që ne u shesim

Hua fimave për fonde investive

Kur deficit buxhetor: hua brenda (S>I) ose hua nga jashtë (I>E)

GDP dhe disa indikatorë tjerë makroekonomik në Kosovë   Indikatorët 2005 GDP, në mil € 1,999 Konsumi 2,643 Investimet 576 Net eksporti -1,220 GDP për kokë banori, in € 1,000 Rritja e GDP-së, rritja reale në % 1.7 Inflacioni (ndryshimi në CPI) 2.0 Të hyrat qeveritare (% e GDP-së) 30.8 Shpenzimet qeveritare (% e GDP-së) 34.6 Ndihma nga jashtë, mil € 518

Faktorët përcaktues të prodhimit Në afat të shkurtë (disa vite): ndryshimet në prodhim përcaktohen nga kërkesa Në afat të mesëm (një pse dy dekada): ekonomia vie në nivel të prodimit të përcaktuar nga faktorët e ofertës: kapitali, teknologjia dhe madhësia e fuqisë punëtore Në afat të gjatë (gjysëm shekulli ose më shumë): sistemi i edukimit; norma e kursimit dhe roli i qeverisë.

Në afat të shkurtë (disa vite): ndryshimet në prodhim përcaktohen nga kërkesa

Në afat të mesëm (një pse dy dekada): ekonomia vie në nivel të prodimit të përcaktuar nga faktorët e ofertës: kapitali, teknologjia dhe madhësia e fuqisë punëtore

Në afat të gjatë (gjysëm shekulli ose më shumë): sistemi i edukimit; norma e kursimit dhe roli i qeverisë.

Add a comment

Related presentations

Related pages

fajardocabana@ | Sportswear style high quality low price

fajardocabana@ PACoops@ Mrchris7311@ ed2l8@ sexycraguy@ erick417@ jmcgaughey84@ mtucwz3z@ ingramkesarah@ JGemskids@ mitchs@ ericksher@ melvinj@ joyce ...
Read more