การร้อยเรียงประโยค

67 %
33 %
Information about การร้อยเรียงประโยค
Automotive

Published on April 27, 2014

Author: jamakamee

Source: slideshare.net

การร้อยเรียงประโยค

การร้อยเรียงประโยค การแสดงความคิดเพื่อสื่อสารกันนั้น บางโอกาสผู้ส่งสารใช้ ประโยคที่ผูกขึ้นให้รัดกุมและถูกต้องตามระเบียบของภาษาเพียง ประโยคเดียวก็สื่อความหมายได้ชัดเจนเช่น คาขวัญที่ว่า “ตัวตาย ดีกว่าชาติตาย”หลักการร้อยเรียงประโยคและวิธีวิเคราะห์การร้อย เรียงประโยคนักเรียนต้องมีความรู้เกี่ยวกับส่วนประกอบของประโยค ลาดับคาในประโยค ความยาวของประโยคและเจตนาของผู้ส่งสาร ในประโยค

ส่วนประกอบของประโยค ส่วนประกอบของประโยค ประโยคมีส่วนประกอบสาคัญ ๒ ส่วนคือ ภาคประธานและภาคแสดง โดยปกติ ภาคประธานเป็นส่วนที่ผู้ส่งสารมักกล่าวถึงก่อน ส่วนภาคแสดงนั้นเป็นส่วนที่บอกว่าสิ่งที่ กล่าวถึงนั้นทาอะไร อยู่ในสภาพใด หรือเป็นอะไร ผู้พูดอาจเพิ่มรายละเอียดเข้าไปในประโยคโดยเพิ่มคา บางคา เช่น ผู้หญิงคนนั้นชอบน้าหอมราคาแพง หรืออาจเพิ่มประโยคเข้าไปทั้งประโยคทาให้มีความซับซ้อนยิ่งขึ้นเช่น ผู้หญิงที่อยู่ในห้องสีขาวชอบ น้าหอมที่มีราคาแพงจากต่างประเทศ ประโยคที่เพิ่มขึ้นอาจสัมพันธ์กับประโยคเดิมโดยมีคาเชื่อม และ ถ้า แต่ หรือ จึง ฯลฯเช่น ผู้หญิงชอบน้าหอมส่วนผู้ชายชอบโคโลญจน์

ก.หลักเกณฑ์การให้คะแนนมีมาก ข. การให้คะแนนมีหลักเกณฑ์มาก ก. แม่ชมเชยเขามาก ข. เขาได้รับการชมเชยจากแม่มาก ตัวอย่างที่ ๑ ประธานของประโยค ก กับประโยค ข ต่างกัน และประโยค ก ไม่มีกรรม ประโยค ข มีกรรม ตัวอย่างที่ ๒ ประธาน กริยา กรรม ของประโยค ก กับประโยค ข ต่างกัน

ประโยคบางคู่ มีความซับซ้อนต่างกัน เช่น ๑. ก. เขาไม่ซื้อของถูก ข. เขาไม่ซื้อของที่มีราคาถูก ๒. ก. เรื่องนี้ทุกคนรู้อยู่แล้ว ข. เรื่องนี้เป็นเรื่องที่ทุกคนรู้อยู่แล้ว ประโยค ก ในตัวอย่างที่ ๑ และสองมีคาจากัดความหมาย คือ ถูก และ นี้ ส่วนประโยค ข ใน ตัวอย่างที่ ๑ และ ๒ มีประโยคช่วยจากัด ความหมายคือ ที่มีราคาถูก และที่ทุกคนรู้อยู่แล้ว ในบางกรณีผู้พูดอาจแสดงความคิดอย่างเดียวกันโดยใช้ประโยค หลาย ๆ ประโยคก็ได้ หรือรวมประโยคเหล่านั้นเข้าด้วยกันโดยใช้คาเชื่อมก็ได้ หรือทาให้กลายเป็นส่วนประกอบของอีกประโยคหนึ่งก็ได้

ลาดับคาในประโยค การเรียงลาดับคาในภาษาไทยมีความสาคัญมาก เพราะถ้าลาดับคาต่างกัน ความสัมพันธ์ของคาในประโยคอาจผิดไป ทาให้ความหมายของประโยค เปลี่ยนไปได้เช่น ฉันช่วยเธอ และ เธอช่วยฉัน ผู้ทาและผู้ถูกกระทาจะต่างกัน ประโยคบางประโยคที่เปลี่ยนลาดับคาแล้วมีความหมายเปลี่ยนไปน้อยมาก เช่น เขาเป็นญาติกับตุ้ม และตุ้มเป็นญาติกับเขา บางประโยคอาจเปลี่ยนลาดับ คาที่หลากหลายโดยที่ความหมายยังคงเดิมเช่น เขาน่าจะได้พบกับเธอที่บ้านคุณพ่อคุณอย่างช้าพรุ่งนี้ เธอน่าจะได้พบกับเขาที่บ้านคุณพ่อคุณอย่างช้าพรุ่งนี้ พรุ่งนี้อย่างช้าเธอน่าจะได้พบกับเขาที่บ้านคุณพ่อคุณ จะพบว่าทุกประโยคสื่อความหมายอย่างเดียวกันทาให้ทราบว่าผู้พบกันคือ เขา กับเธอ สถานที่ที่พบคือ บ้านคุณพ่อคุณ และเวลาที่พบคือ พรุ่งนี้เป็นอย่างช้า

ความยาวของประโยค ประโยคอาจมีความแตกต่างกันที่ความสั้นยาว ประโยคจะ ยาวออกไปได้เมื่อผู้พูดเพิ่มราละเอียดให้มากขึ้น รายละเอียดที่ เพิ่มขึ้นอาจเป็นรายละเอียดเกี่ยวกับสถานที่ เวลาที่เกิดเหตุการณ์ ต้นเหตุที่ทาให้เกิดเหตุการณ์ ฯลฯ นอกจากนั้นอาจเพิ่มความยาว ของประโยคโดยหาคาขยายคานามหรือกริยาในประโยคก็ได้

เจตนาของผู้ส่งสาร เราอาจแบ่งประโยคตามเจตนาของผู้ส่งสารที่แสดงในประโยค ๆ ได้เป็น ๓ ประเภทคือ ๑.ประโยคแจ้งให้ทราบ คือประโยคที่ผู้พูดบอกกล่าวหรือแจ้งเรื่องราวบางประการให้ผู้ฟัง ทราบ หรือเรียกอีกอย่างหนึ่งว่าประโยคบอกเล่า เช่น นักเรียนบางคนชอบร้องเพลง ถ้าประโยคแจ้ง ให้ทราบ มีเนื้อความปฏิเสธ ก็จะมีคาปฏิเสธ เช่น ไม่ มิ หามิได้ อยู่ด้วยดังประโยค นักเรียนบางคน ไม่ชอบร้องเพลง ๒.ประโยคถามให้ตอบ คือ ประโยคที่ผู้พูดใช้ถามเรื่องราวบางประการเพื่อให้ผู้ฟังตอบสิ่งที่ ผู้พูดอยากรู้ หรือเรียกอีกอย่างว่าประโยคคาถาม ถ้าประโยคคาถามมีเนื้อความปฏิเสธ ก็จะมีคาปฏิเสธ อยู่ด้วยเช่น ใครอยากไปเที่ยวบ้าง เนื้อความปฏิเสธ ใครไม่อยากไปเที่ยวบ้าง ๓.ประโยคบอกให้ทา คือ ประโยคที่ผู้พูดใช้เพื่อให้ผู้ฟังกระทาอาการบางอย่างตามความ ต้องการของผู้พูด เรียกว่าประโยคบอกให้ทา หรือเรียกอีกอย่างหนึ่งว่าประโยคคาสั่งหรือ ขอร้อง ประธานของประโยคบอกให้ทาบางทีก็ไม่ปรากฏประธาน ถ้าผู้พูดต้องการเน้นคากริยา และ ท้ายประโยคบอกให้ทามักจะมีคาอนุภาค เช่น ซิ นะ เถอะ

หลักทั่วไปในการร้อยเรียงประโยค ประโยคที่ร้อยเรียงกันอยู่นั้น ทั้งเนื้อความและลักษณะของ ถ้อยคาในประโยคจะต้องมีส่วนเกี่ยวข้องต่อเนื่องกัน เนื้อความ ในประโยคคือความคิดของผู้นาเสนอ จะต้องมีลาดับและมีความ เป็นอันหนึ่งอันเดียวกัน หรือที่เรียกเป็นศัพท์เฉพาะทางวิชาการ ว่ามีเอกภาพ ส่วนลักษณะถ้อยคาที่ทาให้ประโยคเกี่ยวข้อง ต่อเนื่องกันอาจเกิดจากวิธีต่าง ๆ ได้แก่ การเชื่อม การแทน การ ละและ การซ้า

การเชื่อม การเชื่อมประโยคให้ต่อเนื่องกัน อาจใช้คาเชื่อมหรือเรียกว่า คาสันธาน หรือใช้กลุ่มคาเชื่อม หรือที่เรียกว่า สันธานวลี ประกอบด้วย ข้อ ต่าง ๆดังนี้ ๑. คาสันธานบางคาและสันธานวลีบางวลีแสดงว่า ประโยคหน้าและประโยค หลังมีเนื้อความ คล้อยตามกัน เช่น และ ทั้ง อนึ่ง อีกประการหนึ่ง อีก ทั้ง รวมทั้ง ตัวอย่างเช่น ฉันตัดสินใจเรียนหนังสือและทางานไปด้วย ๒. คาสันธานบางคาและสันธานวลีบางวลีแสดงว่า ประโยคหน้าและประโยค หลังมีเนื้อความขัดแย้งกัน เช่น แต่ แต่ ทว่า แม้ แม้แต่ แม้ว่า ตัวอย่างเช่น ตารวจรู้ตัวผู้กระทาผิดแล้ว แต่ยังไม่มี หลักฐานเพียงพอ

๓. คาสันธานบางคาและสันธานวลีบางวลีแสดงว่า ประโยคหน้าและประโยคหลังมี เนื้อความให้เลือกอย่างใดอย่างหนึ่ง เช่น หรือ หรือไม่ก็ตัวอย่างเช่น เธอจะอยู่กับฉันหรือ เธอจะไปกับเขา ๔. คาสันธานบางคาและสันธานวลีบางวลีแสดงว่าประโยคหน้าและประโยคหลังมีเนื้อความ เป็นเหตุเป็นผลกัน เช่น จึง เลย จน จนกระทั่ง ตัวอย่างเช่น เขาทางานอย่างหนักสุขภาพ จึงทรุดโทรม ๕. คาสันธานบางคาและสันธานวลีบางวลีแสดงว่าประโยคหน้าและประโยคหลังมีเนื้อความ เกี่ยวข้องกันทางเวลา เช่น แล้ว แล้วจึง และแล้ว ต่อจากนั้น ต่อมา ตัวอย่างเช่น เขามา งานเลี้ยงในตอนเช้าต่อจากนั้นตอนบ่ายเขาก็กลับบ้าน ๖.คาสันธานบางคาและสันธานวลีบางวลีแสดงว่าประโยคหน้าและประโยคหลังมีเนื้อความ เกี่ยวข้องกันในแง่ที่เป็นเงื่อนไข เช่น ถ้า ถ้า...แล้ว แม้ว่า หากว่า เมื่อ...ก็ หาก... ก็ ตัวอย่างเช่น ถ้าเรามีความขยันอย่างแท้จริงเราก็ไม่สอบตก

การซ้า หากประโยค ๒ ประโยค มีส่วนกล่าวถึงบุคคล สิ่ง เหตุการณ์ การกระทาหรือ สภาพเดียวกัน ประโยคทั้งสองมักจะมีคาหรือวลีที่หมายถึงบุคคล สิ่ง เหตุการณ์ การ กระทาหรือสภาพนั้น ๆ ปรากฏซ้า ๆ การซ้าคาหรือวลีจึงแสดงความเกี่ยวข้องของ ประโยคได้เช่น ฉันวางกระเป๋ ากับร่มไว้บนโต๊ะ ประเดี๋ยวเดียวกระเป๋ าหายไปแล้ว ร่มยังอยู่ ประโยคหน้าและประโยคหลังกล่าวถึงสิ่งเดียวกันคือ กระเป๋ ากับร่มจึงมีคา กระเป๋ ากับ ร่มซ้ากัน

การละ ในบางกรณีเมื่อประโยคหน้าและประโยคหลังมีส่วนกล่าวถึงบุคคล สิ่ง เหตุการณ์ การกระทา หรือสภาพเดียวกัน อาจไม่จาเป็นต้องกล่าว ซ้า เช่น คนขับรถ กระโดดลงจากรถ ฉวยกระเป๋ าได้ รีบเดินเข้าบ้าน ประโยคหน้าและประโยคต่อ ๆไป กล่าวถึงบุคคลเดียวกัน คือ คนขับรถ คานาม คนขับรถเป็นประธานในประโยคหลังด้วยแต่ละ ไว้

การแทน ในกรณีที่ผู้พูดหรือผู้เขียนไม่ต้องการใช้วิธีซ้าหรือวิธีละเมื่อกล่าวถึง บุคคล สิ่ง เหตุการณ์ การกระทา หรือสภาพเดียวกัน ก็อาจใช้วิธีนาคา หรือวลีอื่นมาแทน การใช้คาหรือวลีอื่นมาแทนจึงแสดงความเกี่ยว เนื่องกันของประโยค เช่น ลูกชายของหญิงชรา จากบ้านไปนาน แล้ว เขา อาจเสียชีวิตไปแล้วก็ได้ ประโยคหน้าและประโยคหลังกล่าวถึงบุคคลคนเดียวกันคือ ลูกชาย ของหญิงชรา คาสรรพนาม เขา ในประโยคหลัง หมายถึง ลูกชาย ของหญิงชรา ที่กล่าวถึงในประโยคหน้า

วิเคราะห์การร้อยเรียงประโยค วิธีทาให้ประโยคเกี่ยวข้องกันทั้งการเชื่อม การซ้า การละ และการ แทนดังที่กล่าวมาข้างต้น อาจนาไปวิเคราะห์ข้อเขียนที่ปรากฏในที่ ต่าง ๆได้ การวิเคราะห์จะทาให้เราเข้าใจความหมายของข้อเขียน อย่างแจ่มแจ้ง และยังเป็นแนวทางในการฝึกทักษะการร้อยเรียง ประโยคด้วย

ตัวอย่าง ลีซอ เป็นชาวเขาที่มีบุคลิกภาพงดงาม มีผิวกายค่อนข้างขาว มีร่างระหงและ ใบหน้าเป็นรูปไข่ ชาวเขาเผ่านี้ ยังชีพด้วยการปลูกข้าว ปลูกข้าวโพด และ ฝิ่น ลีซอ ส่วนใหญ่ไม่สูบฝิ่น ในบรรดาหนุ่มลีซอนั้น หาคนติดฝิ่นแทบไม่ได้ เลย ประโยคแรกกล่าวถึงชาวเขาเผ่าลีซอ ประโยคที่เหลือทั้งหมดมีเนื้อความ เกี่ยวกับชาวเขาเผ่านี้ แต่ประโยคที่ ๒ และ ๓ ใช้วิธีไม่เอ่ยชื่อ ประโยคที่ ๔ ใช้ วลี ชาวเขาเผ่านี้ แทน ประโยคที่ ๕ ใช้การซ้าคาว่า ลีซอ และประโยคที่ ๖ ใช้วลี หนุ่มลีซอนั้น เพื่อจากัดความหมายให้แคบเข้าว่าหมายถึงเฉพาะชาย หนุ่มเผ่าลีซอเท่านั้น

จัดทาโดย นายวราวุธ จิ๋วอ่อน ม.6/6 เลขที่ 7

Add a comment

Related presentations

Il 24 Ottobre 2014 si è svolta la Capitale Automobile CARS - #Cap2014Auto , il sum...

Manual diagramas eléctricos del OPEL CORSA 2002 en español. Cortesía de la pagin...

Colorado Springs, CO. Unbeatable Specials during the Phil Long’s l-25 Statewide Ve...

Colorado Springs, CO - Get ready for Hyundai MONSTER DEALS in Colorado Springs fro...

Related pages

การร้อยเรียงประโยค | เรียนรู้ภาษาไทย

การร้อยเรียงประโยค จุดประสงค์ 1. เพื่อให้นักเรียนเข้าใจ ...
Read more

การร้อยเรียงประโยค

หลักการร้อยเรียงประโยคและวิธีวิเคราะห์การร้อยเรียง ...
Read more

การร้อยเรียงประโยค

การร้อยเรียงประโยค Last modified by: Rungrat Company: Udomsuksa School ...
Read more

การร้อยเรียงประโยค ครูคุณานนต์ - Documents

การร้อยเรียงประโยค ครูคุณานนต์ ... on May 28, 2015. Report Category:
Read more

การร้อยเรียง ประโยค - SMD

การร้อยเรียงประโยค Author: com Created Date: 3/6/2014 11:08:56 AM ...
Read more

เฉลยแบบฝึกหัดการร้อยเรียงประโยค - ห้องเรียนครูหนิงเอย KRUE ...

เฉลยแบบฝึกหัดการร้อยเรียงประโยค โพสต์ 16 ม.ค. 2555 05:13 โดยNuchie K ...
Read more

การใช้คำและเรียงประโยค - boonmeekub

ตัวอย่างที่ ๑ ประโยค ก และ ข ต่างกันที่ส่วนขยาย๒. ก. หลัก ...
Read more

การร้อยเรียงประโยค: หลักในการร้อยเรียงประโยค

หลักในการร้อยเรียงประโยค
Read more